Η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει την κατοχή και τη διχοτόμηση σε «λύση», ενώ καλλιεργεί τεχνητή ένταση με αφορμή τη συνεργασία Κύπρου και Ισραήλ
Οι νέες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν αποκαλύπτουν, για ακόμη μία φορά, το πραγματικό σχέδιο της Άγκυρας για την Κύπρο: όχι επανένωση, όχι ομοσπονδιακή λύση, αλλά οριστική διχοτόμηση και διεθνής αναγνώριση του ψευδοκράτους.
Λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο και την προσπάθεια επανεκκίνησης της ειρηνευτικής διαδικασίας, η Τουρκία φρόντισε να κλείσει κάθε παράθυρο αισιοδοξίας. Ο Φιντάν χαρακτήρισε τη λύση των δύο κρατών ως την «ιδανική» επιλογή και ισχυρίστηκε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν πρόκειται ποτέ να δεχθεί ισότιμη κατανομή εξουσίας και πλούτου.
Η Άγκυρα δεν διαπραγματεύεται – απαιτεί
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Η Τουρκία δεν προσέρχεται σε μια διαπραγμάτευση για να αναζητήσει κοινό έδαφος. Προσέρχεται απαιτώντας να γίνει εκ των προτέρων δεκτό το τελικό αποτέλεσμα που επιδιώκει: δύο χωριστά κράτη στην Κύπρο.
Με άλλα λόγια, ζητά από τη διεθνή κοινότητα να νομιμοποιήσει τα τετελεσμένα της εισβολής, της κατοχής και της συνεχιζόμενης στρατιωτικής παρουσίας της στο βόρειο τμήμα του νησιού. Μάλιστα, ο Φιντάν έφθασε στο σημείο να υποστηρίξει ότι η ειρήνη στην Κύπρο οφείλεται στην παρουσία των τουρκικών στρατευμάτων.
Πρόκειται για πλήρη αντιστροφή της πραγματικότητας. Η δύναμη που διατηρεί στρατεύματα σε έδαφος κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίζεται ως εγγυητής της ειρήνης. Και η κατοχή παρουσιάζεται περίπου ως υπηρεσία σταθερότητας προς τους Κυπρίους.
Στον αέρα η νέα πρωτοβουλία του ΟΗΕ
Η επίσκεψη Γκουτέρες, από τις 27 έως τις 29 Ιουλίου, είχε στόχο να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για επανέναρξη των συνομιλιών και για μια νέα διευρυμένη συνάντηση με τη συμμετοχή των δύο κοινοτήτων και των εγγυητριών δυνάμεων. Ο ΟΗΕ είχε παρουσιάσει την επίσκεψη ως έμπρακτη δέσμευση για την ειρηνευτική διαδικασία.
Όμως η Άγκυρα εμφανίζεται να θέτει ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε διαδικασία την αποδοχή της δικής της λύσης. Αυτό δεν είναι διαπραγμάτευση. Είναι τελεσίγραφο.
Η τουρκική αξίωση βρίσκεται εκτός του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο προβλέπει μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα. Το πλαίσιο αυτό επαναβεβαιώθηκε και από το Συμβούλιο Ασφαλείας τον Ιανουάριο του 2026.
Το Ισραήλ ως πρόσχημα για νέα ένταση
Παράλληλα, η Τουρκία επιχειρεί να μεταφέρει το Κυπριακό από το πεδίο της διεθνούς νομιμότητας στο πεδίο μιας ευρύτερης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Η συνεργασία της Κυπριακής Δημοκρατίας με το Ισραήλ παρουσιάζεται από την Άγκυρα ως σχέδιο περικύκλωσης και απειλής κατά της Τουρκίας και των κατεχομένων. Ο Φιντάν έχει υποστηρίξει ότι η αμυντική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ εντείνει τη δυσπιστία και τον περιφερειακό διχασμό.
Έτσι διαμορφώνεται ένα επικίνδυνο αφήγημα: αν ο διεθνής παράγοντας δεν αποδεχθεί τις τουρκικές απαιτήσεις για δύο κράτη, τότε –σύμφωνα με τη λογική της Άγκυρας– η ένταση θα αυξάνεται και η ευθύνη θα βαραίνει την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η χώρα που κατέχει τμήμα της Κύπρου επιχειρεί να εμφανιστεί ως απειλούμενη. Και το διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος καλείται περίπου να απολογηθεί επειδή συνάπτει συνεργασίες και οργανώνει την άμυνά του.
Η διχοτόμηση δεν μπορεί να βαφτιστεί λύση
Η πραγματικότητα είναι σκληρή. Όσο η Τουρκία επιμένει ότι η μοναδική αποδεκτή κατάληξη είναι η αναγνώριση δύο κρατών, καμία πρωτοβουλία δεν μπορεί να δημιουργήσει ουσιαστική ελπίδα.
Δεν μπορεί να υπάρξει έντιμος διάλογος όταν η μία πλευρά απαιτεί πρώτα να αναγνωριστεί το αποτέλεσμα της κατοχής και μετά να αρχίσουν οι συνομιλίες. Ούτε μπορεί η διεθνής κοινότητα να επιβραβεύσει την πολιτική των τετελεσμένων, επειδή η Άγκυρα απειλεί εμμέσως με περισσότερη ένταση.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα πραγματοποιηθεί ακόμη μία διάσκεψη. Είναι αν ο ΟΗΕ και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα υπερασπιστούν έμπρακτα το δικό τους πλαίσιο ή αν θα επιτρέψουν στην Τουρκία να μετατρέψει τη στρατιωτική κατοχή σε «νέα πραγματικότητα».
Γιατί η διχοτόμηση δεν αποτελεί λύση του Κυπριακού. Αποτελεί τη μονιμοποίηση του προβλήματος.