Ο Δημήτρης Τραπεζιώτης, επιθεωρητής-ελεγκτής της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και κατηγορούμενος για παράβαση καθήκοντος στην υπόθεση της Σύμβασης 717, βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του. Και ξαφνικά, πίσω από τη φρίκη της είδησης, επανέρχεται όλο το δηλητηριώδες ερώτημα: ποιοι φορτώνονται τις ευθύνες σε ένα κράτος που χρόνια αποτυγχάνει και μετά ψάχνει πρόσωπα για να θυσιάσει;
Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ δεν μάσησε τα λόγια της. Μίλησε για «άδικη δίωξη», για «εξιλαστήρια θύματα» και για μια αφόρητα στρεσογόνο συνθήκη που είχε διαμορφωθεί γύρω από τον εκλιπόντα. Δεν είναι μια απλή συνδικαλιστική ανακοίνωση. Είναι μια καταγγελία με βαρύ πολιτικό και θεσμικό φορτίο.
Ο νεκρός δεν ήταν ο υπεύθυνος ενός συστήματος που σάπισε
Ο Δημήτρης Τραπεζιώτης δεν ήταν υπουργός. Δεν ήταν κυβερνητικός σχεδιασμός. Δεν ήταν η διαχρονική εγκατάλειψη του σιδηροδρόμου. Δεν ήταν το πολιτικό προσωπικό που επί χρόνια άφηνε τις συμβάσεις να σέρνονται, τις αστοχίες να λιμνάζουν και τις ευθύνες να θολώνουν.
Ήταν ένας επιθεωρητής. Ένα υπηρεσιακό πρόσωπο. Ένας άνθρωπος που, σύμφωνα με όσα υποστηρίζει η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ, είχε συμβάλει στην ανάδειξη των προβλημάτων της επίμαχης σύμβασης και παρ’ όλα αυτά βρέθηκε στο εδώλιο.
Και εκεί ακριβώς γεννιέται η πολιτική δυσωδία: όταν το σύστημα αποτυγχάνει στην κορυφή, πολύ συχνά ψάχνει κάποιον χαμηλότερα για να απορροφήσει το σοκ, την οργή και το κόστος.
Η ανακοίνωση της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ είναι καμπανάκι, όχι τυπικό μνημόσυνο
Η Ομοσπονδία δεν περιορίστηκε σε συλλυπητήριες φράσεις. Κατήγγειλε ανοιχτά ότι ο συνάδελφός τους είχε βρεθεί στο στόχαστρο μιας «άδικης δίωξης» και μίλησε για λογική «εξιλαστήριων θυμάτων». Παράλληλα, ζήτησε πλήρη διερεύνηση των συνθηκών του θανάτου του.
Αυτό έχει σημασία. Πολύ μεγάλη σημασία.
Γιατί μετατρέπει έναν αιφνίδιο θάνατο σε θεσμικό καθρέφτη.
Και μέσα σε αυτόν τον καθρέφτη φαίνεται ένα κράτος που δεν πείθει ότι αναζητεί την αλήθεια με όρους δικαιοσύνης, αλλά συχνά με όρους διαχείρισης της πίεσης.
Δεν υπάρχει, μέχρι στιγμής, επίσημα τεκμηριωμένη αιτιώδης σύνδεση ανάμεσα στον θάνατο και στη δικαστική του περιπέτεια. Υπάρχει όμως μια δημόσια, βαριά και απολύτως πολιτική καταγγελία ότι το κλίμα ήταν συντριπτικό. Και αυτό δεν μπορεί να προσπεραστεί με σιωπή.
Το πραγματικό σκάνδαλο είναι η βιομηχανία μετατόπισης ευθυνών
Η υπόθεση 717 δεν είναι μια ουδέτερη δικογραφική λεπτομέρεια. Είναι σύμβολο κρατικής ανεπάρκειας. Είναι το όνομα μιας διαχρονικής αποτυχίας. Είναι το αποτύπωμα ενός μηχανισμού που καθυστέρησε, παρέλειψε, ανέχθηκε και τελικά άφησε πίσω του συντρίμμια.
Και κάθε φορά που ένα τέτοιο σύστημα στριμώχνεται, αναζητείται ο βολικός κρίκος. Ο διαχειρίσιμος κατηγορούμενος. Ο άνθρωπος που δεν έχει πολιτική ασπίδα. Ο υπάλληλος που μπορεί να εμφανιστεί ως αρκετός για να κλείσει ο θόρυβος, χωρίς να ανοιχτεί ποτέ ολόκληρος ο λογαριασμός.
Αν αυτό συνέβη και εδώ, τότε δεν μιλάμε μόνο για μια άδικη δίωξη. Μιλάμε για έναν θεσμικό κυνισμό που εξοντώνει ανθρώπους για να διασώσει μηχανισμούς.
ΤΕΛΙΚΗ ΓΡΟΘΙΑ
Ο Δημήτρης Τραπεζιώτης δεν μπορεί πια να μιλήσει.
Μιλά όμως η σκιά που αφήνει πίσω του.
Και αυτή η σκιά πέφτει βαριά πάνω σε ένα κράτος που, αντί να απολογείται για τις δικές του διαχρονικές ενοχές, μοιάζει να ψάχνει διαρκώς τους πρόθυμους νεκρούς και τους βολικούς κατηγορούμενους.
Αν η Ελλάδα συνεχίσει να κατασκευάζει “εξιλαστήρια θύματα” για να προστατεύει τους πραγματικούς μηχανισμούς της αποτυχίας, τότε δεν θα μιλάμε απλώς για διοικητική παθογένεια. Θα μιλάμε για θεσμική δειλία με ανθρώπινο κόστος.