Η κατάσχεση 2.806 αυθεντικών πούρων Αβάνας στο «Ελ. Βενιζέλος», με φορολογητέα αξία 440.000 ευρώ και φόρους που αγγίζουν τις 280.000 ευρώ, δεν είναι ένα απλό τελωνειακό περιστατικό. Είναι η καθαρή εικόνα μιας αγοράς που έχει ξεφύγει: εκτόξευση τιμών, ασφυκτική έλλειψη και ένα περιθώριο κέρδους τόσο μεγάλο, που κάνει το λαθρεμπόριο να μοιάζει σε πολλούς πιο προσοδοφόρο από τη νομιμότητα.
Η σύλληψη που έδειξε το μέγεθος του παιχνιδιού
Ο Κουβανός επιβάτης που πέρασε από την Αθήνα μέσω Τουρκίας με 43 κιλά πούρα στις αποσκευές του δεν μετέφερε απλώς ένα ακριβό φορτίο. Μετέφερε ένα προϊόν που πλέον κινείται σαν εμπόρευμα υψηλής αξίας, σχεδόν σαν «σκληρό νόμισμα» της μαύρης αγοράς. Όταν λίγες χιλιάδες τεμάχια αποτιμώνται σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, η παρανομία παύει να είναι περιθωριακή υπόθεση και μετατρέπεται σε κανονικό δίκτυο τροφοδοσίας.
Από είδος απόλαυσης σε αντικείμενο πολυτελούς αποκλεισμού
Τα κουβανέζικα πούρα δεν ακριβαίνουν απλώς. Μετατρέπονται σταδιακά σε είδος υπερπολυτελείας. Οι τεράστιες ανατιμήσεις, η πολιτική σπανιότητας και η συνειδητή μεταφορά των τιμών σε επίπεδα που αποκλείουν τη μεσαία κατηγορία καταναλωτών έχουν αλλάξει ριζικά το τοπίο. Το αυθεντικό Habano δεν αντιμετωπίζεται πια ως ποιοτικό καπνικό προϊόν, αλλά ως αντικείμενο κύρους, επίδειξης και περιορισμένης πρόσβασης.
Όταν η νόμιμη αγορά αδειάζει, γεμίζει η παρανομία
Το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι μόνο η ακρίβεια. Είναι και η απουσία αποθεμάτων. Όταν ο καταναλωτής με χρήμα δεν μπορεί να βρει το προϊόν από το επίσημο κανάλι, στρέφεται εκεί όπου υπάρχει διαθεσιμότητα, ακόμη κι αν αυτή είναι παράνομη. Έτσι η μαύρη αγορά δεν ζει μόνο από τη φθηνότερη τιμή, αλλά και από την απόγνωση της έλλειψης. Και όσο τα νόμιμα ράφια θα αδειάζουν και η φορολογία θα μετατρέπει το πούρο σε απλησίαστο άθλημα, τόσο οι «βαλίτσες» από την Αβάνα θα συνεχίσουν να περνούν σύνορα.