Από το “Make America Great Again” στο “Make My Face Legal Tender Again”
Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται πως είπε να πάει την προσωπολατρία ένα βήμα παραπέρα. Όχι άλλο μπλουζάκι. Όχι άλλο κόκκινο καπέλο. Όχι άλλο προεκλογικό σημαιάκι. Τώρα, σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Washington Post, το όνειρο είναι μεγαλύτερο, πιο χάρτινο και πιο… αμερικανικό: χαρτονόμισμα 250 δολαρίων με τη φάτσα του.
Ναι, καλά διαβάσατε. Όχι 100, όχι 200, αλλά 250 δολάρια. Γιατί όταν έχεις τέτοιο εγώ, τα στρογγυλά ποσά μάλλον σου φαίνονται φτωχά.
Το σχέδιο συνδέεται με την 250ή επέτειο από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ. Μόνο που αντί να τιμηθεί απλώς η αμερικανική ιστορία, φαίνεται πως κάποιοι σκέφτηκαν: «Ξέρετε τι λείπει από την επέτειο; Ο Τραμπ πάνω σε χαρτονόμισμα».
Και κάπως έτσι, η Αμερική περνά από τους Πατέρες του Έθνους στον Πατέρα του Selfie.
Υπάρχει όμως ένα μικρό προβληματάκι: ο νόμος
Στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει νόμος που απαγορεύει την απεικόνιση εν ζωή προσώπων στο νόμισμα. Με απλά λόγια: για να μπει κάποιος πάνω σε χαρτονόμισμα, πρέπει πρώτα να έχει φύγει από τον μάταιο τούτο κόσμο.
Αλλά εδώ μιλάμε για τον Τραμπ. Και ο Τραμπ δεν είναι άνθρωπος που θα αφήσει έναν νόμο του 19ου αιώνα να σταθεί ανάμεσα σε εκείνον και στη φάτσα του πάνω στο δολάριο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μάλιστα, υπήρξαν προετοιμασίες, μακέτες, εσωτερικές πιέσεις και αντιρρήσεις υπηρεσιακών στελεχών. Δηλαδή, δεν ήταν απλώς μια ιδέα τύπου «να βάλουμε τον πρόεδρο σε ένα συλλεκτικό χαρτάκι». Ήταν κανονικό σχέδιο. Με καλλιτέχνη, αλλαγές, εγκρίσεις και θεσμικό πονοκέφαλο.
Το χαρτονόμισμα που μυρίζει aftershave, εγώ και προεκλογική συγκέντρωση
Ο Βρετανός καλλιτέχνης Ίαν Αλεξάντερ, που σχεδίασε τη μακέτα, φέρεται να είπε ότι μίλησε με τον Τραμπ για το σχέδιο. Ο Τραμπ, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, εισηγήθηκε και ενέκρινε αλλαγές: χρώματα της αμερικανικής σημαίας, λογότυπο για τα 250 χρόνια, όλο το πακέτο.
Λείπει μόνο να παίζει και μουσική όταν το βάζεις στο πορτοφόλι:
«God Bless America» από τη μία πλευρά,
«You’re fired» από την άλλη.
Και φυσικά, αν το σχέδιο προχωρούσε, θα άνοιγε τεράστιο θέμα. Διότι το νόμισμα δεν είναι αναμνηστικό ποτήρι από τουριστικό μαγαζί. Είναι κρατικό σύμβολο. Δεν το τυπώνεις για να χαρεί ο πρόεδρος όταν ανοίγει το πορτοφόλι του.
Από τον Τζορτζ Ουάσινγκτον στον Ντόναλντ με το μαλλί
Μέχρι σήμερα, τα αμερικανικά χαρτονομίσματα έχουν πάνω πρόσωπα που έχουν πεθάνει, έχουν περάσει στην ιστορία και δεν μπορούν να κάνουν προεκλογική καμπάνια με το ίδιο τους το νόμισμα.
Ο Τραμπ όμως φαίνεται να κοιτάζει το δολάριο και να σκέφτεται:
«Ωραίο είναι, αλλά κάτι του λείπει. Εγώ».
Και εδώ βρίσκεται το απολαυστικό αλλά και ανησυχητικό της υπόθεσης. Διότι πίσω από το αστείο υπάρχει σοβαρό θέμα. Ένας εν ενεργεία πρόεδρος που συνδέει την εικόνα του με το εθνικό νόμισμα δεν κάνει απλώς δημόσιες σχέσεις. Παίζει με το όριο ανάμεσα στο κράτος και στο προσωπικό brand.
Άλλο πράγμα η Αμερική. Άλλο πράγμα το Trump Store.
Το δολάριο ως καθρεφτάκι τσέπης
Η υπόθεση είναι τόσο τραμπική που σχεδόν δεν χρειάζεται σάτιρα. Γράφεται μόνη της.
Ένας πρόεδρος που έχει κάνει πολιτική καριέρα πάνω στο όνομά του, στα κτίριά του, στα προϊόντα του, στα καπέλα του και στο τηλεοπτικό του ύφος, τώρα εμφανίζεται να φλερτάρει με την ιδέα να κυκλοφορεί και σε χαρτονόμισμα.
Δηλαδή, να πηγαίνεις στο σούπερ μάρκετ, να πληρώνεις με 250 δολάρια και να σου χαμογελά ο Τραμπ από το ταμείο.
Να δίνεις φιλοδώρημα και να νιώθεις ότι μόλις έκανες δωρεά σε προεκλογική συγκέντρωση.
Να ανοίγεις πορτοφόλι και να βλέπεις όχι χρήματα, αλλά επεισόδιο reality.
Η Δημοκρατία δεν είναι συλλεκτική κάρτα
Το αστείο όμως έχει όριο. Και το όριο λέγεται θεσμός.
Η απαγόρευση απεικόνισης εν ζωή προσώπων στο νόμισμα δεν μπήκε τυχαία. Υπάρχει για να μη μετατρέπεται το κράτος σε εργαλείο αυτοπροβολής. Για να μη γίνεται το δημόσιο χρήμα προσωπική κορνίζα. Για να μην τυπώνει ο κάθε ηγέτης τη ματαιοδοξία του σε χαρτί υψηλής ασφαλείας.
Γιατί σήμερα είναι χαρτονόμισμα. Αύριο τι; Γραμματόσημο με άρωμα Τραμπ; Διαβατήριο με χρυσό περίγραμμα; Άγαλμα στο αεροδρόμιο που λέει «Welcome to me»;
Το πιο αστείο δεν είναι ότι ο Τραμπ φέρεται να θέλει χαρτονόμισμα με τη φάτσα του.
Το πιο αστείο είναι ότι κανείς δεν εκπλήσσεται πραγματικά.
Γιατί από έναν πολιτικό που έχει μετατρέψει την προεδρία σε τηλεοπτικό προϊόν, το να θέλει να γίνει και νόμισμα μοιάζει σχεδόν φυσική εξέλιξη. Σαν επόμενο επεισόδιο.
Μόνο που το δολάριο δεν είναι καπέλο MAGA. Δεν είναι μπρελόκ. Δεν είναι σουβενίρ από προεκλογική φιέστα.
Είναι εθνικό νόμισμα.
Και αν μια Δημοκρατία αρχίσει να τυπώνει το πρόσωπο του εν ενεργεία ηγέτη της πάνω στο χρήμα, τότε δεν γιορτάζει τα 250 χρόνια της ελευθερίας της.
Γιορτάζει τα εγκαίνια του μεγαλύτερου πορτοφολιού προσωπολατρίας στον πλανήτη.