Η Μαρία Καρυστιανού δικαιούται κριτική. Δικαιούται όμως και έναν δημόσιο διάλογο που δεν μετατρέπει κάθε αμφισβητούμενη δήλωσή της σε επιχείρημα εναντίον ολόκληρου του αγώνα της.
Τα Ellinika Hoaxes δημοσίευσαν στις 5 Οκτωβρίου κείμενο ελέγχου επτά ισχυρισμών της Μαρίας Καρυστιανού από τη συνέντευξή της στο «Ενώπιος Ενωπίω», εξετάζοντας αναφορές για τα Τέμπη και για ιατρικές πρακτικές. Ακολούθησαν δημοσιεύματα με τίτλους που διακηρύσσουν ότι την «ακτινογραφούν» και τη «διαψεύδουν».
Εδώ ακριβώς χρειάζεται προσοχή. Ο έλεγχος μιας συγκεκριμένης τοποθέτησης έχει συγκεκριμένα όρια. Δεν αποτελεί συνολική ετυμηγορία για έναν άνθρωπο, για τις προθέσεις του ή για την αξία όσων διεκδικεί.
Η δική μας θέση είναι καθαρή: στεκόμαστε στο πλευρό της Καρυστιανού στον αγώνα για πλήρη διερεύνηση των Τεμπών και απόδοση ευθυνών όπου αυτές αποδειχθούν. Αυτή η στήριξη δεν προϋποθέτει συμφωνία με κάθε της λέξη. Προϋποθέτει την αναγνώριση ότι το αίτημα για δικαιοσύνη παραμένει ισχυρό, ακόμη και όταν εκείνος που το διατυπώνει κάνει λάθος.
Αν μια φράση αποδόθηκε χωρίς επαρκή τεκμηρίωση σε συγκεκριμένο πρόσωπο, χρειάζεται διόρθωση. Αν μια επιστημονική τοποθέτηση δεν στηρίζεται σε αξιόπιστα δεδομένα, χρειάζεται τεκμηριωμένη αντίκρουση. Η αξιοπιστία ενός αγώνα ενισχύεται όταν αντέχει τον έλεγχο και διορθώνει τις ανακρίβειες.
Από πού προκύπτει, όμως, ότι μια τέτοια διόρθωση επιτρέπει να αντιμετωπίζεται συνολικά η Καρυστιανού ως αναξιόπιστη;
Η μετάβαση από το «αυτός ο ισχυρισμός δεν αποδεικνύεται» στο «αυτός ο άνθρωπος δεν αξίζει να ακούγεται» είναι αυθαίρετη. Και όταν ο δημόσιος διάλογος κάνει αυτό το άλμα, η ενημέρωση υποχωρεί μπροστά στην ευκολία της προσωπικής απαξίωσης.
Οι απόψεις της για ιατρικές μεθόδους κρίνονται με επιστημονικά στοιχεία. Τα ερωτήματα για τα Τέμπη απαιτούν τη δική τους αυτοτελή διερεύνηση. Η σύνδεσή τους σε μια γενική καταδίκη του προσώπου δεν προσφέρει απαντήσεις στις οικογένειες των θυμάτων.
Το ίδιο απαιτητικό μέτρο ελέγχου οφείλει να εφαρμόζεται στις δηλώσεις υπουργών, στις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις και σε κάθε δημόσια τοποθέτηση ανθρώπων που ασκούν εξουσία. Η θεσμική ευθύνη αυξάνει την υποχρέωση λογοδοσίας.
Και τα ίδια τα Ellinika Hoaxes υπόκεινται σε κριτική: για τη μεθοδολογία, την ακρίβεια των συμπερασμάτων και τη διάκριση ανάμεσα σε αποδεδειγμένο λάθος, ανεπαρκή τεκμηρίωση και ανοιχτό ερώτημα. Αυτή η κριτική χρειάζεται στοιχεία, όπως ακριβώς και οι δικοί τους έλεγχοι.
Η Καρυστιανού δεν χρειάζεται να παρουσιαστεί ως αλάνθαστη για να υπερασπιστούμε το δικαίωμά της να διεκδικεί απαντήσεις. Χρειάζεται να ακουστεί με δικαιοσύνη.
Όποιος εντοπίζει ένα λάθος της δικαιούται να το αναδείξει. Το αίτημα για αλήθεια και λογοδοσία εξακολουθεί να απαιτεί απάντηση.