Μία ακόμη ανθρώπινη ζωή χάθηκε στη θάλασσα, καθώς μια γυναίκα ηλικίας 68 ετών ανασύρθηκε χωρίς τις αισθήσεις της και, παρά τις προσπάθειες που ακολούθησαν, δεν κατέστη δυνατό να κρατηθεί στη ζωή.
Το νέο τραγικό περιστατικό έρχεται να προστεθεί στη μακρά αλυσίδα των πνιγμών που καταγράφονται κάθε καλοκαίρι στις ελληνικές θάλασσες. Παράλληλα, υπενθυμίζει με τον πιο σκληρό τρόπο ότι η θάλασσα δεν κάνει διακρίσεις και ότι ακόμη και ένας άνθρωπος που γνωρίζει καλό κολύμπι μπορεί να βρεθεί σε κίνδυνο μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς ένα ξαφνικό πρόβλημα υγείας μέσα στο νερό μπορεί να προκαλέσει απώλεια δυνάμεων, αποπροσανατολισμό ή απώλεια των αισθήσεων.
Σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες αναζωογόνησης, η αιφνίδια αδυναμία μέσα στο νερό μπορεί να συνδέεται με καρδιακό επεισόδιο, αρρυθμία, επιληπτική κρίση, υπογλυκαιμία, κατανάλωση αλκοόλ, φαρμακευτική αγωγή που προκαλεί υπνηλία ή γενικότερη ευπάθεια του οργανισμού.
Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία δεν πρέπει να κολυμπούν μόνοι
Το πρώτο και σημαντικότερο μέτρο προστασίας είναι απλό: κανείς δεν πρέπει να κολυμπά μόνος του, ιδιαίτερα όταν είναι άνω των 60 ετών ή αντιμετωπίζει κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας.
Ο συνοδός δεν χρειάζεται να βρίσκεται συνεχώς μέσα στο νερό. Πρέπει, όμως, να γνωρίζει πού βρίσκεται ο λουόμενος, να τον παρακολουθεί και να μπορεί να αντιδράσει άμεσα σε περίπτωση που διαπιστώσει ότι δυσκολεύεται.
Οι διεθνείς οδηγίες συστήνουν κολύμβηση μαζί με άλλους ανθρώπους, επιλογή παραλιών με ναυαγοσώστη, συμμόρφωση με τις σημαίες και τις προειδοποιήσεις και έλεγχο των καιρικών και θαλάσσιων συνθηκών πριν από την είσοδο στο νερό.
Οδηγίες για ασφαλέστερο μπάνιο
Οι ενήλικες και ιδιαίτερα οι μεγαλύτεροι σε ηλικία πρέπει:
- Να επιλέγουν οργανωμένες παραλίες στις οποίες υπάρχει ναυαγοσώστης.
- Να μην απομακρύνονται από την ακτή και να παραμένουν σε σημείο όπου πατούν ή μπορούν εύκολα να επιστρέψουν.
- Να μην κολυμπούν όταν επικρατούν ισχυροί άνεμοι, μεγάλα κύματα ή επικίνδυνα θαλάσσια ρεύματα.
- Να μην υπερεκτιμούν τις δυνάμεις τους, ακόμη και αν στο παρελθόν ήταν πολύ καλοί κολυμβητές.
- Να βγαίνουν αμέσως από το νερό μόλις αισθανθούν κόπωση, ταχυκαρδία, ζάλη, ναυτία, δύσπνοια, πόνο στο στήθος, μούδιασμα ή μυϊκή αδυναμία.
- Να αποφεύγουν εντελώς την κατανάλωση αλκοόλ πριν από το μπάνιο.
- Να ενημερώνουν τον συνοδό τους για τυχόν καρδιολογικό, αναπνευστικό, νευρολογικό ή διαβητικό πρόβλημα.
- Να ακολουθούν τις οδηγίες του γιατρού τους σχετικά με το κολύμπι και τη σωματική καταπόνηση.
- Να προσέχουν ιδιαίτερα όταν λαμβάνουν φάρμακα που προκαλούν ζάλη, υπνηλία ή πτώση της αρτηριακής πίεσης.
- Να χρησιμοποιούν σωσίβιο όταν επιβαίνουν σε βάρκα ή άλλο πλωτό μέσο.
Η κατανάλωση αλκοόλ, η άγνοια των καιρικών συνθηκών και η απουσία σωστικού εξοπλισμού αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τονίζει ότι η αποφυγή του αλκοόλ, η γνώση κολύμβησης, η επίβλεψη και η χρήση σωσιβίων μπορούν να αποτρέψουν πολλούς πνιγμούς.
Πώς καταλαβαίνουμε ότι κάποιος πνίγεται
Ο πνιγμός δεν μοιάζει πάντοτε με τις εικόνες που βλέπουμε στις ταινίες.
Ο άνθρωπος που κινδυνεύει μπορεί να μη φωνάζει, να μην κουνά έντονα τα χέρια του και να μην μπορεί να ζητήσει βοήθεια. Ενδέχεται να προσπαθεί απλώς να κρατήσει το κεφάλι του πάνω από το νερό, να έχει το βλέμμα του παγωμένο, να βυθίζεται και να επανεμφανίζεται ή να κινείται χωρίς να προχωρά.
Γι’ αυτό κάθε ασυνήθιστη ακινησία ή συμπεριφορά μέσα στη θάλασσα πρέπει να αντιμετωπίζεται αμέσως ως πιθανό περιστατικό κινδύνου.
