Υπάρχει ένα όριο που, όταν το περνάς, δεν μιλάς πια για «τεχνικές ρυθμίσεις». Μιλάς για πολιτική επιλογή: να μπορεί να επιδοτείται “δραστηριότητα” χωρίς πραγματική παραγωγή. Και τότε, ό,τι έχει πληρώσει η χώρα στο παρελθόν με το θέμα των βοσκοτόπων, επιστρέφει.
Τι αλλάζει στην πράξη
Η ουσία της ρύθμισης (όπως έχει παρουσιαστεί δημόσια) είναι ότι ανοίγει δρόμο για ένα παράλογο σχήμα:
- μονάδες που δεν εμφανίζουν παραγωγή γάλακτος/κρέατος
να μπορούν παρ’ όλα αυτά - να “πατάνε” πάνω σε δηλωμένους βοσκότοπους
και να συνεχίζουν να τρέχουν ενισχύσεις.
Αν αυτό ισχύει, δεν είναι απλώς στρέβλωση. Είναι μηχανισμός ανταμοιβής της αδράνειας.
Το θεμελιώδες ερώτημα
Είναι δυνατόν να υπάρχει κτηνοτροφική “δραστηριότητα” χωρίς να φαίνεται ούτε στο γάλα ούτε στο κρέας;
Αν η απάντηση είναι «ναι», τότε:
- είτε έχουμε μαζική αδυναμία ελέγχου,
- είτε έχουμε θεσμική “νομιμοποίηση” της απουσίας παραγωγής ως “κανονικότητα”.
Και στις δύο περιπτώσεις, το πρόβλημα είναι πολιτικό.
Γιατί αυτό ξανανοίγει τον φάκελο «βοσκοτόπια»
Το θέμα των βοσκοτόπων έχει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο:
- δηλώνεται έκταση,
- “κουμπώνει” δικαίωμα/ενίσχυση,
- ο έλεγχος γίνεται είτε τυπικός είτε εκ των υστέρων,
- στο τέλος πληρώνει ο πραγματικός παραγωγός:
- με μειωμένο διαθέσιμο “χώρο”,
- με αθέμιτο ανταγωνισμό,
- με απαξίωση της αγοράς και της εμπιστοσύνης.
Όταν λοιπόν φτιάχνεις πλαίσιο που δεν απαιτεί καθαρή τεκμηρίωση παραγωγής, ο φάκελος «παράνομοι/εικονικοί βοσκότοποι» δεν “κλείνει”. Αναζωπυρώνεται.
Η αλυσίδα της ζημιάς (πέρα από το πολιτικό)
Αυτό το μοντέλο χτυπάει σε τρία επίπεδα:
- Δικαιοσύνη: γιατί εξισώνει αυτόν που παράγει με αυτόν που δηλώνει.
- Οικονομία: γιατί κατευθύνει πόρους σε μη παραγωγική “δραστηριότητα”, αφήνοντας τον παραγωγό χωρίς ανάσα.
- Αγορά τροφίμων: γιατί όταν δεν υπάρχει πρώτη ύλη στην πραγματική αλυσίδα, οι τιμές ανεβαίνουν και η εξάρτηση μεγαλώνει.
5 ερωτήματα που δεν γίνεται να μείνουν αναπάντητα
- Ποιο είναι το κριτήριο παραγωγικότητας που απαιτείται (και πώς αποδεικνύεται);
- Ποιες διασταυρώσεις γίνονται υποχρεωτικά (παραδόσεις γάλακτος, σφαγές, τιμολόγια, δηλώσεις);
- Τι αλλάζει στους επιτόπιους ελέγχους και στο ποσοστό τους;
- Ποιες είναι οι κυρώσεις για ψευδείς δηλώσεις και πόσο γρήγορα επιβάλλονται;
- Θα δοθούν συγκεντρωτικά στοιχεία (ανά περιοχή/κατηγορία) για δικαιούχους χωρίς παραγωγή και για τα ποσά που αφορούν;
Όταν το σύστημα επιδοτήσεων αρχίζει να “αντέχει” την απουσία παραγωγής, δεν φτιάχνεις τον πρωτογενή τομέα. Τον στραγγαλίζεις. Και το πιο επικίνδυνο δεν είναι το οικονομικό κόστος.
Είναι ότι χτίζεις ένα καθεστώς όπου η δήλωση μετράει περισσότερο από το προϊόν.