Μετά από τρεις εβδομάδες πολέμου, η Ουάσιγκτον δεν μιλά για «ειρήνη» με ουδέτερους όρους, αλλά για μια σκληρή αρχιτεκτονική επιβολής: μηδενικός εμπλουτισμός, πάγωμα πυραύλων, διεθνής επιτήρηση και κόψιμο των περιφερειακών βραχιόνων της Τεχεράνης. Το Axios αναφέρει ότι η κυβέρνηση Τραμπ επεξεργάζεται ήδη την επόμενη φάση των συνομιλιών μέσα από παρασκηνιακά μηνύματα και μεσολαβήσεις τρίτων.
Από την άλλη πλευρά, το Ιράν διαμηνύει ότι χωρίς άμεση κατάπαυση του πυρός, εγγυήσεις μη επανάληψης των επιθέσεων και κάποια μορφή αποκατάστασης, δεν υπάρχει έδαφος για εξομάλυνση. Το πραγματικό συμπέρασμα είναι ένα: οι δύο πλευρές δεν συζητούν ακόμη την ειρήνη· συζητούν από ποια θέση ισχύος θα μπουν στη διαπραγμάτευση.
Οι 6 όροι της Ουάσιγκτον
Η αμερικανική απαίτηση δεν περιορίζεται στο πυρηνικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με το Axios, περιλαμβάνει έξι βαριά σημεία: πενταετή αναστολή του πυραυλικού προγράμματος, μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου, απενεργοποίηση εγκαταστάσεων σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό, αυστηρό διεθνή έλεγχο σε φυγοκεντρητές και σχετικό εξοπλισμό, συμφωνίες ελέγχου όπλων στην περιοχή με ανώτατο όριο 1.000 πυραύλων και διακοπή χρηματοδότησης προς Χεζμπολάχ, Χούθι και Χαμάς. Αυτό δεν είναι απλώς πυρηνική διαπραγμάτευση. Είναι απαίτηση στρατηγικής αποστραγγίσεως της ιρανικής ισχύος.
Τι ζητά η Τεχεράνη
Το ιρανικό μήνυμα, όπως μεταφέρθηκε μέσω τρίτων καναλιών, είναι σκληρό και σαφές: πρώτα σταματούν οι επιθέσεις, μετά δίνονται εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθούν, και ύστερα ανοίγει παράθυρο για συζήτηση. Στο τραπέζι μπαίνει ακόμη και το θέμα των αποζημιώσεων ή, όπως φέρεται να το επεξεργάζονται κάποιοι στην αμερικανική πλευρά, μια διαφορετική φόρμουλα μέσω παγωμένων κεφαλαίων. Με απλά λόγια, το Ιράν δεν θέλει να εμφανιστεί ότι διαπραγματεύεται υπό καθεστώς στρατιωτικού εκβιασμού χωρίς αντάλλαγμα.
Η ουσία πίσω από το παρασκήνιο
Η κρίσιμη λεπτομέρεια δεν είναι μόνο οι όροι, αλλά και το ότι οι ΗΠΑ αναζητούν ποιος αποφασίζει πραγματικά στην Τεχεράνη και ποιος μπορεί να δώσει τελική πολιτική εντολή. Αυτό δείχνει ότι η Ουάσιγκτον δεν θεωρεί επαρκείς τους υπάρχοντες διαύλους και ψάχνει απευθείας τη δομή εξουσίας πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις. Παράλληλα, οι παρασκηνιακές διαμεσολαβήσεις από Αίγυπτο, Κατάρ και Ηνωμένο Βασίλειο αποκαλύπτουν ότι η διπλωματία τρέχει ήδη, αλλά πάνω σε έδαφος ακόμη ναρκοθετημένο από τη στρατιωτική κλιμάκωση.
Η Ουάσιγκτον δεν στήνει διάλογο συμφιλίωσης· στήνει πλαίσιο συμμόρφωσης. Και η Τεχεράνη δεν ζητά διαπραγμάτευση καλής θέλησης· ζητά πρώτα να πάψει να δέχεται χτυπήματα. Άρα η αλήθεια είναι ωμή: πριν αρχίσει η ειρήνη, προηγείται η μάχη για το ποιος θα γράψει τους όρους της.