Πέντε δήμοι, ολόκληρη η Εύβοια σε ομηρία και μια «μεταβατική λύση» που μυρίζει από τώρα αποτυχία
Άνοιξαν στις 12 Ιουνίου οι προσφορές για την κατασκευή του ΧΥΤΥ στο Πέι Δοκού.
Ένα έργο ύψους 8,6 εκατομμυρίων ευρώ, που θα εξυπηρετεί τα απορρίμματα των Δήμων Χαλκιδέων, Ερέτριας, Κύμης–Αλιβερίου, Καρύστου και Διρφύων–Μεσσαπίων.
Πέντε δήμοι.
Χιλιάδες τόνοι απορριμμάτων.
Ολόκληρη η Εύβοια να εξαρτάται από μια εγκατάσταση που έχει προβλεπόμενη διάρκεια ζωής μόλις τριών ετών.
Τριών ετών.
Και δεν το λέει η αντιπολίτευση.
Δεν το λένε κάποιοι «κακοπροαίρετοι».
Το λέει η ίδια η μελέτη, η οποία χαρακτηρίζει το έργο «μεταβατική λύση».
Μεταβατική προς τα πού;
Προς ποιον ολοκληρωμένο σχεδιασμό;
Προς ποια μόνιμη εγκατάσταση;
Και κυρίως, με ποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα;
Γιατί μέχρι σήμερα αυτό που βλέπουμε δεν είναι σχέδιο.
Είναι μεταφορά του προβλήματος λίγα χρόνια παρακάτω.
ΧΥΤΥ χωρίς μονάδα επεξεργασίας
Ο ΧΥΤΥ, από τον ίδιο τον ορισμό του, προορίζεται για την ταφή υπολειμμάτων.
Δηλαδή των υλικών που απομένουν αφού προηγηθεί επεξεργασία, ανάκτηση και ανακύκλωση σε Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης.
Μόνο που σήμερα η Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης δεν λειτουργεί.
Δεν κατασκευάζεται.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένη ημερομηνία κατά την οποία θα είναι έτοιμη να υποδεχθεί τα απορρίμματα των δήμων της Εύβοιας.
Άρα το ερώτημα είναι απλό και αμείλικτο:
Μέχρι να λειτουργήσει η ΜΑΑ, τι ακριβώς θα θάβεται στο Πέι Δοκού;
Πραγματικά επεξεργασμένα υπολείμματα;
Ή τα σύμμεικτα απορρίμματα των πέντε δήμων με άλλη ονομασία;
Γιατί δεν αρκεί να αλλάζουμε την ταμπέλα και να βαφτίζουμε έναν χώρο «ΧΥΤΥ».
Αν δεν προηγείται ουσιαστική επεξεργασία, τότε δεν μιλάμε για σύγχρονη διαχείριση απορριμμάτων.
Μιλάμε για ταφή.
Και μάλιστα ακριβοπληρωμένη.
8,6 εκατομμύρια για τρία χρόνια
Η εξίσωση προκαλεί ίλιγγο.
8,6 εκατομμύρια ευρώ για μια εγκατάσταση με προβλεπόμενη ζωή τριών ετών.
Σχεδόν τρία εκατομμύρια ευρώ για κάθε χρόνο λειτουργίας, χωρίς να υπολογίζεται το κόστος μεταφοράς, λειτουργίας, φύλαξης, αποκατάστασης και οι νέες υποδομές που θα απαιτηθούν όταν ο χώρος κορεστεί.
Και όταν περάσουν τα τρία χρόνια, τι;
Θα ζητηθούν νέα εκατομμύρια;
Θα ανοίξει νέο κύτταρο;
Θα παρουσιαστεί άλλη μία «μεταβατική λύση»;
Θα αρχίσουν πάλι οι μεταφορές απορριμμάτων σε άλλους νομούς;
Ή θα βρεθούν οι δήμοι μπροστά σε ένα ακόμη αδιέξοδο, πληρώνοντας πρόστιμα και υπέρογκα τέλη;
Αυτές δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες.
Είναι ερωτήματα που αφορούν τα δημοτικά τέλη κάθε νοικοκυριού και κάθε επιχείρησης.
