Η κυβέρνηση προωθεί εθνικό σχέδιο προστασίας κρίσιμων υποδομών από υβριδικές απειλές, κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, drones και επιθέσεις σε δίκτυα ενέργειας, τηλεπικοινωνιών, ύδρευσης, μεταφορών και υγείας. Το σχέδιο προβλέπει νέα Γενική Γραμματεία Προστασίας Κρίσιμων Υποδομών, υπό το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, ενώ οι εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις ασφαλείας μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με πρόστιμα έως 10 εκατ. ευρώ.
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό ερώτημα:
Η Χαλκίδα είναι έτοιμη;
Η Εύβοια είναι έτοιμη;
Οι Δήμοι, η ΔΕΥΑΧ, το Νοσοκομείο, οι ενεργειακές εγκαταστάσεις και τα δίκτυα έχουν πραγματικά σχέδιο ανθεκτικότητας;
Γιατί η κρίσιμη υποδομή δεν είναι μόνο ο αγωγός φυσικού αερίου ή το υποθαλάσσιο καλώδιο. Είναι και το νερό που φτάνει στο σπίτι. Είναι και το νοσοκομείο που πρέπει να λειτουργήσει όταν πέσει το ρεύμα. Είναι και το δημοτικό δίκτυο που δεν πρέπει να καταρρεύσει από μια κυβερνοεπίθεση. Είναι και ο ΑΔΜΗΕ, που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως φορέας έργων, αλλά ως πυλώνας εθνικής ασφάλειας.
Η Χαλκίδα δεν είναι έξω από τον χάρτη των απειλών
Το εθνικό σχέδιο μιλά για ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, ύδρευση, μεταφορές και υγεία. Δηλαδή μιλά ακριβώς για αυτά που υπάρχουν και λειτουργούν καθημερινά μέσα και γύρω από τη Χαλκίδα.
Στην περιοχή έχουμε δίκτυα μεταφοράς ενέργειας, έργα του ΑΔΜΗΕ, ζητήματα ηλεκτρικής τροφοδοσίας, κρίσιμα σημεία ύδρευσης, δημοτικές υπηρεσίες, νοσοκομειακή μονάδα, οδικούς άξονες, λιμενικές εγκαταστάσεις, βιομηχανική δραστηριότητα και παράκτιες ζώνες.
Άρα δεν μιλάμε για θεωρία.
Μιλάμε για την καθημερινή ασφάλεια μιας πόλης.
Αν ένα ενεργειακό δίκτυο χτυπηθεί, αν ένα σύστημα ύδρευσης βγει εκτός λειτουργίας, αν το Νοσοκομείο χάσει κρίσιμες λειτουργίες, αν ένας Δήμος δεν έχει σχέδιο πολιτικής προστασίας και ψηφιακής ανθεκτικότητας, τότε η κρίση δεν θα μείνει στα χαρτιά των υπουργείων. Θα εμφανιστεί στη βρύση, στο φως, στο δρόμο, στο ασθενοφόρο, στο χειρουργείο.
ΑΔΜΗΕ: Δεν είναι μόνο καλώδια και πυλώνες — είναι εθνική υποδομή
Σύμφωνα με το κείμενο, ο ΑΔΜΗΕ έχει ήδη θέσει από τον Αύγουστο του 2025 πιλοτικό πρόγραμμα 24ωρης επιτήρησης κρίσιμων υποδομών με drones, ενώ προχωρά σε κινητές μονάδες, αυτόνομους σταθμούς «Drone in a Box» και συστήματα τρισδιάστατης χαρτογράφησης για την επιθεώρηση του δικτύου μεταφοράς.
Αυτό δείχνει κάτι πολύ σοβαρό:
τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας δεν προστατεύονται πλέον μόνο με περιφράξεις και φύλακες. Προστατεύονται με επιτήρηση, τεχνολογία, εφεδρείες, κυβερνοασφάλεια και επιχειρησιακά σχέδια.
