Μέρες τώρα η κοινωνία, ο νομικός κόσμος και όσοι παρακολουθούν με αγωνία τη θεσμική κατρακύλα της Δικαιοσύνης περίμεναν μια καθαρή θέση από την ΕνΔΕ για κρίσιμες υποθέσεις που αγγίζουν τον πυρήνα του κράτους δικαίου. Αντί γι’ αυτό, εισέπραξαν σιωπή.
Και όταν τελικά ακούστηκε φωνή, δεν ήταν για να φωτίσει τα πραγματικά προβλήματα, αλλά για να στηθεί ακόμη μία προεκλογική παράσταση υψηλού τόνου, με στοχοποίηση, τοξική ρητορική και θεσμική αλαζονεία. Όχι υπέρ της Δικαιοσύνης, αλλά υπέρ μηχανισμών επιρροής μέσα στη Δικαιοσύνη.
Σιωπή για τα σοβαρά, θόρυβος για τα βολικά
Η ΕνΔΕ δεν βρήκε, επί ημέρες, λέξη να πει για την απόφαση του Εφετείου Πειραιά σε υπόθεση ερήμην εκδίκασης, όταν πληρεξούσια δικηγόρος αδυνατούσε να παραστεί λόγω πρόωρου τοκετού.
Δεν βρήκε επίσης καθαρή, δημόσια, θεσμική στάση για τις συνθήκες διεξαγωγής της Δίκης των Τεμπών στη Λάρισα, μιας δίκης που έχει ήδη εκτεθεί στη συνείδηση του πανελληνίου, παρά τα εκατομμύρια που δαπανήθηκαν για υποδομές που επί δύο χρόνια “κατασκευάζονταν”.
Αλλά ξαφνικά, λίγο πριν τις εκλογές της Ένωσης, ο Πρόεδρος εμφανίστηκε με ύφος διαγγέλματος.
Όχι για να απαντήσει στα κρίσιμα.
Όχι για να λογοδοτήσει.
Αλλά για να ξαναστήσει το γνώριμο προεκλογικό σκηνικό: επιθετικός, καταγγελτικός, υπεράνω κριτικής και απολύτως πρόθυμος να μιλήσει για όλους — εκτός από τις πραγματικές παθογένειες.
Όταν ο θεσμικός λόγος γίνεται εργαλείο στοχοποίησης
Ο λόγος του δεν περιορίστηκε σε επίθεση κατά γνωστής Προέδρου κοινοβουλευτικού κόμματος.
Ξέφυγε πιο πέρα: στράφηκε συλλήβδην κατά συγγενών θυμάτων, ανθρώπων που κουβαλούν ανείπωτο πένθος, αφήνοντας αιχμές για λεκτικό προπηλακισμό δικαστών της έδρας.
Εδώ ακριβώς αποκαλύπτεται το πρόβλημα.
Όταν ένας θεσμικός παράγοντας επιλέγει να απαντά στον πόνο με γενικεύσεις, να αντιμετωπίζει την κοινωνική αγωνία ως ενόχληση και να βαφτίζει τη διαμαρτυρία περίπου ως απειλή, τότε δεν υπερασπίζεται το κύρος της Δικαιοσύνης. Το τραυματίζει.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, επανήλθε και η γνώριμη αντιδικηγορική ρητορική, λες και ο αντίπαλος της Δικαιοσύνης είναι οι συλλειτουργοί της.
Την ίδια στιγμή που καταγγέλλεται από τον ίδιο η “εργαλειοποίηση” του πόνου, χρησιμοποιείται ακριβώς αυτό το πεδίο για εσωτερική εκλογική κατανάλωση.
Υπάρχει, πράγματι, μια λέξη γι’ αυτό: υποκρισία.
Το “αυγό του φιδιού” δεν το επικαλείσαι όταν το ταΐζεις
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η αναφορά σε συμπεριφορές που δήθεν εκκολάπτουν το “αυγό του φιδιού”.
Μόνο που τέτοιες βαριές ιστορικές και πολιτικές μεταφορές δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται επιλεκτικά, ως ρητορικό ρόπαλο κατά των άλλων.
Γιατί γεννά εύλογα το ερώτημα:
Δεν κινούνται προς την ίδια επικίνδυνη κατεύθυνση και θέσεις που ανοίγουν τον δρόμο στην αναγκαστική αφαίρεση δικογραφιών από πληρεξούσιους δικηγόρους, κατά την κρίση του ίδιου του δικάζοντος δικαστηρίου, ακόμη και εν μέσω ακροαματικής διαδικασίας και παρά τη βούληση των εντολέων τους;
Δεν είναι αυτό μια βαθιά αυταρχική διολίσθηση;
Δεν είναι αυτό μια αντίληψη πειθαρχικής επιβολής αντί θεσμικής ισορροπίας;
Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι μόνο η ρητορική.
Είναι η νοοτροπία πίσω από τη ρητορική:
μια συντεχνιακή αυτάρκεια που δεν ακούει, δεν συνομιλεί, δεν αυτοελέγχεται και τελικά εκτίθεται ανεπανόρθωτα στη συνείδηση κάθε υγιώς σκεπτόμενου λειτουργού, συλλειτουργού και πολίτη.
Η ελληνική Δικαιοσύνη δεν έχει ανάγκη από τηλεοπτικούς τιμητές, προεκλογικούς μονολόγους και ηγετίσκους συνδικαλιστικού τύπου που κρύβονται πίσω από μικρόφωνα και επιτίθενται από απόσταση ασφαλείας.
Έχει ανάγκη από σοβαρότητα, αυτογνωσία, δημοκρατικό ήθος και θεσμική γενναιότητα.
Γι’ αυτό και η πραγματική απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη:
στήριξη στη σιωπηλή πλειοψηφία των δικαστικών λειτουργών που υπηρετούν με ευθύνη, ανεξαρτησία, αμεροληψία και επιστημοσύνη, αλλά και επιμονή σε έναν κοινό Κώδικα Δεοντολογίας για όλους, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς επιλεκτικές ευαισθησίες.
Και κάτι τελευταίο:
όποιος θέλει να μιλά εξ ονόματος της Δικαιοσύνης, ας πάψει να κρύβεται πίσω από διαγγέλματα.
Η Δικαιοσύνη δεν κρίνεται στα στούντιο.
Κρίνεται στο πεδίο.
Στη Λάρισα.
Την Τετάρτη.
Εκεί όπου τελειώνουν οι λέξεις και αρχίζει η αλήθεια.