Το Φράγμα Σέττας – Μανικίων επέστρεψε ξανά στην επικαιρότητα με μεγάλα νούμερα, μεγάλες υποσχέσεις και ακόμα μεγαλύτερα ερωτήματα.
Δίκτυο ύδρευσης 227,6 χιλιομέτρων.
Υδροδότηση 51 οικισμών.
Σχεδιασμός για 79.052 μόνιμους κατοίκους, επισκέπτες και φιλοξενούμενους.
Τριμερής χρηματοδότηση από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το πενταετές επιχειρησιακό σχέδιο της ΕΥΔΑΠ.
Ωραία όλα αυτά.
Μόνο που το φράγμα δεν το ανακάλυψαν χθες.
Το Φράγμα Σέττας – Μανικίων δεν εμφανίστηκε ξαφνικά στον χάρτη της Εύβοιας. Δεν προέκυψε από κάποια αιφνίδια τεχνική έμπνευση σε μια σύσκεψη υπουργείου. Δεν είναι νέο θέμα. Δεν είναι άγνωστο έργο. Δεν είναι έκπληξη.
Τα βασικά στοιχεία του έργου είναι γνωστά εδώ και καιρό. Οι αγωγοί, οι οικισμοί, οι δεξαμενές, τα αντλιοστάσια, οι ανάγκες ύδρευσης, ο σχεδιασμός και οι προοπτικές του έργου έχουν ήδη περιγραφεί.
Άρα το ερώτημα είναι απλό:
Αφού τα ήξεραν, γιατί τώρα παρουσιάζεται το φράγμα ως μεγάλη είδηση;
Και κυρίως:
Γιατί τώρα;
Μήπως γιατί πίσω από το φράγμα υπάρχει ένα πολύ μεγαλύτερο θέμα;
Μήπως γιατί η είσοδος της ΕΥΔΑΠ στην Εύβοια δεν αφορά μόνο ένα έργο ύδρευσης;
Μήπως γιατί ανοίγει ο δρόμος για συνολική αναδιάταξη στη διαχείριση του νερού;
Μήπως γιατί στο κάδρο μπαίνουν πλέον οι ΔΕΥΑ;
Μήπως γιατί η ΔΕΥΑΧ βρίσκεται μπροστά σε ένα νέο τοπίο που κανείς δεν εξηγεί καθαρά στους δημότες;
Γιατί άλλο πράγμα είναι να παρουσιάζεις ένα φράγμα ως αναπτυξιακό έργο και άλλο να μη λες καθαρά στους πολίτες ποιος θα ελέγχει αύριο το νερό της Χαλκίδας.
Η ΕΥΔΑΠ, σύμφωνα με όσα προκύπτουν από τον νέο σχεδιασμό, επεκτείνει πλέον τον ρόλο της και στην Εύβοια για μεγάλα υπερτοπικά έργα υποδομών. Αυτό από μόνο του είναι μεγάλη εξέλιξη.
Όμως δεν μπορεί να περάσει στα ψιλά.
Γιατί όταν η ΕΥΔΑΠ μπαίνει στην Εύβοια, το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιο έργο θα χρηματοδοτήσει ή ποιον αγωγό θα κατασκευάσει.
Το ερώτημα είναι τι σημαίνει αυτό για τις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης.
Και στην περίπτωση της Χαλκίδας, το ερώτημα έχει ονοματεπώνυμο:
ΔΕΥΑΧ.
Τι θα γίνει με τη ΔΕΥΑΧ;
Θα παραμείνει αυτόνομη δημοτική επιχείρηση;
Θα υπάρξει συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ;
Θα υπάρξει σταδιακή ενσωμάτωση;
Θα υπάρξει απορρόφηση;
Υπάρχει σχέδιο μετάβασης;
Έχουν ενημερωθεί οι δημότες;
Έχει ενημερωθεί το Δημοτικό Συμβούλιο;
Έχει γίνει διαβούλευση;
Ή θα μάθουμε τις αποφάσεις όταν όλα θα έχουν ήδη κλειδώσει;
Αυτά είναι τα κρίσιμα ερωτήματα.
Και δεν απαντώνται με φωτογραφίες από συσκέψεις.
Δεν απαντώνται με γενικόλογες δηλώσεις.
Δεν απαντώνται με πανηγυρικά δελτία Τύπου.
Απαντώνται με καθαρές κουβέντες.
Ποιος θα διαχειρίζεται αύριο το νερό της Χαλκίδας;
Ποιος θα καθορίζει τα τιμολόγια;
Τι θα γίνει με τα χρέη και τις υποχρεώσεις της ΔΕΥΑΧ;
Τι θα γίνει με τους εργαζόμενους;
Τι θα γίνει με τις βλάβες, τα έργα, τις συνδέσεις, τις διακοπές και την ποιότητα του νερού;
Ποιος θα έχει την ευθύνη απέναντι στον δημότη;
Ο Δήμος ή ένας κεντρικός φορέας;
Αν το νερό της Χαλκίδας αλλάζει χέρια, οι πολίτες πρέπει να το μάθουν πριν ληφθούν οι αποφάσεις. Όχι μετά.
