Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων δεν άφησε περιθώριο παρερμηνείας: οι δηλώσεις του Αδωνι Γεωργιάδη για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και η στοχοποίηση της Ευρωπαίας Εισαγγελέως Πόπης Παπανδρέου συνιστούν «ευθεία παρέμβαση σε δικαιοδοτικό έργο». Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν είναι ένα εσωτερικό διοικητικό κατασκεύασμα που «καταργείται με νόμο», αλλά θεσμός του κράτους δικαίου που εδράζεται στο ενωσιακό δίκαιο.
Το πολιτικό πρόβλημα είναι βαρύτερο από τη φραστική πρόκληση. Οταν υπουργός της κυβέρνησης επιτίθεται σε ενωσιακό εισαγγελικό θεσμό, αμφισβητεί δημοσίως τη νομική επάρκεια εισαγγελικού λειτουργού και εμφανίζει μια δικογραφική διαβίβαση ως προϊόν προσωπικού εκβιασμού, δεν έχουμε απλώς μια ακραία τηλεοπτική έξαρση. Εχουμε θεσμική πίεση προς τη Δικαιοσύνη, ακριβώς τη στιγμή που αυτή αγγίζει πεδία πολιτικής ευαισθησίας.
Τι είπε καθαρά η ΕνΔΕ
Η ΕνΔΕ υπενθύμισε τρία πράγματα με απόλυτη καθαρότητα: πρώτον, ότι η εμπιστοσύνη προς τη Δικαιοσύνη δεν μπορεί να είναι «a la carte». Δεύτερον, ότι τα στελέχη της εκτελεστικής εξουσίας οφείλουν να απέχουν από δηλώσεις που υπονομεύουν το κύρος των δικαστικών λειτουργών. Και τρίτον, ότι οι απειλές περί κατάργησης της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, σε συνδυασμό με την απόδοση πολιτικών και προσωπικών κινήτρων στην αρμόδια εισαγγελέα, συνιστούν ευθεία παρέμβαση στο δικαιοδοτικό έργο.
Τι κατέρρευσε νομικά
Ο ισχυρισμός ότι ο θεσμός της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είναι «ένας απλός νόμος του ελληνικού κράτους» δεν στέκει. Η EPPO έχει συγκροτηθεί με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, δηλαδή με πράξη ενωσιακού δικαίου που θεμελιώνει τη λειτουργία της ως ευρωπαϊκού θεσμού. Αυτό ακριβώς επικαλέστηκε και η ΕνΔΕ, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για καθεστώς υπερνομοθετικής ισχύος, άρα όχι για κάτι που μπορεί να “τελειώσει” με μια απλή εθνική κοινοβουλευτική ψήφο.
Τι αποκαλύπτεται πολιτικά
Οταν η απάντηση της εξουσίας σε μια ενοχλητική εισαγγελική κίνηση δεν είναι η θεσμική αυτοσυγκράτηση αλλά η δημόσια απαξίωση του θεσμού και η στοχοποίηση του προσώπου που τον υπηρετεί, τότε το μήνυμα είναι ωμό: αποδεχόμαστε τη Δικαιοσύνη μόνο όσο δεν αγγίζει τα ευαίσθητα σημεία του πολιτικού συστήματος. Αυτή είναι η ουσία της φράσης της ΕνΔΕ περί «a la carte» εμπιστοσύνης. Και αυτή είναι η μεγάλη πληγή ενός κράτους που θέλει να λέγεται ευρωπαϊκό, αλλά ενοχλείται όταν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί λειτουργούν πραγματικά. Η τελευταία αυτή εκτίμηση αποτελεί πολιτικό συμπέρασμα που στηρίζεται στο περιεχόμενο της ανακοίνωσης και στις δημόσιες δηλώσεις που προηγήθηκαν.
Δεν είναι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία που εκτέθηκε σήμερα. Δεν είναι η Δικαιοσύνη που απολογείται. Εκτεθειμένη είναι μια εξουσία που, όταν μυρίζεται δικογραφίες, χάνει την ψυχραιμία της και αρχίζει να απειλεί θεσμούς. Και όταν υπουργός μιλά σαν να μπορεί να τελειώνει με νόμους ό,τι τον ενοχλεί, τότε δεν έχει πρόβλημα η Δικαιοσύνη με την πολιτική. Η δημοκρατία έχει πρόβλημα με την εξουσία