Η παρεμπόδιση του Λατίνου Πατριάρχη Ιεροσολύμων να εισέλθει στον Ναό του Παναγίου Τάφου την Κυριακή των Βαΐων άνοιξε ένα επικίνδυνο μέτωπο για το Ισραήλ, με την κυβέρνηση Νετανιάχου να επιχειρεί εκ των υστέρων να μαζέψει τις εντυπώσεις.
Το επιχείρημα περί «ασφάλειας» δεν κατεύνασε την οργή. Αντίθετα, προκάλεσε ακόμη σκληρότερες αντιδράσεις από το Λατινικό Πατριαρχείο, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και όσους βλέπουν στο περιστατικό μια ωμή προσβολή της θρησκευτικής ελευθερίας.
Η υπαναχώρηση με τη λέξη “ασφάλεια”
Το γραφείο του Μπέντζαμιν Νετανιάχου επιχείρησε να δώσει πολιτική κάλυψη στην πρωτοφανή εικόνα αποκλεισμού του Λατίνου Πατριάρχη Πιερμπατίστα Πιτσαμπάλα από τον Πανάγιο Τάφο, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρχε «καμία κακόβουλη πρόθεση», αλλά μόνο ανησυχία για την προστασία του.
Η φράση αυτή, όμως, δεν λειτουργεί ως εξήγηση. Λειτουργεί ως ομολογία ότι το Ισραήλ επέλεξε, ακόμη και σε μία από τις ιερότερες ημέρες της Χριστιανοσύνης, να μετατρέψει έναν τόπο λατρείας σε ζώνη ελέγχου, επιβάλλοντας περιορισμούς ακόμη και στον ίδιο τον Πατριάρχη.
Το Πατριαρχείο μιλά για σοβαρό προηγούμενο
Το Λατινικό Πατριαρχείο Ιεροσολύμων δεν άφησε περιθώρια παρερμηνείας. Χαρακτήρισε το περιστατικό «σοβαρό προηγούμενο», «παράλογο και δυσανάλογο μέτρο» και ευθεία έλλειψη σεβασμού προς τα αισθήματα δισεκατομμυρίων πιστών που έχουν στραμμένο το βλέμμα τους στην Ιερουσαλήμ κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα των Καθολικών.
Και αυτό έχει τη σημασία του: ακόμη κι αφού είχε ήδη ακυρωθεί η παραδοσιακή λιτανεία λόγω των έκτακτων μέτρων ασφαλείας, ακόμη κι αφού ο Πατριάρχης δεν συνοδευόταν από πλήθος ή πολυάριθμη εκκλησιαστική πομπή, η ισραηλινή αστυνομία προχώρησε στην απαγόρευση. Άρα, το επιχείρημα της «ανάγκης» δύσκολα στέκεται πολιτικά και ηθικά.
Η διεθνής κατακραυγή εκθέτει το Τελ Αβίβ
Η αντίδραση ήρθε άμεσα και ηχηρά. Η Τζόρτζια Μελόνι μίλησε για προσβολή όχι μόνο προς τους πιστούς αλλά και προς κάθε κοινωνία που αναγνωρίζει τη θρησκευτική ελευθερία. Ο Αντόνιο Ταγιάνι ζήτησε εξηγήσεις από τον Ισραηλινό πρέσβη στη Ρώμη. Ο Πέδρο Σάντσεθ πήγε ακόμη πιο πέρα, καταγγέλλοντας «αδικαιολόγητη επίθεση στη θρησκευτική ελευθερία» και καλώντας το Ισραήλ να σεβαστεί τη θρησκευτική ποικιλομορφία και το διεθνές δίκαιο.
Αυτό είναι το πραγματικό βάρος του επεισοδίου: δεν πρόκειται πια για ένα «τοπικό» αστυνομικό συμβάν. Πρόκειται για μια πράξη που μετατράπηκε σε διεθνές πολιτικό ζήτημα, εκθέτοντας το Ισραήλ απέναντι σε κυβερνήσεις που δεν μπορούσαν να αγνοήσουν μια τόσο προκλητική σκηνή στο κέντρο της Αγίας Πόλης.
Όταν απαγορεύεις την είσοδο στον ίδιο τον Πατριάρχη στον Πανάγιο Τάφο και μετά μιλάς για «έλλειψη κακόβουλης πρόθεσης», δεν διορθώνεις το σκάνδαλο — απλώς αποδεικνύεις ότι έχεις πάψει να καταλαβαίνεις το μέγεθός του.