Κάποια στιγμή αυτή η κοινωνία πρέπει να σταματήσει να ντύνει με σημαίες τη σαπίλα της. Να σταματήσει να βαφτίζει «πάθος», «τρέλα» και «οπαδισμό» αυτό που στην πραγματικότητα είναι ωμή βλακεία, τυφλή αγέλη και μηχανισμός παραγωγής βίας. Γιατί κανείς δεν πεθαίνει «για την ομάδα». Πεθαίνει για το τίποτα. Για μια φανέλα που δεν τον ξέρει. Για παράγοντες που δεν θα ιδρώσουν ούτε δευτερόλεπτο. Για ένα σύστημα που ταΐζει φανατισμό και μετά κάνει πως πέφτει από τα σύννεφα.
Και κάθε φορά το ίδιο έργο. Θρήνος, οργή, δηλώσεις, υποκρισία, δυο μέρες φωνές στα πάνελ και μετά πάλι σιωπή. Μέχρι τον επόμενο νεκρό. Μέχρι το επόμενο παιδί που θα πιστέψει ότι ανήκει κάπου επειδή του έμαθαν να φωνάζει, να μισεί, να χτυπά και να πεθαίνει για ξένα λάβαρα. Αυτή είναι η μεγάλη απάτη: δεν τους κάνουν δυνατούς. Τους κάνουν αναλώσιμους.
Γιατί αληθινή δύναμη δεν είναι να τρέχεις σε κοπάδι. Δεν είναι να ουρλιάζεις συνθήματα που ούτε εσύ καταλαβαίνεις. Δεν είναι να ψάχνεις εχθρούς σε άλλο κασκόλ για να νιώσεις ότι υπάρχεις. Αληθινή δύναμη είναι να φτιάχνεις ζωή. Να χτίζεις μυαλό. Να παράγεις έργο. Να έχεις έλεγχο του εαυτού σου. Να μη σε χρησιμοποιεί κανείς σαν φθηνό καύσιμο για τη δική του ατζέντα.
Ο οπαδικός φανατισμός δεν είναι ταυτότητα. Είναι πνευματική χρεοκοπία. Είναι η στιγμή που ένας νέος άνθρωπος παραδίδει την κρίση του στην αγέλη για να νιώσει σπουδαίος μέσα από τον θόρυβο. Και το χειρότερο; Κάποιοι επενδύουν ακριβώς σε αυτό. Στην ανασφάλεια, στο θυμό, στο κενό. Πατάνε πάνω σε νεαρά μυαλά και τα μετατρέπουν σε στρατιωτάκια της εξέδρας. Μετά, όταν ανοίξει άλλο ένα σπίτι και βυθιστεί άλλη μια μάνα στο πένθος, όλοι παριστάνουν τους ανήξερους.
Ώρα να ειπωθεί καθαρά: όποιος σπρώχνει νέους ανθρώπους στη λογική του «πήγαινε, δείξε, χτύπα, απάντα, μη μασάς», δεν φτιάχνει οπαδούς. Φτιάχνει υποψήφια θύματα και υποψήφιους θύτες. Φτιάχνει κορμιά έτοιμα να μπουν σε στατιστική, σε δικογραφία ή σε μνήμα. Και αυτό δεν είναι «κουλτούρα κερκίδας». Είναι κοινωνική αρρώστια.
Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι να ξαναγράψουμε τα ίδια δακρύβρεχτα κλισέ. Το ζητούμενο είναι να κοπεί ο μύθος από τη ρίζα:
κανένα παιδί δεν γίνεται πιο μεγάλο επειδή μπλέκει σε οπαδικές «μάχες».
Γίνεται πιο εύκολος στόχος. Πιο χρήσιμο ηλίθιο. Πιο κοντά στην καταστροφή.
Η ζωή δεν χτίζεται με κράνη, μαχαίρια, πέτρες, ρόπαλα και τυφλό μίσος. Χτίζεται με παιδεία, πειθαρχία, αυτοσεβασμό και καθαρό μυαλό. Όποιος θέλει να λέγεται δυνατός, ας μάθει πρώτα να νικά το κοπάδι μέσα του.
Δεν υπάρχει καμία δόξα στο να πεθαίνεις ή να σκοτώνεις για μια ομάδα. Υπάρχει μόνο το απόλυτο ξεγύμνωμα μιας κοινωνίας που αφήνει τα παιδιά της να γίνονται κρέας για τις ιαχές της αγέλης.