Όταν η κριτική των δημοτών αντιμετωπίζεται σαν ενόχληση, τότε το πρόβλημα δεν είναι τα σχόλια. Είναι η αντίληψη εξουσίας.
Σοβαρές καταγγελίες διατυπώνονται για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται η επίσημη σελίδα του Δήμου Χαλκιδέων στο Facebook, με δημότες να αναφέρουν ότι σχόλια κριτικής διαγράφονται και προφίλ πολιτών μπλοκάρονται όταν ασκούν πίεση ή αμφισβητούν το έργο της δημοτικής αρχής.
Αν οι καταγγελίες αυτές ισχύουν, τότε δεν μιλάμε για απλή «διαχείριση σελίδας». Μιλάμε για ένα σοβαρό θεσμικό ζήτημα: για το αν μια δημόσια δημοτική σελίδα, που λειτουργεί ως κανάλι ενημέρωσης των πολιτών, μπορεί να μετατρέπεται σε χώρο ελεγχόμενης εικόνας, όπου επιτρέπεται μόνο ο έπαινος και εξαφανίζεται η κριτική.
Και εδώ υπάρχει μια μεγάλη διαφορά που δεν πρέπει να συγχέεται σκόπιμα.
Άλλο πράγμα είναι η διαγραφή υβριστικών, απειλητικών ή προσβλητικών σχολίων. Αυτό είναι αυτονόητο και κάθε δημόσιος φορέας έχει δικαίωμα, αλλά και υποχρέωση, να προστατεύει τον δημόσιο διάλογο από χυδαιότητα, απειλές και προσωπικές επιθέσεις.
Άλλο πράγμα όμως είναι να διαγράφονται σχόλια επειδή ενοχλούν πολιτικά. Άλλο πράγμα είναι να αποκλείονται πολίτες επειδή ρωτούν, επειδή διαφωνούν, επειδή καταγγέλλουν, επειδή ζητούν εξηγήσεις για έργα, δαπάνες, καθυστερήσεις, κακοτεχνίες ή επιλογές της δημοτικής αρχής.
Η επίσημη σελίδα ενός Δήμου δεν είναι προσωπικό προφίλ. Δεν είναι κομματικό γραφείο. Δεν είναι αυλή χειροκροτητών. Είναι δημόσιο ψηφιακό σημείο ενημέρωσης και επικοινωνίας με τους δημότες.
Και οι δημότες δεν είναι φιλοξενούμενοι. Είναι οι πολίτες που πληρώνουν, ελέγχουν, κρίνουν και απαιτούν λογοδοσία.
Ο Δήμος δεν ανήκει στη δημοτική αρχή
Κάποιοι φαίνεται πως μπερδεύουν τη διοίκηση με την ιδιοκτησία.
Ο Δήμος Χαλκιδέων δεν είναι τσιφλίκι κανενός. Δεν ανήκει σε δήμαρχο, αντιδημάρχους, συνεργάτες, συμβούλους ή διαχειριστές σελίδων. Ανήκει στους πολίτες του.
Τα χρήματα με τα οποία λειτουργεί ο Δήμος είναι δημόσιο χρήμα. Τα έργα γίνονται με δημόσιους πόρους. Οι αποφάσεις επηρεάζουν την καθημερινότητα των κατοίκων. Η καθαριότητα, οι δρόμοι, τα πεζοδρόμια, οι παιδικές χαρές, οι αναπλάσεις, τα δημοτικά τέλη, οι απευθείας αναθέσεις, οι καθυστερήσεις και οι αστοχίες δεν είναι προσωπικές υποθέσεις της δημοτικής αρχής.
Είναι υποθέσεις των δημοτών.
Άρα ο δημότης έχει δικαίωμα να ρωτά. Έχει δικαίωμα να διαφωνεί. Έχει δικαίωμα να ενοχλεί πολιτικά. Έχει δικαίωμα να ασκεί κριτική, όταν αυτή γίνεται χωρίς ύβρεις και χωρίς απειλές.
Η εξουσία που δεν αντέχει την κριτική δεν είναι ισχυρή. Είναι φοβισμένη.
Η κριτική δεν είναι «τοξικότητα»
Το τελευταίο καταφύγιο κάθε διοίκησης που δεν θέλει έλεγχο είναι να βαφτίζει την κριτική «τοξικότητα».
Όποιος ρωτά γιατί μια γειτονιά είναι παρατημένη, είναι «τοξικός».
