Περίπου 4.000 υποθέσεις φέρεται να επηρεάζονται από το διοικητικό χάος – Στο επίκεντρο μεγάλα δημόσια έργα και ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις
Μια εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση ανοίγει στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, με πιθανές συνέπειες σε μεγάλα έργα ολόκληρης της χώρας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Νέας Κρήτης», η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ανοίξει φάκελο για τη λειτουργία της Διεύθυνσης Απαλλοτριώσεων, εξετάζοντας καταγγελίες και χειρισμούς προηγούμενων ετών.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, την έρευνα χειρίζεται η Ευρωπαία Εντεταλμένη Εισαγγελέας Πόπη Παπανδρέου, ενώ ο πρώτος κύκλος ελέγχου φέρεται να αφορά υποθέσεις στην περιοχή της Καβάλας. Το ενδιαφέρον, όμως, δεν περιορίζεται σε ένα έργο ή σε μία περιοχή.
Περίπου 4.000 υποθέσεις απαλλοτριώσεων σε ολόκληρη την Ελλάδα εμφανίζονται να επηρεάζονται από τη λειτουργική κατάσταση της συγκεκριμένης υπηρεσίας. Πρόκειται για φακέλους που συνδέονται με οδικούς άξονες, σιδηροδρομικά έργα, αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις και δημόσιες επενδύσεις μεγάλης οικονομικής αξίας.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι αρμόδια να ερευνά αδικήματα τα οποία ενδέχεται να βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα και τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παρουσία ευρωπαϊκής χρηματοδότησης σε πολλά από τα έργα εξηγεί τη θεσμική βαρύτητα που αποκτά η υπόθεση.
Η αλλαγή διεύθυνσης και το χάος που φέρεται να αποκαλύφθηκε
Η πρώην διευθύντρια της υπηρεσίας απομακρύνθηκε τον Μάιο του 2026, έπειτα από περίπου έξι χρόνια στη συγκεκριμένη θέση, με επίσημη αιτιολογία λόγους υγείας.
Όταν ανέλαβε ο νέος διευθυντής, φέρεται να βρέθηκε αντιμέτωπος με έναν τεράστιο αριθμό αδιεκπεραίωτων φακέλων, σοβαρές διοικητικές εκκρεμότητες και υποθέσεις με πιθανές ποινικές προεκτάσεις από χειρισμούς του παρελθόντος.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι ο νέος προϊστάμενος ζήτησε ακόμη και την αντικατάστασή του, αρνούμενος ουσιαστικά να χρεωθεί μια κατάσταση την οποία δεν δημιούργησε και της οποίας το πραγματικό μέγεθος δεν ήταν εξαρχής γνωστό.
Εάν αυτή η εικόνα επιβεβαιωθεί, δεν θα μιλάμε πλέον για μια συνηθισμένη γραφειοκρατική δυσλειτουργία. Θα μιλάμε για παράλυση μιας υπηρεσίας από την οποία εξαρτώνται δισεκατομμύρια ευρώ δημοσίων έργων, ευρωπαϊκά κονδύλια, περιουσίες πολιτών και κρίσιμα χρονοδιαγράμματα.
Ο ΒΟΑΚ μπροστά σε νέα εμπλοκή
Για την Κρήτη, ο συναγερμός είναι ακόμη μεγαλύτερος. Οι απαλλοτριώσεις αποτελούν εδώ και χρόνια ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στην κατασκευή του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης.
Χωρίς την έγκαιρη απόκτηση των αναγκαίων εκτάσεων, τα εργοτάξια δεν μπορούν να αναπτυχθούν κανονικά. Οι καθυστερήσεις ενδέχεται να προκαλέσουν μετατόπιση των χρονοδιαγραμμάτων, νέες οικονομικές απαιτήσεις από τους αναδόχους και πρόσθετο κόστος για το Δημόσιο.
