Τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών δεν αφήνουν περιθώρια για υπεκφυγές. Ο Δήμος Χαλκιδέων καταγράφει χαμηλή οικονομική λειτουργία, ασθενική εισπραξιμότητα, εξάρτηση από κρατικές ενέσεις και μια διοίκηση που υπόσχεται περισσότερα απ’ όσα μπορεί να υλοποιήσει.
Το 0,68 είναι η επίσημη σφραγίδα της αποτυχίας
Υπάρχουν στιγμές που η πολιτική αντιπαράθεση τελειώνει και αρχίζουν να μιλούν οι ίδιοι οι αριθμοί. Και όταν οι αριθμοί προέρχονται από τον επίσημο Κόμβο Παρακολούθησης Επιδόσεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών, τότε δεν υπάρχει πια χώρος για φτηνές δικαιολογίες, επικοινωνιακά τερτίπια και στημένες θριαμβολογίες. Υπάρχει μόνο η αλήθεια.
Και η αλήθεια για τον Δήμο Χαλκιδέων είναι βαριά. Ο γενικός Δείκτης Οικονομικής Λειτουργίας στο 0,68 δεν είναι ένα αθώο νούμερο σε μια πλατφόρμα. Είναι η κρατική αποτύπωση μιας διοίκησης που δεν μπορεί να πείσει ότι διοικεί αποτελεσματικά. Είναι ο λογαριασμός που έβγαλε το ίδιο το Υπουργείο για τη δημοτική αρχή Βάκα. Και ο λογαριασμός αυτός είναι πολιτικά ντροπιαστικός.
Για έναν Δήμο με το ειδικό βάρος της Χαλκίδας, με τον πληθυσμό, τη γεωγραφική θέση, την οικονομική και διοικητική σημασία που διαθέτει, το 0,68 δεν είναι απλώς χαμηλή επίδοση. Είναι καμπανάκι διοικητικής ανεπάρκειας. Είναι η απόδειξη ότι πίσω από τα λόγια, τις ανακοινώσεις και τις δημόσιες σχέσεις, υπάρχει ένας μηχανισμός που σέρνεται.
Δήμος με χαμηλή εισπραξιμότητα και πλήρη εξάρτηση
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα στα ίδια τα οικονομικά θεμέλια του Δήμου. Ο βαθμός εισπραξιμότητας στο 38,11% είναι ένας αριθμός που δεν χωρά εξωραϊσμό. Με απλά λόγια, ο Δήμος αποτυγχάνει να εισπράξει πάνω από το 60% των βεβαιωμένων εσόδων του. Και αυτό σημαίνει ένα πράγμα: οικονομική αδυναμία με ευθύνη διοίκησης.
Όταν δεν μπορείς να εισπράξεις αυτά που ο ίδιος βεβαιώνεις, δεν μπορείς να μιλάς ούτε για σοβαρό σχεδιασμό, ούτε για επάρκεια, ούτε για αποτελεσματικότητα. Δεν μπορείς να ζητάς από τον δημότη να σε πάρει στα σοβαρά όταν τα ίδια τα ταμεία σου μαρτυρούν αδυναμία ελέγχου και ανικανότητα εκτέλεσης. Οι χαμένοι πόροι δεν είναι λογιστική λεπτομέρεια. Είναι χαμένη καθαριότητα, χαμένος φωτισμός, χαμένες παρεμβάσεις στις γειτονιές, χαμένα έργα υποδομής.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, ο βαθμός οικονομικής ανεξαρτησίας στο 18,83% δείχνει έναν Δήμο που δεν στέκεται στα πόδια του. Έναν Δήμο εξαρτημένο από κρατικές επιχορηγήσεις, πρόσθετες χρηματοδοτήσεις και εξωτερικές ενέσεις ρευστότητας για να καλύψει υποχρεώσεις. Αυτό δεν συνιστά αυτοδιοίκηση με σχέδιο. Συνιστά διοίκηση με μόνιμο σωσίβιο. Κι όταν χρειάζεται ακόμη και πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 1 εκατ. ευρώ για να ισορροπήσει η κατάσταση, τότε η λέξη «νοικοκύρεμα» καταντά ειρωνεία.
Πολλές απευθείας αναθέσεις, μισή υλοποίηση, ολόκληρη στασιμότητα
Ιδιαίτερο βάρος έχει και το στοιχείο που αφορά τις συμβάσεις. Το 70,82% των συμβάσεων να γίνεται με απευθείας ανάθεση ή διαπραγμάτευση δεν είναι μια δευτερεύουσα διοικητική λεπτομέρεια. Είναι ο καθρέφτης μιας νοοτροπίας. Μιας δημοτικής αρχής που μοιάζει να θεωρεί την εξαίρεση κανόνα και τον ανοιχτό ανταγωνισμό περιττή ενόχληση.
Ακόμη κι αν η συνολική αξία αυτών των συμβάσεων βρίσκεται τυπικά εντός ορίων, η συχνότητα είναι που γεννά το πολιτικό πρόβλημα. Γιατί όταν 7 στις 10 συμβάσεις περνούν από τέτοιες διαδικασίες, τότε εύλογα ενισχύεται η αίσθηση ότι η διοίκηση έχει βολευτεί σε μια λογική χαμηλής διαφάνειας και περιορισμένου ανταγωνισμού. Και αυτή η εικόνα γίνεται ακόμη πιο βαριά όταν συνδυάζεται με τον βαθμό εκτέλεσης δαπανών στο 54,41%.
Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Ότι η διοίκηση Βάκα υλοποιεί μόλις τα μισά από όσα προϋπολογίζει. Ψηφίζει σχέδια, ανακοινώνει έργα, μοιράζει υποσχέσεις, αλλά στο τέλος η πόλη βλέπει μισές εκτελέσεις, μισές παρεμβάσεις, μισές λύσεις. Η Χαλκίδα μένει έτσι εγκλωβισμένη σε μια κατάσταση στασιμότητας, με τις γειτονιές να περιμένουν, τα προβλήματα να χρονίζουν και τη δημοτική αρχή να επιμένει να παρουσιάζει εικόνα κανονικότητας εκεί που οι αριθμοί φωνάζουν αποτυχία.
Η δημοτική αρχή Βάκα μπορεί να ενοχλείται από την κριτική, αλλά εδώ δεν την καταδικάζουν ούτε οι αντίπαλοι ούτε τα πρωτοσέλιδα. Την καταδικάζουν τα ίδια τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου. Το 0,68 δεν είναι ένας απλός δείκτης. Είναι ο πολιτικός λογαριασμός μιας διοίκησης που απέτυχε να πείσει ότι μπορεί να σηκώσει το βάρος της Χαλκίδας. Και όταν το ίδιο το κράτος σου παραδίδει τέτοιο βαθμό, τότε δεν έχεις δικαίωμα να πανηγυρίζεις. Έχεις υποχρέωση να απολογείσαι.