Ο κ. Ζεμπίλης δεν είναι χθεσινός στην υπόθεση. Το θέμα του φράγματος το γνωρίζει. Το έχει παρακολουθήσει. Το έχει αναδείξει. Άρα σήμερα δεν μπορεί κανείς να παριστάνει ότι όλα ξεκινούν από το μηδέν.
Και γι’ αυτό ακριβώς η πολιτική ερώτηση γίνεται ακόμη πιο έντονη:
Το φράγμα βγαίνει τώρα μπροστά για να ενημερωθούν οι πολίτες ή για να περάσει πιο ήσυχα η μεγάλη συζήτηση για την ΕΥΔΑΠ, τη ΔΕΥΑΧ και τη διαχείριση του νερού;
Γιατί το Φράγμα Σέττας – Μανικίων μπορεί πράγματι να είναι έργο ζωής για δεκάδες οικισμούς. Μπορεί να δώσει λύσεις. Μπορεί να στηρίξει περιοχές που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ύδρευσης. Μπορεί να γίνει σημαντική υποδομή για την Εύβοια.
Αλλά δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ωραίο περιτύλιγμα για να μη συζητηθεί το πραγματικό θέμα.
Και το πραγματικό θέμα είναι ένα:
Ποιος θα έχει αύριο τον έλεγχο του νερού;
Το νερό δεν είναι απλό εμπόρευμα. Δεν είναι εργολαβία. Δεν είναι επικοινωνιακή κορδέλα. Δεν είναι αριθμοί σε μια παρουσίαση.
Είναι κοινωνικό αγαθό. Είναι δημόσια υγεία. Είναι καθημερινότητα. Είναι λογαριασμός στο σπίτι κάθε πολίτη. Είναι δικαίωμα.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για την ΕΥΔΑΠ στην Εύβοια και για το μέλλον της ΔΕΥΑΧ δεν μπορεί να γίνεται πίσω από κλειστές πόρτες.
Η Χαλκίδα πρέπει να ξέρει.
Οι δημότες πρέπει να ξέρουν.
Το Δημοτικό Συμβούλιο πρέπει να πάρει θέση.
Η Δημοτική Αρχή πρέπει να απαντήσει καθαρά.
Οι βουλευτές πρέπει να πουν τι ακριβώς στηρίζουν.
Και όσοι γνώριζαν το θέμα εδώ και καιρό, δεν μπορούν σήμερα να εμφανίζονται σαν να φέρνουν την αποκάλυψη του αιώνα.
Το φράγμα το ήξεραν.
Την ΕΥΔΑΠ την ήξεραν.
Τη συζήτηση για τις ΔΕΥΑ την ήξεραν.
Το ερώτημα είναι γιατί τώρα το παρουσιάζουν αποσπασματικά και όχι ολοκληρωμένα.
Γιατί μιλούν για τα 227,6 χιλιόμετρα δικτύου, αλλά δεν μιλούν καθαρά για το μέλλον της ΔΕΥΑΧ;
Γιατί μιλούν για 51 οικισμούς, αλλά δεν λένε ποιος θα διαχειρίζεται αύριο το νερό;
Γιατί μιλούν για χρηματοδότηση, αλλά δεν λένε τι σημαίνει αυτό για τα τιμολόγια;
Γιατί μιλούν για ανάπτυξη, αλλά δεν λένε τι θα γίνει με τον δημοτικό έλεγχο;
Εδώ δεν χωρούν μισόλογα.
Το Φράγμα Σέττας – Μανικίων είναι το έργο.
Η ΕΥΔΑΠ είναι ο νέος μεγάλος παίκτης.
Η ΔΕΥΑΧ είναι το κρίσιμο πολιτικό και θεσμικό ερώτημα.
Και το νερό της Χαλκίδας δεν μπορεί να αλλάξει χέρια χωρίς ενημέρωση, χωρίς διαφάνεια και χωρίς δημόσια λογοδοσία.
Οι πολίτες δεν είναι θεατές.
Δεν είναι χειροκροτητές συσκέψεων.
Δεν είναι πελάτες αποφάσεων που λαμβάνονται αλλού.
Είναι αυτοί που πληρώνουν το νερό.
Είναι αυτοί που ζουν με τις βλάβες.
Είναι αυτοί που περιμένουν καθαρό νερό στη βρύση τους.
Είναι αυτοί που δικαιούνται να ξέρουν την αλήθεια.
Γι’ αυτό, πριν πανηγυρίσουν ξανά για το φράγμα, ας απαντήσουν πρώτα στο βασικό:
Τι σχεδιάζεται για τη ΔΕΥΑΧ;
Και ακόμα πιο καθαρά:
Ποιον δουλεύετε;