Επομένως, όταν στην Εύβοια συζητάμε για έργα υψηλής τάσης, διασυνδέσεις, γραμμές μεταφοράς και χωροθετήσεις, δεν αρκεί να ακούμε γενικόλογες διαβεβαιώσεις. Χρειάζονται απαντήσεις:
Ποιο είναι το σχέδιο ασφάλειας;
Ποια είναι η μελέτη κινδύνου;
Ποιος έχει την ευθύνη σε περίπτωση βλάβης, δολιοφθοράς ή κυβερνοεπίθεσης;
Υπάρχουν εφεδρικά σενάρια;
Έχουν ενημερωθεί οι τοπικές κοινωνίες;
Ξέρουν οι Δήμοι τι πρέπει να κάνουν;
Γιατί η κοινωνική αποδοχή των έργων δεν χτίζεται με ανακοινώσεις. Χτίζεται με εμπιστοσύνη, διαφάνεια και πραγματική προστασία.
Νερό: Η πιο υποτιμημένη κρίσιμη υποδομή
Το νερό είναι ίσως η πιο παραμελημένη πλευρά της συζήτησης.
Όλοι καταλαβαίνουν τι σημαίνει να πέσει το ρεύμα. Λιγότεροι συνειδητοποιούν τι σημαίνει να υπάρξει πρόβλημα σε αντλιοστάσια, δεξαμενές, τηλεμετρίες, δίκτυα ύδρευσης ή συστήματα ελέγχου.
Η ΔΕΥΑΧ και κάθε δημοτική επιχείρηση ύδρευσης δεν μπορεί να λειτουργεί με λογική απλής καθημερινής διαχείρισης. Σε μια εποχή υβριδικών απειλών, κλιματικής πίεσης, κυβερνοεπιθέσεων και ενεργειακής εξάρτησης, η ύδρευση είναι ζήτημα δημόσιας ασφάλειας.
Τα ερωτήματα είναι συγκεκριμένα:
Υπάρχει σχέδιο έκτακτης ανάγκης για διακοπή ηλεκτροδότησης;
Υπάρχουν γεννήτριες στα κρίσιμα σημεία;
Υπάρχει εφεδρική υδροδότηση;
Υπάρχει προστασία των ψηφιακών συστημάτων;
Υπάρχει τακτική άσκηση ετοιμότητας;
Υπάρχει ενημέρωση των πολιτών;
Αν η απάντηση είναι «θα δούμε όταν συμβεί», τότε δεν μιλάμε για διοίκηση. Μιλάμε για τύχη.
Και η τύχη δεν είναι σχέδιο πολιτικής προστασίας.
Νοσοκομείο Χαλκίδας: Αν πέσει το σύστημα, ποιος κρατά όρθια την υγεία;
Στο εθνικό σχέδιο οι υπηρεσίες υγείας αναφέρονται ως κρίσιμες υποδομές. Πολύ σωστά. Γιατί ένα νοσοκομείο δεν είναι απλώς ένα κτίριο με γιατρούς και νοσηλευτές. Είναι ενεργειακό σύστημα, πληροφοριακό σύστημα, φαρμακευτική αλυσίδα, τροφοδοσία, αποστείρωση, οξυγόνο, εργαστήρια, χειρουργεία, επικοινωνίες.
Το Γενικό Νοσοκομείο Χαλκίδας πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κρίσιμος κόμβος ασφάλειας για όλη την Εύβοια.
Και εδώ τα ερωτήματα δεν είναι πολυτέλεια:
Υπάρχει πλήρες σχέδιο λειτουργίας σε blackout;
Υπάρχει κυβερνοπροστασία των πληροφοριακών συστημάτων;
Υπάρχει εφεδρεία σε κρίσιμα υλικά;
Υπάρχει σχέδιο για μαζικά περιστατικά;
Υπάρχει διασύνδεση με Δήμο, Περιφέρεια, Πυροσβεστική, ΕΚΑΒ και Πολιτική Προστασία;
Διότι σε μια πραγματική κρίση, δεν αρκεί να υπάρχει ένα νοσοκομείο. Πρέπει να μπορεί να λειτουργήσει όταν όλα γύρω του πιέζονται.
Οι Δήμοι δεν μπορούν να είναι ο αδύναμος κρίκος
Το ίδιο το κείμενο επισημαίνει ότι η ανθεκτικότητα μιας χώρας απέναντι σε υβριδικές επιθέσεις είναι τόσο ισχυρή όσο ο πιο αδύναμος κρίκος της αλυσίδας.
