Στοχευμένοι έλεγχοι για έναν μήνα σε πτήσεις και πλοία από την Ισπανία – Τουλάχιστον 57 νεκροί και δεκάδες χιλιάδες διελεύσεις από το Μαρόκο
Σε προσωρινή επαναφορά των συνοριακών ελέγχων για όσους φτάνουν από την Ισπανία προχωρά η Ιταλία, καθώς η πρωτοφανής μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα προκαλεί πλέον ισχυρούς κραδασμούς σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το μέτρο θα ισχύσει για έναν μήνα και αφορά στοχευμένους ελέγχους σε υπηκόους τρίτων χωρών που ταξιδεύουν αεροπορικώς ή ακτοπλοϊκώς από την Ισπανία προς την Ιταλία. Οι Ισπανοί και οι υπόλοιποι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν χάνουν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας, ενδέχεται όμως να αντιμετωπίζουν αυξημένους ελέγχους και καθυστερήσεις σε αεροδρόμια και λιμάνια. Reuters
Η εξέλιξη παρουσιάζεται πολιτικά ως «αναστολή της Σένγκεν» στις σχέσεις Ρώμης και Μαδρίτης. Νομικά, ωστόσο, δεν πρόκειται για αποβολή της Ισπανίας από τη ζώνη Σένγκεν, αλλά για προσωρινή επαναφορά εσωτερικών συνοριακών ελέγχων, δυνατότητα που προβλέπεται σε περιπτώσεις σοβαρής απειλής για τη δημόσια τάξη ή την εσωτερική ασφάλεια.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, χαρακτήρισε την απόφαση «έκτακτο μέτρο» για την προστασία της εθνικής ασφάλειας, υποστηρίζοντας ότι θα παραμείνει σε ισχύ μόνο για όσο διάστημα κριθεί αναγκαίο. Η Ρώμη συμφώνησε παράλληλα με το Παρίσι την ενίσχυση των ελέγχων στα γαλλοϊταλικά σύνορα.
Τραγωδία χωρίς τέλος στη Θέουτα
Η ευρωπαϊκή κινητοποίηση ακολουθεί τις δραματικές εξελίξεις στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, όπου μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο πέρασαν από το Μαρόκο δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι. Οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό των διελεύσεων μεταξύ 50.000 και 60.000, ενώ τουλάχιστον 57 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθειά τους να φτάσουν στο ισπανικό έδαφος.
Πολλοί επιχείρησαν να περάσουν κολυμπώντας ή να διασχίσουν τους συνοριακούς φράχτες, με αποτέλεσμα να σημειωθούν πνιγμοί, τραυματισμοί και σκηνές χάους. Η πόλη, η οποία αριθμεί περίπου 85.000 κατοίκους, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια κατάσταση που ξεπέρασε μέσα σε λίγες ώρες τις δυνατότητες υποδοχής και διαχείρισης. Reuters
Οι ισπανικές Αρχές ανακοίνωσαν ότι η μεγάλη πλειονότητα όσων πέρασαν στη Θέουτα έχει ήδη επιστρέψει στο Μαρόκο, ενώ στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις παραμένουν ανεπτυγμένες κατά μήκος των συνόρων.
Αποδοκιμασίες κατά του Σάντσεθ
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ επισκέφθηκε τη Θέουτα, όπου έγινε δεκτός με αποδοκιμασίες από συγκεντρωμένους πολίτες. Χαρακτήρισε τη μαζική διέλευση παραβίαση της εδαφικής κυριαρχίας της Ισπανίας και ανακοίνωσε επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής όσων δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής.
Η Μαδρίτη, ωστόσο, αντιδρά έντονα στην απόφαση της Ρώμης, υποστηρίζοντας ότι οι μονομερείς κινήσεις δεν συνάδουν με την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και ενδέχεται να παραβιάζουν τις κοινοτικές συνθήκες.
Την ιταλική πρωτοβουλία στήριξε η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας Μάρι Ραντάνεν, κατηγορώντας την Ισπανία ότι απέτυχε να προστατεύσει τα εξωτερικά σύνορα της ζώνης Σένγκεν. Αντίθετα, άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ζητούν κοινή αντιμετώπιση της κρίσης και προειδοποιούν ότι η μετατροπή της σε πεδίο εθνικών αντιπαραθέσεων απειλεί την ευρωπαϊκή συνοχή.
Η Θέουτα και η Μελίγια αποτελούν τα μοναδικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική. Αυτό που συνέβη, όμως, ξεπερνά κατά πολύ τις συνηθισμένες μεταναστευτικές πιέσεις: πρόκειται για μια ανθρωπιστική τραγωδία, μια σοβαρή δοκιμασία για τις σχέσεις Ισπανίας–Μαρόκου και, πλέον, για μια ανοικτή πολιτική σύγκρουση γύρω από το ίδιο το μέλλον της Σένγκεν.