Στο συρτάρι αναδρομικές μειώσεις εκατοντάδων ευρώ για συνταξιούχους του ΟΓΑ, του ΤΣΜΕΔΕ, του ΙΚΑ και της Εθνικής Τράπεζας – Το «πάγωμα», όμως, δεν ισοδυναμεί ακόμη με οριστική διαγραφή
Μετά την κυβερνητική απόφαση να μην εφαρμοστούν οι περικοπές του νόμου Κατρούγκαλου σε περίπου 150.000 συντάξεις χηρείας, στον «πάγο» φαίνεται ότι μπαίνουν μειώσεις και αναδρομικές απαιτήσεις που αφορούν ακόμη πέντε κατηγορίες συνταξιούχων.
Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες ο ΕΦΚΑ ή άλλες αρμόδιες υπηρεσίες έχουν διαπιστώσει λάθη στον υπολογισμό των συντάξεων, διαφορετική ερμηνεία της νομοθεσίας ή ποσά που φέρονται να καταβλήθηκαν χωρίς να δικαιολογούνται. Η εφαρμογή των περικοπών, ωστόσο, θα οδηγούσε χιλιάδες συνταξιούχους σε μεγάλες απώλειες και σε επιστροφή σημαντικών ποσών.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι μειώσεις δεν έχουν καταργηθεί νομοθετικά σε όλες τις περιπτώσεις. Παραμένουν σε εκκρεμότητα, γεγονός που σημαίνει ότι απαιτούνται οριστικές πολιτικές και θεσμικές αποφάσεις.
1. Συνταξιούχοι του ΟΓΑ με δεύτερη σύνταξη λόγω θανάτου
Η μεγαλύτερη κατηγορία αφορά περισσότερους από 15.000 συνταξιούχους του ΟΓΑ, οι οποίοι λαμβάνουν παράλληλα σύνταξη λόγω θανάτου.
Με βάση το Προεδρικό Διάταγμα 78/1998, η βασική σύνταξη του ΟΓΑ διακόπτεται όταν ο δικαιούχος αρχίσει να λαμβάνει δεύτερη σύνταξη λόγω θανάτου. Ο ΕΦΚΑ έχει ήδη αποστείλει ειδοποιητήρια, ζητώντας σε αρκετές περιπτώσεις την αναδρομική επιστροφή των ποσών.
Για τους παλαιούς συνταξιούχους του ΟΓΑ, η βασική σύνταξη φτάνει περίπου τα 360 ευρώ τον μήνα. Η αναδρομική αναζήτηση αυτών των χρημάτων μπορεί επομένως να δημιουργήσει οφειλές χιλιάδων ευρώ.
Εάν το χρέος ξεπερνά το ποσό δώδεκα μηνιαίων συντάξεων, προβλέπεται ακόμη και αναστολή καταβολής ολόκληρης της σύνταξης του ΟΓΑ, έως ότου η οφειλή περιοριστεί κάτω από το συγκεκριμένο όριο. Για μικρότερες οφειλές προβλέπεται παρακράτηση του 50% της σύνταξης.
Οι περικοπές, πάντως, δεν έχουν εφαρμοστεί στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων. Το πιθανότερο σενάριο είναι να αναζητηθεί λύση αντίστοιχη με εκείνη των συντάξεων χηρείας, ώστε να μη βρεθούν χιλιάδες ηλικιωμένοι αντιμέτωποι με εξοντωτικές αναδρομικές απαιτήσεις.
2. Μηχανικοί του ΤΣΜΕΔΕ και ειδική προσαύξηση
Η δεύτερη κατηγορία αφορά συνταξιούχους μηχανικούς του ΤΣΜΕΔΕ και τον τρόπο υπολογισμού της σύνταξης από τον κλάδο ειδικής προσαύξησης.
Ο υπολογισμός έγινε με βάση τον συντάξιμο μισθό που χρησιμοποιήθηκε και για την κύρια σύνταξη. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε, όμως, ότι η συγκεκριμένη μέθοδος αδικεί τους αυτοαπασχολούμενους μηχανικούς και ότι η ειδική προσαύξηση πρέπει να υπολογίζεται με βάση τις εισφορές που πραγματικά καταβλήθηκαν στον αντίστοιχο κλάδο.
