Όταν η τοπική προβολή παύει να μοιάζει αθώα και αρχίζει να γεννά εύλογες πολιτικές σκιές για το ποιος επηρεάζει, ποιος προβάλλεται και ποιος μένει στο περιθώριο
Οι γιορτές θα έπρεπε να είναι μια περίοδος αγοράς, κίνησης και πραγματικής ανάσας για την τοπική οικονομία. Στην Εύβοια, όμως, όλο και περισσότεροι βλέπουν πίσω από τη γιορτινή επιφάνεια κάτι βαθύτερο: ένα πλέγμα επιρροής, σχέσεων και πολιτικοδιοικητικής σκιάς που δείχνει να απλώνεται παντού.
Κανείς δεν λέει ότι η διαφήμιση είναι από μόνη της ύποπτη. Το ερώτημα είναι άλλο: όταν τα ίδια ονόματα, οι ίδιες τροχιές και οι ίδιες ζώνες ισχύος επανέρχονται διαρκώς στο κάδρο, μπορεί ακόμη κανείς να μιλά για μια αθώα, ουδέτερη και απλή αγορά προβολής;
Δεν είναι η διαφήμιση το θέμα, αλλά η αίσθηση μηχανισμού
Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στο ότι τα μέσα αναζητούν έσοδα ούτε στο ότι επιχειρήσεις θέλουν να προωθηθούν τις γιορτές. Αυτό είναι θεμιτό, αναμενόμενο και απολύτως νόμιμο. Το πρόβλημα αρχίζει όταν στην κοινωνία παγιώνεται η εντύπωση ότι τίποτε δεν κινείται χωρίς τη σκιά ενός συγκεκριμένου μηχανισμού.
Όταν η τοπική προβολή δεν μοιάζει απλώς με εμπορική συμφωνία αλλά με κομμάτι ενός ευρύτερου συστήματος επιρροής, τότε η συζήτηση περνά από την αγορά στην πολιτική. Και όταν αυτό το σύστημα φέρει διαρκώς την ίδια πολιτική υπογραφή, τότε δεν μιλάμε πια για ουδετερότητα. Μιλάμε για κλίμα.
Η Εύβοια κουράστηκε να βλέπει παντού τα ίδια αποτυπώματα
Η βαριά πολιτική φθορά δεν ξεκινά πάντα από ένα έγγραφο ή μια ρητή εντολή. Ξεκινά συχνά από κάτι πιο ισχυρό: από τη διάχυτη αίσθηση ότι όλα συνδέονται με τα ίδια κέντρα, τις ίδιες εξαρτήσεις, τις ίδιες γνωριμίες, τις ίδιες διαδρομές.
Αυτό είναι που δηλητηριάζει τη δημόσια ζωή. Όχι μόνο ό,τι αποδεικνύεται, αλλά κι εκείνο που επαναλαμβάνεται τόσο συστηματικά, ώστε παύει να μοιάζει σύμπτωση. Η Εύβοια κουράστηκε να κοιτάζει γύρω της και να βλέπει ότι η ορατότητα, η εύνοια και η πρόσβαση δεν κατανέμονται ποτέ με ίσους όρους. Κουράστηκε να υποψιάζεται ότι πίσω από κάθε βιτρίνα υπάρχει πάντα η ίδια σκιά.
Όσο το βαφτίζουν “κανονικότητα”, τόσο μυρίζει περισσότερο σύστημα
Το πιο ανησυχητικό δεν είναι η ίδια η σκιά. Είναι η προσπάθεια να παρουσιαστεί ως φυσιολογική. Να θεωρείται περίπου αυτονόητο ότι η τοπική αγορά, η ενημέρωση, η προβολή και η δημόσια εικόνα περιστρέφονται γύρω από έναν άξονα πολιτικής επιρροής που όλοι βλέπουν αλλά λίγοι τολμούν να ονοματίσουν.
Κάπου εκεί η δημοκρατική κανονικότητα τραυματίζεται. Γιατί δημοκρατία δεν είναι μόνο να μη μιλά κανείς ανοιχτά. Δημοκρατία είναι να μη χρειάζεται καν να φοβάται να ρωτήσει. Και σήμερα στην Εύβοια, το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει μόνο γιορτινή καμπάνια. Το ερώτημα είναι γιατί σχεδόν κάθε τέτοια κίνηση αφήνει πίσω της την ίδια βαριά πολιτική οσμή.
Η γιορτινή βιτρίνα μπορεί να φωτίζεται με λαμπιόνια, χαμόγελα και ευχές. Αλλά όταν πίσω από το γυαλί διακρίνεται πάντα η ίδια σκιά, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι βαθιά πολιτικό. Και όσο το σύστημα Βάκα–Σπανού θέλει να μοιάζει παντού φυσικό, τόσο περισσότερο θα αποκαλύπτεται ως αυτό που πολλοί πλέον βλέπουν: όχι ως τάξη, αλλά ως ασφυκτικός μηχανισμός επιρροής ντυμένος με γιορτινό περιτύλιγμα.