Αντί να διασφαλιστεί η λειτουργία ΑΤΜ στην ελληνική περιφέρεια, προωθούνται αναλήψεις από καταστήματα λιανικής – Δήμοι και επαγγελματίες καλούνται να καλύψουν το κενό των τραπεζών
Οι τράπεζες εγκαταλείπουν σταδιακά τα χωριά, κλείνοντας καταστήματα και απομακρύνοντας ΑΤΜ. Και αντί η κυβέρνηση να απαιτήσει από το τραπεζικό σύστημα να διασφαλίσει στοιχειώδη πρόσβαση των πολιτών στα χρήματά τους, προτείνει μία λύση που μοιάζει βγαλμένη από σατιρικό σενάριο: αναλήψεις μετρητών από καφενεία, μπακάλικα και άλλα καταστήματα λιανικής.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, υπό τον Κυριάκο Πιερρακάκη, θεωρεί ότι οι αποφάσεις για τη διατήρηση ή την κατάργηση ενός ΑΤΜ αποτελούν μέρος της επιχειρηματικής πολιτικής κάθε τράπεζας. Με απλά λόγια, αν η τράπεζα κρίνει ότι ένα χωριό δεν της αποφέρει αρκετό κέρδος, μπορεί να αποχωρήσει.
Οι κάτοικοι ας βρουν μόνοι τους λύση.
Από το γκισέ της τράπεζας στο ταμείο του καφενείου
Το νέο μοντέλο προβλέπει ότι οι πολίτες θα μπορούν να κάνουν ανάληψη χρημάτων μέσω φυσικών καταστημάτων λιανικής, ακόμη και χωρίς να αγοράσουν κάποιο προϊόν ή υπηρεσία.
Στη θεωρία ακούγεται «σύγχρονο» και «ευέλικτο». Στην πραγματικότητα, όμως, μεταφέρει μία βασική τραπεζική λειτουργία στις πλάτες μικρών επαγγελματιών που πολλές φορές παλεύουν να κρατήσουν ανοιχτή την επιχείρησή τους.
Ποιο καφενείο ενός ορεινού χωριού διαθέτει καθημερινά στο ταμείο του χιλιάδες ευρώ για να πληρώνει συντάξεις και αναλήψεις κατοίκων;
Ποιος θα αναλάβει την ασφάλεια των χρημάτων;
Ποιος θα προστατεύσει τον επαγγελματία από ληστείες, λάθη ή τεχνικά προβλήματα;
Και ποιος θα εγγυηθεί ότι ένας ηλικιωμένος άνθρωπος θα μπορεί να πραγματοποιήσει με ασφάλεια μια τέτοια συναλλαγή;
Η κυβέρνηση φρόντισε πάντως να ξεκαθαρίσει ότι η συμμετοχή των εμπόρων θα είναι προαιρετική. Δηλαδή δημιούργησε μία «δυνατότητα», χωρίς να εγγυάται ότι θα υπάρχει έστω και ένας επαγγελματίας διαθέσιμος να την εφαρμόσει.
Έτσι, το υπουργείο μπορεί να υποστηρίζει ότι έδωσε λύση, οι τράπεζες μπορούν να συνεχίσουν να απομακρύνουν τα ΑΤΜ και οι κάτοικοι των χωριών μπορούν να συνεχίσουν να διανύουν δεκάδες χιλιόμετρα για να πάρουν τα δικά τους χρήματα.
Οι δήμοι πληρώνουν για τις τράπεζες
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του ακριτικού Δελβινακίου Ιωαννίνων. Όταν απομακρύνθηκε το μοναδικό ΑΤΜ της περιοχής, οι κάτοικοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με ακόμη μεγαλύτερη ταλαιπωρία και απομόνωση.
Το μηχάνημα επέστρεψε, αλλά όχι επειδή η τράπεζα αναγνώρισε την κοινωνική της υποχρέωση. Επέστρεψε επειδή ο Δήμος Πωγωνίου αναγκάστηκε να βάλει πλάτη.
Το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε να παραχωρήσει δωρεάν χώρο στην κεντρική πλατεία του Δελβινακίου και να καλύπτει την ηλεκτροδότηση του ΑΤΜ από το δημοτικό δίκτυο.
Δηλαδή μία ιδιωτική τράπεζα, η οποία εισπράττει προμήθειες και καταγράφει κέρδη, απέκτησε δωρεάν χώρο και δωρεάν ρεύμα, επειδή ένας δήμος δεν μπορούσε να αφήσει τους κατοίκους του χωρίς πρόσβαση σε μετρητά.
Ο πραγματικός λογαριασμός, βέβαια, δεν εξαφανίστηκε. Απλώς μεταφέρθηκε στους δημότες.
Η περιφέρεια πληρώνει ξανά την «επιχειρηματική απόφαση»
Για έναν αγρότη, έναν συνταξιούχο ή έναν μικρό επαγγελματία, το ΑΤΜ δεν αποτελεί πολυτέλεια. Είναι βασική υπηρεσία καθημερινότητας.
Οι άνθρωποι της υπαίθρου δεν μπορούν να υποχρεώνονται να ταξιδεύουν 40 ή 60 χιλιόμετρα για μία ανάληψη, μία ενημέρωση λογαριασμού ή μια απλή τραπεζική συναλλαγή. Ούτε μπορεί να θεωρείται αυτονόητο ότι όλοι διαθέτουν κινητό τηλέφωνο, ηλεκτρονικές γνώσεις και πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Οι τράπεζες διασώθηκαν και ανακεφαλαιοποιήθηκαν με τεράστια επιβάρυνση της ελληνικής κοινωνίας. Σήμερα, όμως, η εξυπηρέτηση των πολιτών αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ζήτημα κερδοφορίας.
Όπου υπάρχει κέρδος, υπάρχει τραπεζική παρουσία. Όπου δεν υπάρχει, εμφανίζεται ο δήμος, ο καφετζής ή ο μπακάλης για να καλύψει το κενό.
Αυτό δεν είναι τραπεζικός εκσυγχρονισμός. Είναι οργανωμένη εγκατάλειψη της ελληνικής περιφέρειας.
Ο κ. Πιερρακάκης και η κυβέρνηση οφείλουν να απαντήσουν καθαρά: οι τράπεζες έχουν κάποια υποχρέωση απέναντι στην κοινωνία ή θα συνεχίσουν να κρατούν μόνο τα κέρδη, αφήνοντας στους πολίτες, στους επαγγελματίες και στους δήμους όλα τα έξοδα;
Γιατί, αν το σχέδιο για την «ανάπτυξη της υπαίθρου» είναι να μετατραπούν τα καφενεία σε τραπεζικά υποκαταστήματα, τότε η εγκατάλειψη των χωριών δεν αποτελεί παρενέργεια.
Αποτελεί κυβερνητική επιλογή.