Και στην Ελλάδα ο αδύναμος κρίκος είναι συχνά η τοπική διοίκηση.
Όχι γιατί δεν έχει ρόλο.
Αλλά γιατί πολλές φορές λειτουργεί χωρίς επαρκή τεχνική επάρκεια, χωρίς σχέδια, χωρίς διαλειτουργικότητα, χωρίς ασκήσεις, χωρίς σοβαρή προετοιμασία.
Οι Δήμοι δεν είναι μόνο για λακκούβες, κάδους, παγκάκια και εκδηλώσεις. Είναι ο πρώτος μηχανισμός επαφής του πολίτη με την κρίση. Αν κοπεί το νερό, ο πολίτης στον Δήμο θα απευθυνθεί. Αν κλείσει ένας δρόμος, ο Δήμος θα πιεστεί. Αν υπάρξει πρόβλημα σε δομή υγείας, ο Δήμος θα πρέπει να συνδράμει. Αν πέσουν ψηφιακές υπηρεσίες, ο Δήμος θα πρέπει να έχει εναλλακτικό τρόπο λειτουργίας.
Άρα πρέπει να απαντήσουν όλοι καθαρά:
Έχουν οι Δήμοι της Εύβοιας επικαιροποιημένα σχέδια ανθεκτικότητας;
Έχουν χαρτογραφήσει τις κρίσιμες υποδομές τους;
Έχουν ελέγξει τα δίκτυα ύδρευσης;
Έχουν εφεδρικά συστήματα επικοινωνίας;
Έχουν προσωπικό εκπαιδευμένο;
Έχουν κάνει ασκήσεις;
Ή απλώς περιμένουν την επόμενη κρίση για να εκδώσουν ανακοίνωση;
Η Χαλκίδα χρειάζεται τοπικό σχέδιο κρίσιμων υποδομών
Η μεγάλη εικόνα είναι σαφής: η Ευρώπη μπαίνει σε περίοδο αυξημένων απειλών. Η ενέργεια, τα καλώδια, τα drones, τα δίκτυα, οι κυβερνοεπιθέσεις και οι υβριδικές επιχειρήσεις δεν είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Είναι ήδη πραγματικότητα.
Γι’ αυτό η Χαλκίδα και η Εύβοια δεν μπορούν να περιμένουν μόνο το κεντρικό κράτος.
Χρειάζεται τοπικό σχέδιο κρίσιμων υποδομών, με συμμετοχή:
του Δήμου Χαλκιδέων, της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, της ΔΕΥΑΧ, του Γενικού Νοσοκομείου Χαλκίδας, του ΑΔΜΗΕ, της Πυροσβεστικής, της Αστυνομίας, του Λιμενικού, του ΕΚΑΒ, των τεχνικών υπηρεσιών και όλων των φορέων που εμπλέκονται σε ενέργεια, νερό, υγεία και μεταφορές.
Όχι άλλη λογική «όταν γίνει, βλέπουμε».
Όχι άλλη διαχείριση με δελτία τύπου.
Όχι άλλη αυτοδιοίκηση βιτρίνας.
Η εποχή απαιτεί σοβαρότητα.
Η προστασία κρίσιμων υποδομών δεν είναι θέμα μόνο της Αθήνας, των υπουργείων και των μεγάλων εταιρειών. Είναι θέμα Χαλκίδας. Είναι θέμα Εύβοιας. Είναι θέμα κάθε πολίτη που θέλει να έχει ρεύμα, νερό, υγεία, μετακίνηση και ασφάλεια όταν η χώρα δοκιμάζεται.
Ο ΑΔΜΗΕ πρέπει να εξηγήσει.
Οι Δήμοι πρέπει να οργανωθούν.
Η ΔΕΥΑΧ πρέπει να αποδείξει ότι έχει σχέδιο.
Το Νοσοκομείο πρέπει να θωρακιστεί.
Η Περιφέρεια πρέπει να συντονίσει.
Το κράτος πρέπει να ελέγξει.
Γιατί οι κρίσιμες υποδομές δεν φαίνονται όταν λειτουργούν.
Φαίνονται όταν καταρρέουν.
Και τότε είναι αργά για ερωτήσεις.