Όποιος ζητά εξηγήσεις για έργα και χρήματα, είναι «εμπαθής».
Όποιος διαφωνεί με τη βιτρίνα της δημοτικής αρχής, είναι «εχθρός».
Όποιος γράφει ένα σχόλιο που χαλάει την εικόνα της επικοινωνιακής κανονικότητας, εξαφανίζεται.
Αυτή η λογική είναι βαθιά αντιδημοκρατική.
Οι δημόσιες αρχές δεν υπάρχουν για να προστατεύουν την εικόνα τους από τους πολίτες. Υπάρχουν για να υπηρετούν τους πολίτες, να απαντούν στους πολίτες και να λογοδοτούν στους πολίτες.
Αν υπάρχουν σχόλια με ύβρεις, απειλές ή προσωπικές προσβολές, να διαγράφονται. Καμία αντίρρηση.
Αν όμως διαγράφονται τεκμηριωμένα ή πολιτικά σχόλια επειδή ασκούν κριτική στη δημοτική αρχή, τότε το θέμα παίρνει άλλη διάσταση. Δεν είναι θέμα Facebook. Είναι θέμα δημοκρατικής λειτουργίας.
Η σελίδα του Δήμου δεν μπορεί να λειτουργεί με όρους παρέας
Η επίσημη παρουσία ενός Δήμου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν μπορεί να λειτουργεί με λογική «όποιος μας αρέσει μένει, όποιος μας ενοχλεί φεύγει».
Όταν μια δημοτική αρχή επιλέγει να χρησιμοποιεί το Facebook ως εργαλείο δημόσιας ενημέρωσης, τότε οφείλει να αποδέχεται και τη δημόσια κριτική που συνοδεύει αυτή την ενημέρωση.
Δεν γίνεται οι αναρτήσεις να είναι δημόσιες όταν πρόκειται για φωτογραφίες, εγκαίνια, δελτία Τύπου και επικοινωνιακές κορδέλες, αλλά να γίνονται «ιδιωτικός χώρος» όταν εμφανίζεται κριτική από πολίτες.
Δεν γίνεται να ζητάς προβολή χωρίς αντίλογο.
Δεν γίνεται να διαφημίζεις έργο με δημόσιο χρήμα και να μην ανέχεσαι ερωτήσεις για το δημόσιο χρήμα.
Δεν γίνεται να θες δημότες μόνο ως θεατές, όχι ως ελεγκτές.
Να δοθούν απαντήσεις
Η δημοτική αρχή Χαλκιδέων οφείλει να απαντήσει καθαρά:
Υπάρχει πολιτική διαγραφής σχολίων στην επίσημη σελίδα του Δήμου;
Ποιος αποφασίζει ποιο σχόλιο μένει και ποιο διαγράφεται;
Υπάρχουν καταγεγραμμένα κριτήρια;
Έχουν μπλοκαριστεί δημότες από την επίσημη σελίδα;
Αν ναι, για ποιους λόγους;
Υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα σε υβριστικό περιεχόμενο και πολιτική κριτική;
Γιατί ένας πολίτης που πληρώνει δημοτικά τέλη να αποκλείεται από την ενημέρωση του Δήμου του;
Αυτά δεν είναι δευτερεύοντα ερωτήματα. Είναι ερωτήματα λογοδοσίας.
Και η λογοδοσία δεν είναι χάρη που κάνει η εξουσία στον πολίτη. Είναι υποχρέωση.
Η δημοτική αρχή πρέπει να καταλάβει κάτι απλό: η πόλη δεν της ανήκει.
Οι δημότες δεν είναι ακόλουθοι. Δεν είναι πελάτες. Δεν είναι διακοσμητικό κοινό κάτω από αναρτήσεις αυτοπροβολής.
Είναι οι άνθρωποι που πληρώνουν τον Δήμο, ζουν τις συνέπειες των αποφάσεών του και έχουν κάθε δικαίωμα να ζητούν εξηγήσεις.
Αν κάποιοι νομίζουν ότι μπορούν να διοικούν με μπλοκαρίσματα, διαγραφές και ψηφιακή φίμωση της κριτικής, κάνουν μεγάλο λάθος.
Η δημόσια σελίδα ενός Δήμου δεν είναι ιδιωτικό μαγαζί.
Και η κριτική των πολιτών δεν διαγράφεται με ένα κλικ.
Επιστρέφει δυνατότερη.