Τι κάνουμε όταν κάποιος κινδυνεύει
Πρώτα καλούμε δυνατά τον ναυαγοσώστη και ειδοποιούμε αμέσως το 112, τον ενιαίο ευρωπαϊκό αριθμό έκτακτης ανάγκης.
Δεν πέφτουμε απερίσκεπτα στο νερό, εάν δεν είμαστε εκπαιδευμένοι στη διάσωση. Ένας άνθρωπος που βρίσκεται σε πανικό μπορεί να πιαστεί επάνω μας και να παρασύρει και εμάς.
Από την ακτή προσπαθούμε να του δώσουμε ένα σωσίβιο, σχοινί, φουσκωτό, μπάλα, σανίδα ή οποιοδήποτε αντικείμενο επιπλέει. Η ασφαλέστερη διάσωση γίνεται από τη στεριά ή από πλωτό μέσο. Είσοδος στο νερό πρέπει να επιχειρείται μόνο από εκπαιδευμένο άτομο και με διαθέσιμο σωστικό εξοπλισμό.
Μόλις βγει από το νερό
Τοποθετούμε τον άνθρωπο ανάσκελα σε σταθερό σημείο και ελέγχουμε εάν ανταποκρίνεται και εάν αναπνέει φυσιολογικά.
Το λαχάνιασμα, οι σπάνιες αναπνοές ή οι παράξενοι θόρυβοι δεν θεωρούνται φυσιολογική αναπνοή.
Εάν δεν αναπνέει φυσιολογικά, ζητάμε από κάποιον να καλέσει το 112 και ξεκινάμε αμέσως καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση.
Οι ευρωπαϊκές οδηγίες για περιστατικά πνιγμού προβλέπουν:
- Άνοιγμα του αεραγωγού με ελαφριά έκταση του κεφαλιού και ανύψωση του πηγουνιού.
- Πέντε αρχικές εμφυσήσεις διάσωσης.
- Τριάντα θωρακικές συμπιέσεις στο κέντρο του θώρακα.
- Δύο εμφυσήσεις.
- Συνέχιση των κύκλων των 30 συμπιέσεων και 2 εμφυσήσεων μέχρι να φτάσει βοήθεια ή να αρχίσει να αναπνέει φυσιολογικά.
Στον πνιγμό, οι εμφυσήσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές, επειδή η έλλειψη οξυγόνου αποτελεί τη βασική αιτία της καρδιακής ανακοπής.
Όποιος δεν γνωρίζει ΚΑΡΠΑ πρέπει να ακολουθήσει πιστά τις τηλεφωνικές οδηγίες του 112. Η προσπάθεια πρέπει να αρχίσει αμέσως και να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος περιμένοντας το ασθενοφόρο.
Χρήση απινιδωτή
Εάν υπάρχει αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής, στεγνώνουμε γρήγορα τον θώρακα, τοποθετούμε τα ηλεκτρόδια και ακολουθούμε τις φωνητικές οδηγίες της συσκευής.
Δεν σταματάμε την ΚΑΡΠΑ για να περιμένουμε τον απινιδωτή. Η αναζωογόνηση ξεκινά αμέσως και ο απινιδωτής χρησιμοποιείται μόλις γίνει διαθέσιμος.
Τι δεν πρέπει να κάνουμε
Δεν κρεμάμε τον άνθρωπο ανάποδα και δεν πιέζουμε την κοιλιά ή το στομάχι του προσπαθώντας να «βγάλουμε το νερό».
Οι ενέργειες αυτές καθυστερούν την οξυγόνωση και τις θωρακικές συμπιέσεις, ενώ μπορεί να προκαλέσουν εμετό και απόφραξη του αεραγωγού. Οι διεθνείς οδηγίες αναφέρουν ρητά ότι δεν πρέπει να ασκείται πίεση στην κοιλιά ή στο στομάχι για την απομάκρυνση του νερού.
Εάν ο άνθρωπος αναπνέει αλλά δεν έχει τις αισθήσεις του, τον τοποθετούμε σε πλάγια θέση ασφαλείας, τον προστατεύουμε από το κρύο και παρακολουθούμε συνεχώς την αναπνοή του μέχρι να φτάσει το ΕΚΑΒ.
Ακόμη και αν ανακτήσει τις αισθήσεις του, βήξει και δηλώσει ότι αισθάνεται καλά, πρέπει να εξεταστεί από επαγγελματίες υγείας. Μετά από περιστατικό πνιγμού μπορεί να εμφανιστούν αναπνευστικές ή καρδιακές επιπλοκές τις επόμενες ώρες.
Η πρόληψη σώζει ζωές
Ο θάνατος της 68χρονης δεν πρέπει να καταγραφεί απλώς ως ακόμη ένας αριθμός στη μαύρη λίστα του καλοκαιριού.
Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι δεν πρέπει να στερηθούν τη χαρά της θάλασσας. Πρέπει, όμως, να κολυμπούν με σύνεση, κοντά στην ακτή, μαζί με άλλους ανθρώπους και χωρίς να αγνοούν τα μηνύματα που στέλνει το σώμα τους.
Η παρουσία ναυαγοσώστη, η έγκαιρη κλήση στο 112 και η γνώση βασικής ΚΑΡΠΑ μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο.
Η θάλασσα απαιτεί σεβασμό. Δεν κολυμπάμε μόνοι, δεν υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας και δεν προσπερνάμε έναν άνθρωπο που φαίνεται να δυσκολεύεται.