Οικονομικό κίνητρο για τη στοχευμένη εξαλίευση του επικίνδυνου ξενικού είδους – Επιδότηση καυσίμων, αποζημιώσεις, εκσυγχρονισμός σκαφών και αλλαγές στην αλιευτική πολιτική
Στα 5,33 ευρώ ανά κιλό καθορίστηκε η μέγιστη καθαρή αμοιβή που θα λαμβάνουν οι επαγγελματίες αλιείς για τη στοχευμένη αλίευση λαγοκέφαλων, στο πλαίσιο πιλοτικής δράσης που προωθεί το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Η απόφαση ελήφθη έπειτα από σύσκεψη της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου με εκπροσώπους των επαγγελματιών αλιέων, καθώς η ανεξέλεγκτη εξάπλωση του λαγοκέφαλου έχει εξελιχθεί σε σοβαρή απειλή για τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τη βιωσιμότητα της παράκτιας αλιείας.
Ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί απλώς ακόμη ένα ξενικό ψάρι που εμφανίστηκε στις ελληνικές θάλασσες. Είναι ένας ιδιαίτερα επιθετικός θηρευτής, με ισχυρά δόντια, ο οποίος καταστρέφει δίχτυα, παραγάδια και πετονιές, ενώ συχνά καταβροχθίζει τα αλιεύματα που έχουν ήδη παγιδευτεί στα εργαλεία των ψαράδων.
Για τους επαγγελματίες αλιείς το αποτέλεσμα είναι διπλό: από τη μία πλευρά χάνουν το αλίευμά τους και από την άλλη καλούνται να πληρώσουν για την αντικατάσταση ή την επισκευή του εξοπλισμού τους.
Πάνω από την αντίστοιχη αμοιβή της Κύπρου
Το ελληνικό οικονομικό κίνητρο ορίστηκε στα 5,33 ευρώ ανά κιλό, ποσό υψηλότερο από τα 4,73 ευρώ ανά κιλό που εφαρμόζεται σε αντίστοιχο πρόγραμμα στην Κύπρο.
Η δράση θα χρηματοδοτηθεί με ευρωπαϊκούς πόρους και, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ανακοινώσεις, θα εφαρμοστεί πιλοτικά στην Κρήτη, όπου το πρόβλημα έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις.
Δεν πρόκειται για νομιμοποίηση της εμπορίας ή της κατανάλωσης του λαγοκέφαλου. Η αμοιβή αφορά αποκλειστικά την οργανωμένη εξαλίευση και την ασφαλή διαχείριση του είδους από επαγγελματίες αλιείς.
Τα επτά μέτρα για την αλιεία
Το πρώτο πακέτο στήριξης περιλαμβάνει επτά άμεσα και μεσοπρόθεσμα μέτρα:
1. Επιδότηση καυσίμων για τον Απρίλιο και τον Μάιο
Για τους δύο μήνες προβλέπεται επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου ύψους 0,16 ευρώ ανά λίτρο, με στόχο τη μείωση του λειτουργικού κόστους των σκαφών.
2. Επιδότηση καυσίμων για τον Ιούνιο
Για τον Ιούνιο η οικονομική ενίσχυση καθορίζεται στα 0,12 ευρώ ανά λίτρο αλιευτικού πετρελαίου.
3. Αμοιβή 5,33 ευρώ ανά κιλό λαγοκέφαλου
Θεσπίζεται μέγιστη καθαρή αμοιβή 5,33 ευρώ ανά κιλό για τους επαγγελματίες παράκτιους αλιείς που θα συμμετέχουν στη στοχευμένη δράση εξαλίευσης.
4. Αποζημιώσεις για τα εθνικά θαλάσσια πάρκα
Σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχεδιάζεται μηχανισμός αποζημίωσης των επαγγελματιών αλιέων για τους περιορισμούς που θα επιβάλλονται στην αλιευτική δραστηριότητα μέσα στις περιοχές των εθνικών θαλάσσιων πάρκων.
