Οι επιχειρήσεις δεσμεύτηκαν να μην προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις μέσα στο καλοκαίρι – Παραμένουν οι μειώσεις σε περίπου 2.000 κωδικούς, αλλά το υποχρεωτικό πλαφόν καταργείται στις 30 Ιουνίου
Σε συμφωνία για τη συγκράτηση των τιμών κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο κατέληξαν η κυβέρνηση, οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας τροφίμων και οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ, έπειτα από σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε υπό τον πρωθυπουργό.
Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, οι επιχειρήσεις ανέλαβαν τη δέσμευση να μην επιβάλουν νέες αυξήσεις στα βασικά είδη κατανάλωσης κατά τη διάρκεια του καλοκαιρινού διμήνου.
Παράλληλα, θα διατηρηθούν οι μειωμένες τιμές σε περίπου 2.000 κωδικούς προϊόντων, οι οποίες είχαν προκύψει κατά την περίοδο εφαρμογής του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Η μέση μείωση στους συγκεκριμένους κωδικούς υπολογίζεται από την κυβέρνηση περίπου στο 5% με 6%.
Λήγει το υποχρεωτικό πλαφόν
Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους λήγει στις 30 Ιουνίου 2026 και δεν παρατείνεται.
Το μέτρο απαγόρευε στις επιχειρήσεις να πωλούν βασικά προϊόντα διατροφής και διαβίωσης με μεικτό περιθώριο κέρδους μεγαλύτερο από τον μέσο όρο που είχαν ανά κωδικό προϊόντος το 2025.
Από την 1η Ιουλίου, επομένως, δεν θα υπάρχει η ίδια νομοθετική υποχρέωση. Η διατήρηση των μειωμένων τιμών και η αποφυγή νέων ανατιμήσεων θα βασίζονται στη συμφωνία και στη δέσμευση των επιχειρήσεων.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα: με ποιον μηχανισμό θα ελέγχεται ότι οι δεσμεύσεις τηρούνται και τι θα συμβεί σε περίπτωση παραβίασής τους;
Νέο πακέτο μειώσεων από τον Σεπτέμβριο
Κατά τη διάρκεια του Ιουλίου και του Αυγούστου αναμένεται να καταρτιστεί νέα λίστα βασικών προϊόντων ευρείας κατανάλωσης, στα οποία θα ζητηθούν ουσιαστικές μειώσεις τιμών από την 1η Σεπτεμβρίου.
Οι σχεδιαζόμενες μειώσεις αναμένεται να αφορούν περίπου 40 κατηγορίες προϊόντων, μεταξύ των οποίων:
- τρόφιμα,
- νωπό κρέας,
- φρούτα και λαχανικά,
- απορρυπαντικά,
- καθαριστικά,
- είδη προσωπικής υγιεινής.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει οι μειώσεις να διαρκέσουν τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2026 και να κινηθούν, ανάλογα με το προϊόν, στην περιοχή του 5% έως 6% ή και υψηλότερα.
Το «πάγωμα» δεν είναι μείωση
Η συμφωνία αποτρέπει –εφόσον εφαρμοστεί– νέες ανατιμήσεις μέσα στο καλοκαίρι. Δεν σημαίνει, όμως, ότι οι σημερινές τιμές επιστρέφουν στα επίπεδα που βρίσκονταν πριν από το μεγάλο κύμα ακρίβειας.
Για τα ελληνικά νοικοκυριά που εδώ και χρόνια βλέπουν το διαθέσιμο εισόδημά τους να εξανεμίζεται στο σούπερ μάρκετ, το πάγωμα των ήδη υψηλών τιμών μπορεί να προσφέρει μια προσωρινή ανάσα, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του πραγματική αποκλιμάκωση.
Η ουσία θα κριθεί τον Σεπτέμβριο: από το ποια προϊόντα θα μπουν τελικά στη λίστα, πόσο αισθητές θα είναι οι μειώσεις στο ταμείο και κυρίως εάν η αποκαλούμενη «εθνική κοινωνική συμφωνία» θα συνοδευτεί από πραγματικούς ελέγχους ή θα παραμείνει ακόμη μία καλοκαιρινή υπόσχεση.