Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών απέρριψε ολοκληρωτικά την αγωγή του Γρηγόρη Δημητριάδη κατά του δημοσιογράφου και πρώην ευρωβουλευτή Στέλιου Κούλογλου, με την οποία ζητούσε αποζημίωση ύψους 450.000 ευρώ για ηθική βλάβη.
Η υπόθεση δεν αφορούσε «γενικά» δημοσιεύματα ή αναρτήσεις, αλλά συγκεκριμένο περιεχόμενο που είχε διαβιβαστεί σε θεσμικό ευρωπαϊκό επίπεδο: επιστολή που είχε αποσταλεί προς την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο πλαίσιο της δημόσιας συζήτησης για τις υποκλοπές και για τις αγωγές που στρέφονται κατά δημοσιογράφων και μέσων ενημέρωσης.
Το κρίσιμο σημείο: ελευθερία έκφρασης και απουσία συκοφαντικής πρόθεσης
Σύμφωνα με το σκεπτικό, το δικαστήριο έκρινε ότι οι επίμαχες αναφορές εντάσσονται στο πεδίο της θεμιτής δημόσιας κριτικής και της ελευθερίας έκφρασης, ιδίως όταν αυτές διατυπώνονται μέσα σε ένα πλαίσιο πολιτικής/θεσμικής παρέμβασης για ζήτημα υψηλού δημόσιου ενδιαφέροντος.
Το δικαστήριο δεν διαπίστωσε αποδεδειγμένη συκοφαντική πρόθεση ούτε στοιχειοθέτηση ψευδών γεγονότων που να θεμελιώνουν την απαίτηση αποζημίωσης, απορρίπτοντας έτσι το σύνολο των ισχυρισμών του ενάγοντος.
“SLAPP” στο επίκεντρο: μήνυμα προς τη δημοσιογραφική έρευνα
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή εντάσσεται στη συζήτηση περί SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation) — δηλαδή στρατηγικών αγωγών που, ανεξάρτητα από την τελική δικαστική τους κατάληξη, λειτουργούν ως εργαλείο πίεσης, φόβου και αποτροπής περαιτέρω ελέγχου από τον Τύπο.
Σε μια χώρα όπου η δημόσια συζήτηση για την ελευθερία των ΜΜΕ, τις πιέσεις σε δημοσιογράφους και τα όρια της κριτικής παραμένει οξυμένη, η δικαστική απόρριψη μιας τόσο υψηλής χρηματικής αξίωσης εκπέμπει μήνυμα: η δημοσιογραφική έρευνα και η θεσμική κριτική δεν μπορούν να “παγώσουν” με απειλή οικονομικής εξόντωσης.
Πολιτική και θεσμική διάσταση
Η υπόθεση είχε από την αρχή σαφή πολιτική και θεσμική σκιά, καθώς συνδέεται με τον δημόσιο διάλογο για το Predator, τις παρακολουθήσεις και την ευρύτερη υπόθεση των υποκλοπών που τα τελευταία χρόνια έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό και στο ευρωπαϊκό περιβάλλον.
Η απόφαση αυτή, ανεξάρτητα από τις πολιτικές ερμηνείες που θα επιχειρηθούν, προστίθεται σε ένα «ντοσιέ» δικαστικών κρίσεων που δείχνουν πως οι αγωγές-μαμούθ απέναντι σε δημοσιογράφους δεν είναι αυτόματη οδός φίμωσης.
Συμπέρασμα
Η πλήρης απόρριψη της αγωγής των 450.000 ευρώ καταγράφεται ως ισχυρή θεσμική εξέλιξη σε μια περίοδο που η κοινωνία απαιτεί περισσότερη διαφάνεια και λιγότερο φόβο. Και, κυρίως, υπενθυμίζει ότι όταν το αντικείμενο είναι ζήτημα μείζονος δημόσιου ενδιαφέροντος, η δημόσια κριτική — ακόμη και η σκληρή — δεν ποινικοποιείται εύκολα.