5. Χρηματοδότηση νέων μηχανών
Προωθείται η άρση της απαγόρευσης χρηματοδότησης για την αντικατάσταση ή την αναβάθμιση των μηχανών των αλιευτικών σκαφών, ώστε να μειωθεί η κατανάλωση καυσίμων και να περιοριστούν τα λειτουργικά έξοδα.
6. Εκσυγχρονισμός των αλιευτικών σκαφών
Προβλέπονται χρηματοδοτικά εργαλεία για τη βελτίωση της ασφάλειας, της ενεργειακής απόδοσης και της ανθεκτικότητας του αλιευτικού στόλου απέναντι στις νέες περιβαλλοντικές και οικονομικές συνθήκες.
7. Κίνητρα για την είσοδο νέων στην αλιεία
Δρομολογούνται αλλαγές στην εθνική νομοθεσία για την ανανέωση των γενεών και την προσέλκυση νέων επαγγελματιών σε έναν κλάδο που γερνάει και αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα διαδοχής.
Αλλαγές και στην ερασιτεχνική αλιεία
Παράλληλα με τα επτά μέτρα, εξετάζεται ένα ευρύτερο πλαίσιο θεσμικών αλλαγών, το οποίο θα περιλαμβάνει:
– Ενίσχυση της εκπροσώπησης των επαγγελματιών αλιέων στα αρμόδια όργανα.
– Νέους και σαφέστερους κανόνες για την ερασιτεχνική αλιεία.
– Εξορθολογισμό του καθεστώτος αργίας και ακινησίας των αλιευτικών σκαφών.
– Προσαρμογή της εθνικής πολιτικής στις αλλαγές της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ένας επικίνδυνος εισβολέας από την Ερυθρά Θάλασσα
Ο λαγοκέφαλος, με επιστημονική ονομασία Lagocephalus sceleratus, κατάγεται από τον Ινδικό και τον δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό και εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
Η μετακίνηση θαλάσσιων οργανισμών από την Ερυθρά Θάλασσα προς τη Μεσόγειο είναι γνωστή ως «λεσσεψιανή μετανάστευση», από το όνομα του Φερδινάνδου ντε Λεσσέψ, ο οποίος συνδέθηκε με την κατασκευή της Διώρυγας του Σουέζ.
Στις ελληνικές θάλασσες η παρουσία του είδους καταγράφηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και έκτοτε έχει εξαπλωθεί, με μεγαλύτερη ένταση στην Κρήτη, στα Δωδεκάνησα και στο Νότιο Αιγαίο.
Η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων, η υψηλή προσαρμοστικότητα του είδους και η περιορισμένη παρουσία φυσικών θηρευτών έχουν συμβάλει στη ραγδαία εξάπλωσή του.
Αυστηρή προειδοποίηση: Δεν καταναλώνεται
Ο λαγοκέφαλος είναι τοξικός και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλώνεται.
Περιέχει τετροδοτοξίνη, μία εξαιρετικά ισχυρή νευροτοξίνη, η οποία μπορεί να προκαλέσει βαριά δηλητηρίαση, παράλυση ή ακόμη και θάνατο. Για τον λόγο αυτό απαγορεύεται η διάθεσή του στην αγορά ως τρόφιμο.
Όποιος αλιεύσει λαγοκέφαλο δεν πρέπει να τον καθαρίσει, να τον τεμαχίσει ή να τον προσφέρει σε ανθρώπους και ζώα. Η διαχείρισή του πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμόδιων αλιευτικών και λιμενικών αρχών.
Η οικονομική «επικήρυξη» αποτελεί ένα πρώτο βήμα για τον περιορισμό του είδους. Το κρίσιμο, ωστόσο, είναι να υπάρξει σταθερό πρόγραμμα, αυστηρός έλεγχος των ποσοτήτων, ασφαλής καταστροφή των αλιευμάτων και πραγματική αποζημίωση των ψαράδων που εδώ και χρόνια πληρώνουν από την τσέπη τους τις συνέπειες ενός προβλήματος που διαρκώς μεγαλώνει.