111.000 στρέμματα είχαν ήδη γίνει στάχτη και τα τηλεοπτικά παράθυρα γέμισαν ξανά με διαβεβαιώσεις περί πρόληψης, σχεδιασμού και κονδυλίων. Μόνο που η καμένη γη δεν χειροκροτεί.
Κάηκε η Καλιφόρνια. Κάηκε το Μπορντό. Άρα, σύμφωνα με τη βολική κυβερνητική λογική, ήταν σχεδόν φυσιολογικό να καεί και η «Ψωροκώσταινα». Τι περιμέναμε δηλαδή; Να γλιτώσει η Ελλάδα από αυτό που συμβαίνει παντού;
Έτοιμο το άλλοθι. Καλοδουλεμένο, δοκιμασμένο και τηλεοπτικά συσκευασμένο: «Κλιματική αλλαγή».
Και κάπου εδώ τελειώνει, υποτίθεται, η συζήτηση. Δεν υπάρχουν ευθύνες, δεν υπάρχουν παραλείψεις, δεν υπάρχουν ανεπάρκειες. Υπάρχει μόνο ένας αόρατος, παγκόσμιος εχθρός που τα εξηγεί όλα και απαλλάσσει τους πάντες.
Μόνο που η κλιματική αλλαγή δεν είναι κολυμβήθρα του Σιλωάμ για κάθε κυβέρνηση που απέτυχε να προστατεύσει τα δάση και τις περιουσίες των πολιτών.
Τα απλά ερωτήματα που καίνε περισσότερο από τις στάχτες
Ο Γεώργιος Αϋφαντής, με μια σκληρή δημόσια παρέμβαση, έθεσε ερωτήματα που δεν χρειάζονται επιστημονικά συνέδρια και βαρύγδουπες αναλύσεις για να απαντηθούν.
Όταν περισσότερα από 111.000 στρέμματα είχαν ήδη παραδοθεί στις φλόγες, κυβερνητικά στελέχη εμφανίστηκαν ξανά στα τηλεοπτικά παράθυρα για να μιλήσουν για τα «σοβαρά πράγματα» που έγιναν στον τομέα της πρόληψης και για τα κονδύλια που διατέθηκαν.
Ωραία. Αφού έγιναν τόσα πολλά, ας μας πουν και πού βρίσκονται.
Πού κατασκευάστηκαν οι αντιπυρικές ζώνες που θα μπορούσαν να περιορίσουν την εξάπλωση της φωτιάς;
Ποια δάση καθαρίστηκαν πραγματικά και όχι μόνο στα χαρτιά;
Γιατί δεν υπήρχε συνεχής εναέρια επιτήρηση με drones πάνω από τις ευαίσθητες δασικές εκτάσεις της Αττικής, ώστε μια εστία να εντοπίζεται μέσα σε λίγα λεπτά;
Γιατί η ενημέρωση για τη φωτιά στον Άγιο Βασίλειο, όπως επισημαίνεται στην παρέμβαση, έφτασε τηλεφωνικά και όχι μέσα από ένα οργανωμένο σύστημα έγκαιρης ανίχνευσης;
Και, πάνω απ’ όλα, πόσα χρήματα διατέθηκαν πραγματικά για την πρόληψη; Σε ποιους φορείς; Για ποια έργα; Με ποια παραδοτέα και με ποιο μετρήσιμο αποτέλεσμα;
Γιατί τα κονδύλια δεν σβήνουν φωτιές όταν υπάρχουν μόνο σε παρουσιάσεις, εξαγγελίες και δελτία Τύπου.
Πρόληψη δεν είναι η επικοινωνία μετά την καταστροφή
Το κυβερνητικό τέχνασμα είναι παλιό: μεγαλοποιούμε το παγκόσμιο φαινόμενο για να μικρύνουμε την εθνική ευθύνη.
Ναι, η κλιματική αλλαγή επιβαρύνει τις συνθήκες. Ναι, οι υψηλές θερμοκρασίες, η ξηρασία και οι άνεμοι αυξάνουν τον κίνδυνο. Ακριβώς γι’ αυτό, όμως, απαιτείται ισχυρότερη πρόληψη και όχι περισσότερα άλλοθι.
Όταν γνωρίζεις ότι ο κίνδυνος μεγαλώνει, δεν περιμένεις τη φωτιά με σταυρωμένα χέρια. Καθαρίζεις. Επιτηρείς. Δημιουργείς αντιπυρικές ζώνες. Στελεχώνεις τις υπηρεσίες. Αναπτύσσεις τεχνολογία έγκαιρου εντοπισμού. Ελέγχεις τα δίκτυα και εξασφαλίζεις ότι κάθε ευρώ πιάνει τόπο.
Αυτό λέγεται Πολιτική Προστασία.
Το να εμφανίζεσαι μετά την καταστροφή και να εξηγείς στους πολίτες ότι «αυτή είναι πλέον η κανονικότητα» λέγεται επικοινωνιακή διαχείριση της αποτυχίας.
Και είναι πρόκληση.
Πρόκληση για εκείνους που είδαν το δάσος τους να εξαφανίζεται. Για όσους έχασαν σπίτια, καλλιέργειες και ζώα. Για τους πυροσβέστες και τους εθελοντές που ρίχτηκαν στη μάχη, πολλές φορές με μέσα κατώτερα των περιστάσεων.
Η φωτιά μπορεί να ξεκινήσει από πολλές αιτίες. Η καταστροφή, όμως, γιγαντώνεται όταν η πρόληψη είναι ελλιπής, η επιτήρηση καθυστερεί και η ευθύνη χάνεται μέσα σε υπουργεία, περιφέρειες, δήμους και τηλεοπτικά παράθυρα.
Οι πολίτες δεν ζητούν άλλες δικαιολογίες. Ζητούν ονόματα, αριθμούς, έργα και απαντήσεις.
Διότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να εξηγεί τον αυξημένο κίνδυνο. Δεν μπορεί, όμως, να αποτελεί μόνιμο συγχωροχάρτι για εκείνους που είχαν την αρμοδιότητα να προετοιμαστούν — και εμφανίστηκαν μόνο όταν όλα είχαν γίνει στάχτη.