Σημαντική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών για οκτώ εργαζομένους του Δήμου Κοζάνης – Παραμένουν στις θέσεις τους έως τις 23 Νοεμβρίου 2026
Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα δικαστική εξέλιξη, η οποία ενδέχεται να αποκτήσει ευρύτερη σημασία για εκατοντάδες συμβασιούχους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καταγράφηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.
Οκτώ εργαζόμενοι του Δήμου Κοζάνης, οι οποίοι απασχολούνται μέσω του προγράμματος της ΔΥΠΑ για ανέργους ηλικίας άνω των 55 ετών, προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη ζητώντας να συνεχίσουν να εργάζονται στις θέσεις τους.
Το δικαστήριο όχι μόνο προχώρησε στην εξέταση της υπόθεσης, αλλά χορήγησε και προσωρινή διαταγή, με την οποία οι εργαζόμενοι παραμένουν στα καθήκοντά τους και εξακολουθούν να αμείβονται από τον Δήμο μέχρι τις 23 Νοεμβρίου 2026, οπότε έχει προσδιοριστεί η συζήτηση της κύριας αίτησης.
Η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς εκδόθηκε μέσα στο νέο, σαφώς αυστηρότερο, θεσμικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε μετά την ψήφιση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Το νέο καθεστώς για τις προσφυγές των συμβασιούχων
Με τις νέες διατάξεις άλλαξε ριζικά ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι δικαστικές διεκδικήσεις εργαζομένων σε δήμους και περιφέρειες που ζητούν την παράταση της απασχόλησής τους ή την αναγνώριση σχέσης εργασίας αορίστου χρόνου.
Ειδικό καθεστώς προβλέπεται για όσους εργάζονται σε κοινωνικές, τεχνικές, πολιτιστικές και ανταποδοτικές υπηρεσίες, σε παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, καθώς και σε υπηρεσίες πρασίνου και αθλητισμού.
Για τους εργαζομένους που δεν είχαν συμπληρώσει συνολικά δύο έτη απασχόλησης από την 1η Ιανουαρίου 2023 μέχρι τη δημοσίευση του νόμου στις 30 Ιουνίου 2026, οι δικαστικές διαδικασίες γίνονται πλέον δυσκολότερες.
Στις συγκεκριμένες υποθέσεις απαιτείται η υποβολή απόψεων από τα υπουργεία Εσωτερικών και Οικονομικών, με βασικό επιχείρημα το ενδεχόμενο δημοσιονομικό κόστος. Παράλληλα, οι εφέσεις κατά αποφάσεων που ευνοούν τους εργαζομένους καθίστανται υποχρεωτικές.
Επιπλέον, περιορίζεται η δυνατότητα οι υποθέσεις να εκδικάζονται στο Πρωτοδικείο Αθηνών, καθώς προβλέπεται ότι αρμόδιο είναι το δικαστήριο στην περιφέρεια του οποίου υπάγεται γεωγραφικά ο αντίστοιχος δήμος.
Η ιδιαιτερότητα της υπόθεσης του Δήμου Κοζάνης
Στην υπόθεση των οκτώ εργαζομένων, ορισμένοι δεν είχαν συμπληρώσει τη διετία για μόλις έναν ή δύο μήνες.
Με βάση μια αυστηρή γραμματική ερμηνεία του νέου Κώδικα, το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών θα μπορούσε να κριθεί αναρμόδιο και η υπόθεση να οδηγηθεί στα δικαστήρια της Κοζάνης.
Ωστόσο, το δικαστήριο επέλεξε διαφορετικό δρόμο.
Έκρινε ότι μπορούσε να εξετάσει την υπόθεση και να χορηγήσει προσωρινή δικαστική προστασία στους εργαζομένους, πιθανότατα επειδή τόσο η δικάσιμος όσο και η συμφωνία περί αρμοδιότητας είχαν καθοριστεί πριν από την έναρξη ισχύος του νέου Κώδικα.
Πρόκειται για μια ερμηνεία που στηρίζεται όχι μόνο στο γράμμα του νέου νόμου, αλλά και στον χρόνο κατά τον οποίο δημιουργήθηκαν οι διαδικαστικές προϋποθέσεις της συγκεκριμένης δίκης.
Η κρίσιμη φράση της προσωρινής διαταγής
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον προκαλεί η ρητή διατύπωση που περιλαμβάνεται στην προσωρινή διαταγή.
Το δικαστήριο αναφέρει ότι:
«Η παρούσα χορηγείται έστω και σε περίπτωση τυχόν αναρμοδιότητας της κύριας αίτησης […] ισχύει έως τη συζήτηση της αίτησης και υπό τον όρο της συζήτησης αυτής».
Με άλλα λόγια, το δικαστήριο έκρινε ότι ακόμη και στην περίπτωση που τελικά διαπιστωθεί αναρμοδιότητά του να αποφασίσει επί της κύριας υπόθεσης, οι εργαζόμενοι πρέπει μέχρι τότε να προστατευθούν προσωρινά και να συνεχίσουν να εργάζονται.
Η διατύπωση αυτή αποτελεί το πλέον ουσιαστικό σημείο της απόφασης.
Δείχνει ότι η προσωρινή δικαστική προστασία μπορεί να χορηγηθεί για να αποτραπεί μια άμεση και δύσκολα αναστρέψιμη βλάβη στους εργαζομένους, χωρίς το ζήτημα της τελικής αρμοδιότητας να λειτουργεί αυτομάτως ως εμπόδιο.
Δεν πρόκειται ακόμη για μονιμοποίηση
Η απόφαση δεν σημαίνει ότι οι οκτώ συμβασιούχοι μονιμοποιούνται ούτε ότι έχει κριθεί οριστικά η εργασιακή τους σχέση.
Πρόκειται για προσωρινή διαταγή, η οποία διατηρεί τους εργαζομένους στις θέσεις τους μέχρι την εκδίκαση της κύριας αίτησης.
Ωστόσο, η σημασία της δεν μπορεί να υποτιμηθεί.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η νομοθεσία επιχειρεί να περιορίσει δραστικά τη δικαστική οδό για τους συμβασιούχους, το Πρωτοδικείο Αθηνών άφησε ανοικτό ένα παράθυρο προσωρινής προστασίας.
Το αν η συγκεκριμένη προσέγγιση θα ακολουθηθεί και από άλλα δικαστήρια ή θα παραμείνει συνδεδεμένη αποκλειστικά με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης του Δήμου Κοζάνης, θα φανεί στις επόμενες δίκες.
Σε κάθε περίπτωση, για τους οκτώ εργαζομένους η απόφαση σημαίνει κάτι απολύτως συγκεκριμένο: παραμένουν στις δουλειές τους, εξακολουθούν να έχουν εισόδημα και δεν οδηγούνται στην ανεργία πριν ακουστούν πλήρως τα επιχειρήματά τους.
Και αυτό, μέσα στο σημερινό ασφυκτικό θεσμικό πλαίσιο, αποτελεί μια ουσιαστική δικαστική ανάσα.