Στην Παλιόλακκα Στροφυλιάς εγκρίνεται σταθμός αποθήκευσης ενέργειας 9,999 MW και 23,834 MWh, σε έκταση που χαρακτηρίζεται γη υψηλής παραγωγικότητας. Και τώρα αρχίζουν τα πραγματικά ερωτήματα.
Την ώρα που η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας στήνει το γνωστό επικοινωνιακό αφήγημα της «πράσινης ανάπτυξης», η ίδια η διοικητική απόφαση για το έργο της VIGLA GROUP στην Παλιόλακκα Στροφυλιάς ανοίγει πολύ σοβαρά ζητήματα: γη υψηλής παραγωγικότητας, αρχαιολογικοί όροι, περιβαλλοντικές δεσμεύσεις, καλωδιώσεις, εκσκαφές και ένα έργο μπαταριών σχεδόν 10 MW. Δεν είναι ένα απλό δελτίο τύπου. Είναι υπόθεση δημόσιου ελέγχου.
Ο Φάνης Σπανός εμφανίζεται ως Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας στην επίσημη ιστοσελίδα της Περιφέρειας, ο Γιώργος Κελαϊδίτης ως Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Εύβοιας και ο Ευάγγελος Κούκουζας αναφέρεται από την Περιφέρεια ως Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος, Χωρικού Σχεδιασμού & Μεταφορών. Άρα η πολιτική ευθύνη της ενημέρωσης, της εξήγησης και της λογοδοσίας δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από τεχνικές διατυπώσεις.
Το «πράσινο» δεν είναι συγχωροχάρτι
Η απόφαση μιλά για Σταθμό Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας στη θέση «Παλιόλακκα», στο τεμάχιο 838 Αναδασμού Στροφυλιάς, στη Δ.Ε. Κηρέως του Δήμου Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Άννας. Το έργο έχει εγκατεστημένη ισχύ 9,999 MW και ονομαστική χωρητικότητα 23,834 MWh. Δεν μιλάμε, λοιπόν, για μια μικρή τεχνική εγκατάσταση που περνά απαρατήρητη. Μιλάμε για ενεργειακή υποδομή με σοβαρό τοπικό αποτύπωμα.
Και εδώ αρχίζει το πολιτικό πρόβλημα. Η ίδια η απόφαση καταγράφει ότι η εξεταζόμενη έκταση έχει χαρακτηριστεί γη υψηλής παραγωγικότητας. Το γεγονός ότι η νομοθεσία επιτρέπει υπό προϋποθέσεις τέτοιες εγκαταστάσεις δεν εξαφανίζει το ερώτημα: ποιο είναι το όριο ανάμεσα στην ενεργειακή μετάβαση και στη μετατροπή της παραγωγικής γης σε πεδίο ενεργειακών επενδύσεων;
Η Περιφέρεια δεν μπορεί να παριστάνει τον θεατή
Σπανός, Κούκουζας και Κελαϊδίτης δεν μπορούν να εμφανίζονται μόνο όταν υπάρχουν κορδέλες, φωτογραφίες, χαμόγελα και αναρτήσεις. Όταν η διοικητική μηχανή της Περιφέρειας δίνει πράσινο φως σε ένα τέτοιο έργο, τότε οι πολίτες δικαιούνται καθαρές απαντήσεις.
Ποιος ενημέρωσε την τοπική κοινωνία;
Πότε έγινε ουσιαστική συζήτηση;
Ποια είναι η θέση της Περιφερειακής Αρχής για την εγκατάσταση μπαταριών σε γη υψηλής παραγωγικότητας;
Ποιος θα ελέγχει την τήρηση των περιβαλλοντικών δεσμεύσεων;
Ποιος θα αναλάβει την πολιτική ευθύνη αν οι όροι μείνουν στα χαρτιά;
Και η αρχαιολογία μπαίνει στο κάδρο
Η απόφαση δεν περνά στα ψιλά ούτε το αρχαιολογικό ζήτημα. Αναφέρει ότι το ακίνητο βρίσκεται εκτός κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου, αλλά η Εφορεία Αρχαιοτήτων Εύβοιας θέτει συγκεκριμένους όρους. Προβλέπεται πυκνή περιμετρική δενδροφύτευση για μείωση της οπτικής όχλησης προς τον αρχαιολογικό χώρο στο «Καστρί» Κηρίνθου, επίβλεψη των χωματουργικών εργασιών από ειδικευμένο προσωπικό και διακοπή εργασιών σε περίπτωση ανεύρεσης αρχαιοτήτων.
Άρα δεν έχουμε μια άχρωμη τεχνική υπόθεση. Έχουμε έργο με περιβαλλοντικές, αγροτικές, αρχαιολογικές και τοπικές διαστάσεις. Και όταν υπάρχουν τόσες παράμετροι, η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα. Είναι πολιτική επιλογή.
Το ερώτημα είναι απλό
Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας θέλει να παρουσιάζεται ως δύναμη ανάπτυξης. Ωραία. Ανάπτυξη όμως δεν σημαίνει «περνάμε ό,τι περνάει από το θεσμικό παράθυρο και μετά το βαφτίζουμε πρόοδο». Ανάπτυξη σημαίνει διαβούλευση, διαφάνεια, έλεγχος, σεβασμός στη γη, στην ιστορία και στην τοπική κοινωνία.
Εδώ δεν αρκεί το επιχείρημα ότι «όλα έγιναν νόμιμα». Το νόμιμο δεν είναι πάντοτε αρκετό πολιτικά. Η κοινωνία δεν ζητά μόνο υπογραφές. Ζητά εξηγήσεις.
Αν ο Σπανός, ο Κούκουζας και ο Κελαϊδίτης θεωρούν ότι η υπόθεση της Παλιόλακκας είναι μια απλή διοικητική διεκπεραίωση, ας το πουν καθαρά. Αν θεωρούν ότι είναι αναπτυξιακή επιλογή, ας την υπερασπιστούν δημόσια. Αν θεωρούν ότι δεν τους αφορά, τότε ακόμη χειρότερα.
Γιατί η Εύβοια δεν είναι φόντο για επικοινωνιακές φωτογραφίες.
Δεν είναι χάρτης πάνω σε γραφείο.
Δεν είναι γη προς σιωπηλή διάθεση.
Είναι τόπος. Και ο τόπος απαιτεί λογοδοσία.