Η εικόνα στα επίσημα του ΟΑΚΑ δεν ήταν απλώς ένα επεισόδιο. Ήταν η πολιτική ακτινογραφία μιας χώρας όπου η ισχύς έχει χάσει κάθε μέτρο, κάθε ντροπή και κάθε προσχήμα.
Υπάρχουν στιγμές που η εξουσία ξεγυμνώνεται. Όχι μέσα από έγγραφα, όχι μέσα από δικογραφίες, όχι μέσα από κοινοβουλευτικές επιτροπές. Αλλά μπροστά στα μάτια όλων. Σε κοινή θέα. Εκεί όπου οι ισχυροί πιστεύουν ότι ο δημόσιος χώρος τούς ανήκει, ότι οι κανόνες είναι για τους άλλους και ότι η κοινωνία είναι απλώς θεατής του δικού τους αλληλοσπαραγμού.
Αυτό που φέρεται να εκτυλίχθηκε στα επίσημα του ΟΑΚΑ, στον τελικό του Final Four, δεν είναι ένα απλό «θερμό επεισόδιο». Είναι κάτι πολύ βαθύτερο. Είναι η εικόνα μιας ελίτ που δεν συγκρούεται πλέον με επιχειρήματα, θεσμούς και κανόνες, αλλά με ύβρεις, χειρονομίες, συνοδείες, επιρροές και επίδειξη ισχύος.
Από τη μία πλευρά, ένας πανίσχυρος επιχειρηματικός και ποδοσφαιρικός παράγοντας. Από την άλλη, ένας πρώην κορυφαίος κυβερνητικός παράγοντας, συγγενής του πρωθυπουργού, πρόσωπο που έχει βρεθεί στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης για την υπόθεση των υποκλοπών. Και γύρω τους; Οπαδοί, κάμερες, συνοδοί, άνθρωποι ασφαλείας, βλέμματα παγωμένα και μια χώρα που παρακολουθεί την παρακμή να παρελαύνει με διαπιστευτήρια VIP.
Δεν είναι το επεισόδιο το πρόβλημα. Είναι αυτό που αποκαλύπτει.
Η εξουσία δεν κρύβεται πια
Κάποτε αυτά γίνονταν πίσω από κλειστές πόρτες. Σε γραφεία, σε τραπέζια, σε παρασκηνιακές συναντήσεις. Τώρα γίνονται στα επίσημα. Μπροστά σε εκατοντάδες μάτια. Με την αλαζονεία εκείνων που δεν αισθάνονται ότι λογοδοτούν σε κανέναν.
Η γλώσσα της σύγκρουσης δεν ήταν θεσμική. Ήταν γλώσσα πεζοδρομίου. Η εικόνα δεν ήταν εικόνα πολιτισμένης αντιπαράθεσης. Ήταν εικόνα ωμής δύναμης. Και αυτό είναι το πιο επικίνδυνο: όταν οι άνθρωποι που κινούνται κοντά στον πυρήνα της οικονομικής, μιντιακής, ποδοσφαιρικής και πολιτικής ισχύος συμπεριφέρονται σαν να βρίσκονται πάνω από κάθε κανόνα.
Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από άλλες παραστάσεις ισχύος. Έχει ανάγκη από θεσμούς. Δεν έχει ανάγκη από φατρίες που λύνουν λογαριασμούς μπροστά στο κοινό. Έχει ανάγκη από λογοδοσία. Δεν έχει ανάγκη από κραυγές, συνοδείες και επιδείξεις επιρροής. Έχει ανάγκη από δικαιοσύνη που να μη φοβάται ονόματα, επώνυμα, χρήμα και πολιτική συγγένεια.
Το πραγματικό σκάνδαλο είναι η κανονικοποίηση
Το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι υπήρξε ένταση. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης δεν σοκαρίστηκε. Σαν να το περιμέναμε. Σαν να γνωρίζαμε ήδη ότι έτσι λειτουργεί το σύστημα. Σαν να είναι φυσιολογικό οι ισχυροί να ανταλλάσσουν βαριές κουβέντες, να περιβάλλονται από ανθρώπους ασφαλείας, να μετατρέπουν δημόσιους χώρους σε ιδιωτικές αρένες.
Αυτό είναι το τελευταίο στάδιο παρακμής: όχι όταν συμβαίνει η αθλιότητα, αλλά όταν παύει να μας εκπλήσσει.
Η υπόθεση των υποκλοπών, οι επιχειρηματικοί πόλεμοι, οι σχέσεις πολιτικής και οικονομικής ισχύος, τα media, το ποδόσφαιρο, οι δικαστικές εκκρεμότητες, οι σκιές και οι υπαινιγμοί συνθέτουν ένα περιβάλλον όπου όλα μοιάζουν δεμένα σε έναν κόμπο. Και όταν αυτός ο κόμπος εμφανίζεται στα επίσημα ενός γηπέδου, τότε δεν βλέπουμε απλώς έναν καβγά. Βλέπουμε το παρασκήνιο να σπάει την πόρτα και να εισβάλλει στη σκηνή.
Η χώρα ως κερκίδα των ισχυρών
Το ερώτημα δεν είναι ποιος είπε τι. Ούτε ποιος έσπρωξε ποιον. Ούτε ποιος προκάλεσε πρώτος. Αυτά θα τα κρίνουν όσοι έχουν στοιχεία, βίντεο και μαρτυρίες.
Το πολιτικό ερώτημα είναι άλλο: πώς φτάσαμε στο σημείο η δημόσια εικόνα της εξουσίας να θυμίζει σύγκρουση φατριών; Πώς φτάσαμε στο σημείο πρόσωπα με τεράστια επιρροή να συμπεριφέρονται σαν να παίζουν σε προσωπικό τους γήπεδο; Πώς φτάσαμε στο σημείο η χώρα να παρακολουθεί σαν κερκίδα τις αντιπαραθέσεις εκείνων που έχουν μάθει να κινούνται στα ανώτερα πατώματα της ισχύος;
Και κυρίως: ποιος κυβερνά πραγματικά αυτόν τον τόπο; Οι θεσμοί ή τα δίκτυα; Η δημοκρατία ή οι προσωπικές εξουσίες; Η Δικαιοσύνη ή η ισχύς του ονόματος;
Το επεισόδιο στο ΟΑΚΑ δεν είναι αθλητικό. Είναι πολιτικό. Είναι κοινωνικό. Είναι θεσμικό.
Γιατί όταν η ελίτ της χώρας εμφανίζεται να λειτουργεί με όρους προσωπικής βεντέτας, όταν η δημόσια σφαίρα γίνεται πεδίο επίδειξης δύναμης, όταν οι ισχυροί δεν κρατούν ούτε τα προσχήματα, τότε το πρόβλημα δεν είναι η ένταση της στιγμής.
Το πρόβλημα είναι η μπόχα ενός συστήματος που δεν κρύβεται πια.
Και το πιο πικρό είναι ότι οι πολίτες καλούνται ξανά να κάνουν αυτό που τους ζητούν πάντα: να κοιτάζουν, να σωπαίνουν και να συνηθίζουν.
Μόνο που αυτή τη φορά η εικόνα ήταν πολύ καθαρή για να ξεχαστεί.