Μας έχουν μάθει να ψάχνουμε πρόσωπα. Να ρωτάμε «ποιος είναι;», «ποιος μπαίνει;», «ποιος κρύβεται από πίσω;». Και κάθε φορά πέφτουμε στην ίδια παγίδα: προσωποκεντρική συζήτηση, εύκολα στρατόπεδα, καθόλου ουσία. Αν θέλουμε σωστό συμπέρασμα, πρέπει να αλλάξουμε ερώτηση: όχι ποιος, αλλά τι λέει και κυρίως τι πολιτικές έχει από πίσω του.
Η παγίδα του προσώπου
Το πρόσωπο είναι το “κουμπί” που πατάει η προπαγάνδα. Γιατί είναι απλό, είναι συναισθηματικό, είναι γρήγορο. Ο κόσμος χωρίζεται σε «δικός μας/δικός σας» και τελείωσε.
Μόνο που έτσι δεν διαβάζεις πολιτική. Διαβάζεις βιογραφικό, εικόνα, ατάκα. Και στο τέλος, όταν έρθει ο λογαριασμός, δεν θα τον πληρώσει το πρόσωπο — θα τον πληρώσει η κοινωνία.
Το σωστό φίλτρο: “τι εφαρμόζει, όχι τι υπόσχεται”
Η πολιτική δεν είναι οι δηλώσεις. Είναι οι αποφάσεις.
- Πού πάνε τα χρήματα;
- Ποιοι κερδίζουν από τη ρύθμιση;
- Ποιοι μένουν ακάλυπτοι;
- Τι αλλάζει στην καθημερινότητα: εργασία, φόροι, υγεία, παιδεία, ασφάλεια, θεσμοί;
Όταν κοιτάς αυτά, το “πρόσωπο” μικραίνει. Και εμφανίζεται αυτό που μας αφορά: η γραμμή.
Η ουσία πίσω από τα συνθήματα
Οι λέξεις είναι πάντα ωραίες. «Ανάπτυξη», «τάξη», «μεταρρύθμιση», «στήριξη», «εκσυγχρονισμός».
Αλλά η ουσία κρύβεται στην ερώτηση: ανάπτυξη για ποιον; τάξη για ποιον; στήριξη σε ποιους;
Γιατί άλλο “στήριξη” που φτάνει στον αδύναμο, κι άλλο “στήριξη” που καταλήγει σε μηχανισμούς, μεσάζοντες και ημετέρους. Άλλο “μεταρρύθμιση” που κόβει τη σπατάλη, κι άλλο “μεταρρύθμιση” που κόβει δικαιώματα.
Ποιος ωφελείται – ποιος πληρώνει
Αν θες να βγάλεις συμπέρασμα, κράτα μία ερώτηση σαν καρφί:
«Σε αυτή την πολιτική, ποιος ωφελείται και ποιος πληρώνει;»
Αν δεν μπορεί να απαντηθεί καθαρά, είναι γιατί κάποιος δεν θέλει να φανεί το ισοζύγιο.
Η πολιτική είναι πάντα διανομή κόστους και οφέλους. Όλα τα άλλα είναι περιτύλιγμα.
Δεν χρειαζόμαστε άλλους “σωτήρες”. Χρειαζόμαστε πολίτες που διαβάζουν πίσω από τη βιτρίνα.
Γιατί η χώρα δεν πληρώνει πρόσωπα. Πληρώνει πολιτικές.
Ας ξεφύγουμε επιτέλους από την αναζήτηση του “ποιος”. Είναι ο πιο βολικός τρόπος για να μη μιλήσουμε ποτέ για την ουσία.
Το σωστό ερώτημα είναι ένα: τι λέει, τι κάνει, και τι μοντέλο κοινωνίας χτίζει πίσω από τις λέξεις.
Εκεί βγαίνει το σωστό συμπέρασμα. Εκεί κρίνεται η πραγματικότητα.