Και κάπου εδώ τελειώνουν οι πανηγυρικές εξαγγελίες και αρχίζει η πραγματικότητα.
Ποιος θα ολοκληρώσει τις απαλλοτριώσεις του ΒΟΑΚ, εάν η αρμόδια διεύθυνση είναι βυθισμένη σε χιλιάδες εκκρεμότητες και βρίσκεται ταυτόχρονα υπό εισαγγελικό έλεγχο; Ποιος εγγυάται ότι το έργο δεν θα οδηγηθεί σε νέες καθυστερήσεις; Και ποιος θα πληρώσει, εάν οι κατασκευαστικές εταιρείες διεκδικήσουν αποζημιώσεις εξαιτίας αδυναμιών του Δημοσίου;
Η απάντηση είναι γνωστή: ο φορολογούμενος.
Τι γνώριζε η πολιτική ηγεσία;
Η έρευνα δεν αποτελεί απόδειξη ενοχής και η Δικαιοσύνη είναι αυτή που θα κρίνει εάν υπάρχουν ποινικές ευθύνες. Η πολιτική λογοδοσία, όμως, δεν μπορεί να περιμένει την ολοκλήρωση μιας πολυετούς δικαστικής διαδικασίας.
Η ηγεσία του Υπουργείου οφείλει να απαντήσει:
Γνώριζε ότι χιλιάδες υποθέσεις παρέμεναν αδιεκπεραίωτες; Πώς αξιολογούνταν επί έξι χρόνια η λειτουργία της Διεύθυνσης Απαλλοτριώσεων; Υπήρχαν έλεγχοι και, εάν υπήρχαν, τι ακριβώς κατέγραφαν; Γιατί το πρόβλημα φαίνεται να αποκαλύφθηκε μόνο μετά την αλλαγή διεύθυνσης; Και ποιες άμεσες ενέργειες έγιναν για να προστατευθούν τα μεγάλα δημόσια έργα;
Δεν μπορεί μια υπηρεσία που κρατά στα χέρια της την τύχη κρίσιμων υποδομών να λειτουργεί ως κλειστό βασίλειο, χωρίς διαφάνεια, ουσιαστικό έλεγχο και μετρήσιμη λογοδοσία.
Το «βαθύ κράτος» των έργων και των δισεκατομμυρίων
Η υπόθεση φωτίζει ξανά μια από τις πιο σκοτεινές πλευρές της δημόσιας διοίκησης: μηχανισμούς και στελέχη που παραμένουν στις θέσεις-κλειδιά, ενώ υπουργοί και κυβερνήσεις αλλάζουν.
Δεν είναι από μόνο του μεμπτό ένα υπηρεσιακό στέλεχος να έχει μακρά θητεία. Γίνεται, όμως, μείζον πολιτικό ζήτημα όταν μια υπηρεσία εμφανίζεται να έχει συσσωρεύσει χιλιάδες εκκρεμότητες χωρίς να έχει σημάνει εγκαίρως συναγερμός.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει δημόσια και αναλυτική τοποθέτηση του Υπουργείου για όσα αποκαλύπτονται. Η σιωπή, όμως, δεν αποτελεί απάντηση.
Η κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει άμεσα πόσες υποθέσεις έχουν πραγματικά μπλοκάρει, ποια έργα κινδυνεύουν, εάν επηρεάζεται το χρονοδιάγραμμα του ΒΟΑΚ και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για την αποκατάσταση της λειτουργίας της υπηρεσίας.
Γιατί όταν υπό έρευνα βρίσκεται ο μηχανισμός που ανοίγει τον δρόμο για τα μεγαλύτερα έργα της χώρας, το πρόβλημα δεν είναι υπηρεσιακό. Είναι βαθιά πολιτικό, θεσμικό και οικονομικό.
Και ο λογαριασμός δεν επιτρέπεται να σταλεί —για ακόμη μία φορά— στην κοινωνία.