Στο βάθος ΣΔΙΤ δεκαετιών
Την ίδια ώρα προχωρά και το σχέδιο ΣΔΙΤ για τη διαχείριση των απορριμμάτων στη Στερεά Ελλάδα.
Μια σύμβαση που θα δεσμεύσει δήμους και δημότες για δεκαετίες.
Δεκαετίες πληρωμών.
Δεκαετίες δεσμεύσεων.
Δεκαετίες κατά τις οποίες οι επόμενες δημοτικές αρχές θα παραλάβουν αποφάσεις ήδη ειλημμένες και συμβάσεις που δύσκολα θα ανατραπούν.
Και ενώ σχεδιάζεται αυτή η μακροχρόνια δέσμευση, σήμερα δαπανώνται 8,6 εκατομμύρια για μια εγκατάσταση μόλις τριών ετών.
Αυτό δεν μοιάζει με ολοκληρωμένο σχεδιασμό.
Μοιάζει με πανικό.
Μοιάζει με προσπάθεια να κλείσει προσωρινά η τρύπα που άνοιξαν χρόνια καθυστερήσεων, αδράνειας και πολιτικής ανευθυνότητας.
Η Ελένη Βάκα οφείλει απαντήσεις
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 η Ελένη Βάκα είναι πρόεδρος του ΦοΔΣΑ Στερεάς Ελλάδας.
Δεν είναι πλέον απλώς δήμαρχος Χαλκιδέων.
Έχει θεσμική ευθύνη για τη διαχείριση ενός προβλήματος που αφορά όλη την Εύβοια και μεγάλο μέρος της Στερεάς Ελλάδας.
Και γι’ αυτό οφείλει να απαντήσει δημόσια, καθαρά και χωρίς υπεκφυγές:
Τι ακριβώς θα οδηγείται στο Πέι Δοκού μέχρι να λειτουργήσει η ΜΑΑ;
Πού θα γίνεται η απαιτούμενη επεξεργασία των απορριμμάτων;
Ποιο είναι το ακριβές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα λειτουργίας της Μονάδας;
Τι θα συμβεί όταν περάσουν τα τρία χρόνια και ο ΧΥΤΥ κορεστεί;
Πόσο θα κοστίζει ανά τόνο η διαχείριση των απορριμμάτων στους δήμους;
Πόσο θα αυξηθούν τα δημοτικά τέλη για τους πολίτες;
Ποιοι θα είναι οι ιδιώτες που θα αναλάβουν τη διαχείριση μέσω του ΣΔΙΤ και με ποιους οικονομικούς όρους;
Οι πολίτες δεν χρειάζονται άλλες παρουσιάσεις με ωραίες λέξεις.
Χρειάζονται αριθμούς.
Χρονοδιαγράμματα.
Συμβάσεις.
Ρήτρες.
Εγγυήσεις.
Και κυρίως χρειάζονται την αλήθεια.
Η Χαλκίδα πλήρωσε ήδη ακριβά
Η Χαλκίδα έχει πληρώσει επί χρόνια τις πρόχειρες λύσεις, τις παρατάσεις και τα αδιέξοδα στη διαχείριση των απορριμμάτων.
Έχει πληρώσει οικονομικά.
Έχει πληρώσει περιβαλλοντικά.
Έχει πληρώσει με υποβάθμιση ολόκληρων περιοχών.
Τώρα το μοντέλο αυτό φαίνεται να επεκτείνεται σε όλη την Εύβοια.
Ένα έργο 8,6 εκατομμυρίων.
Πέντε δήμοι.
Τρία χρόνια ζωής.
Καμία λειτουργούσα μονάδα ανάκτησης και ανακύκλωσης.
Και ένα ΣΔΙΤ δεκαετιών που πλησιάζει.
Αυτό δεν είναι σχέδιο.
Είναι αναβολή της κρίσης.
Και όταν η κρίση επιστρέψει, θα είναι ακριβότερη, μεγαλύτερη και δυσκολότερη.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι θα κληθούν ξανά να πληρώσουν οι ίδιοι.
Οι δημότες.
Η Χαλκίδα έχει ήδη πληρώσει τις «λύσεις ανάγκης».
Το ερώτημα είναι αν τώρα θα πληρώσει ολόκληρη η Εύβοια.