Η εφαρμογή της απόφασης ενδέχεται να προκαλέσει μειώσεις που, σε ορισμένες περιπτώσεις, φτάνουν ακόμη και τα 600 ευρώ τον μήνα. Προς το παρόν η υπόθεση έχει παγώσει, ενώ ο ΕΦΚΑ αναφέρει στις σχετικές συνταξιοδοτικές αποφάσεις ότι τα ποσά καταβάλλονται «με επιφύλαξη».
3. Συνταξιούχοι ΤΣΜΕΔΕ με διπλή ασφάλιση στο Δημόσιο
Σε εκκρεμότητα παραμένει και γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους για περιορισμένο αριθμό συνταξιούχων του ΤΣΜΕΔΕ, οι οποίοι εργάστηκαν στο Δημόσιο αρχικά με ασφάλιση στο ΙΚΑ και στη συνέχεια ως μόνιμοι υπάλληλοι.
Η γνωμοδότηση αμφισβητεί την ενιαία προσμέτρηση ολόκληρου του χρόνου υπηρεσίας τους στο Δημόσιο και θεωρεί ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί ως διαδοχική ασφάλιση μεταξύ ΙΚΑ και Δημοσίου.
Εάν εφαρμοστεί, ήδη εκδοθείσες συνταξιοδοτικές αποφάσεις θα πρέπει να αναθεωρηθούν, προκαλώντας μειώσεις και αναδρομικές επιστροφές χρημάτων. Το υπουργείο Εργασίας δεν έχει αποδεχθεί τη γνωμοδότηση και έτσι το θέμα παραμένει ανοιχτό.
4. Περίπου 5.800 συνταξιούχοι του ΙΚΑ
Στην τέταρτη κατηγορία βρίσκονται περίπου 5.800 συνταξιούχοι του ΙΚΑ, στους οποίους καταβλήθηκε μεγαλύτερη προσαύξηση στην ανταποδοτική σύνταξη από αυτή που, σύμφωνα με τους επανελέγχους, δικαιούνταν.
Κανονικά θα έπρεπε να επιστρέψουν τα επιπλέον ποσά που εισέπραξαν. Ωστόσο, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, δεν πρόκειται να ενεργοποιηθούν αναδρομικές μειώσεις.
5. Περίπου 1.200 συνταξιούχοι της Εθνικής Τράπεζας
Η τελευταία κατηγορία αφορά περίπου 1.200 συνταξιούχους της Εθνικής Τράπεζας. Από νέους επανυπολογισμούς προέκυψαν, αντί για αυξήσεις, αναδρομικές μειώσεις.
Μεταξύ των αιτιών που εντοπίστηκαν ήταν η μη εφαρμογή της προβλεπόμενης μείωσης λόγω ορίου ηλικίας, η καταβολή μεγαλύτερης προσαύξησης στην ανταποδοτική σύνταξη ή η χρήση υψηλότερων αποδοχών από τις πραγματικές για τον αρχικό υπολογισμό.
Και σε αυτή την περίπτωση οι περικοπές δεν εφαρμόζονται μέχρι νεωτέρας.
Στο συρτάρι και ο ενιαίος κανονισμός παροχών του ΕΦΚΑ
Σε αναμονή παραμένει και ο ενιαίος κανονισμός παροχών ασθένειας του ΕΦΚΑ για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες.
Ο νέος κανονισμός προβλέπει αλλαγές στα επιδόματα ασθένειας του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, ενώ θεσπίζει για πρώτη φορά αντίστοιχο επίδομα για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Παρά τις θετικές προβλέψεις, οι αλλαγές στον τρόπο και στο ύψος καταβολής ορισμένων επιδομάτων φαίνεται ότι έχουν οδηγήσει την εφαρμογή του σε αναβολή.
Το πολιτικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο: όταν τα λάθη του ασφαλιστικού μηχανισμού συσσωρεύονται επί χρόνια, δεν μπορεί ο λογαριασμός να αποστέλλεται ξαφνικά στους συνταξιούχους. Το προσωρινό πάγωμα προσφέρει ανάσα, αλλά δεν αρκεί. Χρειάζονται οριστικές ρυθμίσεις, ώστε χιλιάδες πολίτες να πάψουν να ζουν με την απειλή ότι μια μελλοντική απόφαση του ΕΦΚΑ θα περικόψει τη σύνταξή τους ή θα τους ζητήσει πίσω χρήματα ετών.
Πηγή πληροφοριών: Capital.gr – Κώστας Κατίκος