Η Εκκλησία τιμά ακόμη τα τρία παιδιά της Αγίας Βάσσας και τον Αθανάσιο Γ΄ Πατελλάρο, τον «Καθήμενο» Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως
Τη μνήμη του Αποστόλου Θαδδαίου, της Αγίας Βάσσας και των τριών παιδιών της, Θεογνίου, Αγαπίου και Πιστού, τιμά σήμερα, Παρασκευή 21 Αυγούστου, η Ορθόδοξη Εκκλησία.
Στο εορτολόγιο περιλαμβάνεται επίσης ο Άγιος Αθανάσιος Γ΄ Πατελλάρος, γνωστός ως «Καθήμενος» Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, καθώς και οι Όσιοι Αλέξανδρος ο εν Ικονίω, Αβράμιος ο Σμολένσκης, ο μαθητής του Εφραίμ και η Οσία Μάρθα του Ντιβέεβο. Ορθόδοξος Συναξαριστής
Με τη σημερινή ημέρα συνδέονται κυρίως τα ονόματα Θαδδαίος, Βάσσα, Θεόγνιος, Αγάπιος και Πιστός, ενώ ορισμένα εορτολόγια αναφέρουν και τα ονόματα Ιούδας και Ιουδήθ.
Ο Απόστολος Θαδδαίος και η σύγχυση γύρω από το πρόσωπό του
Ο Θαδδαίος που τιμάται στις 21 Αυγούστου παρουσιάζεται στην επικρατέστερη εκκλησιαστική παράδοση ως ένας από τους Εβδομήκοντα μαθητές του Χριστού και καταγόταν από την Έδεσσα της Μεσοποταμίας.
Σύμφωνα με τον βίο του, ήταν Ιουδαίος και γνώριζε σε βάθος τις Γραφές. Βρέθηκε στα Ιεροσόλυμα την εποχή του Ιωάννη του Βαπτιστή, άκουσε το κήρυγμά του και βαπτίστηκε στον Ιορδάνη. Αργότερα ακολούθησε τον Χριστό και, μετά την Πεντηκοστή, επέστρεψε στην Έδεσσα.
Η παράδοση αναφέρει ότι θεράπευσε τον ηγεμόνα Αύγαρο, τον βάπτισε και κήρυξε το Ευαγγέλιο σε περιοχές της Συρίας και της Φοινίκης, φτάνοντας μέχρι τη Βηρυτό, όπου κοιμήθηκε ειρηνικά.
Γύρω από την ταυτότητά του υπάρχει παλαιά σύγχυση. Δεν πρέπει να ταυτίζεται χωρίς επιφύλαξη ούτε με τον Ιούδα Θαδδαίο των Δώδεκα Αποστόλων ούτε με τον Ιούδα τον Αδελφόθεο, η μνήμη του οποίου τιμάται στις 19 Ιουνίου. Τη διάκριση αυτή επισημαίνει και η Εκκλησία της Κύπρου.
Η Αγία Βάσσα και τα τρία παιδιά της
Η Αγία Βάσσα έζησε στα χρόνια των μεγάλων διωγμών κατά των χριστιανών, πιθανότατα στην Έδεσσα της Μακεδονίας.
Ήταν παντρεμένη με τον ειδωλολάτρη ιερέα Ουαλέριο και απέκτησε τρεις γιους: τον Θεόγνιο, τον Αγάπιο και τον Πιστό. Η ίδια ασπάστηκε τον Χριστιανισμό και μετέδωσε την πίστη της και στα παιδιά της.
Όταν ο σύζυγός της πληροφορήθηκε ότι η Βάσσα και οι γιοι τους είχαν γίνει χριστιανοί, επιχείρησε να τους μεταπείσει. Καθώς εκείνοι αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την πίστη τους, τους κατήγγειλε στις αρχές.
Τα τρία παιδιά οδηγήθηκαν στο μαρτύριο μπροστά στη μητέρα τους, η οποία τα ενθάρρυνε να παραμείνουν σταθερά μέχρι το τέλος. Η Βάσσα συνελήφθη αργότερα στην Κύζικο και αποκεφαλίστηκε, ακολουθώντας τα παιδιά της στον θάνατο. Βίος της Αγίας Βάσσας
Ο «Καθήμενος» Πατριάρχης από την Κρήτη
Ιδιαίτερη θέση στη σημερινή ημέρα έχει ο Άγιος Αθανάσιος Γ΄ Πατελλάρος.
Γεννήθηκε στην Αξό Μυλοποτάμου Ρεθύμνου, με κοσμικό όνομα Αλέξιος Πατελλάρος. Έλαβε σημαντική μόρφωση, γνώριζε ελληνικά και λατινικά και διακρίθηκε ως θεολόγος, ιεροκήρυκας και συγγραφέας.
Εκάρη μοναχός στο Σιναϊτικό Μετόχι του Χάνδακα και αργότερα ασκήτεψε στο Άγιον Όρος. Το 1631 εξελέγη Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, ενώ ανέβηκε για δύο πολύ σύντομες περιόδους στον Οικουμενικό Θρόνο, το 1634 και το 1652.
Μετά τη δεύτερη εκθρόνισή του μετέβη στη Ρωσία, όπου ανέπτυξε ιεραποστολική και αντιλατινική δράση. Εκοιμήθη στις 5 Απριλίου 1654 στη Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Λούμπνι της σημερινής Ουκρανίας.
Ενταφιάστηκε καθήμενος σε θρόνο, σύμφωνα με το σχετικό αρχιερατικό τυπικό. Κατά την ανακομιδή του λειψάνου του, το σκήνωμά του βρέθηκε άφθαρτο, γεγονός από το οποίο προήλθε η ονομασία «Καθήμενος».
Το λείψανό του φυλάσσεται στον Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο Χάρκοβο, ενώ η ιδιαίτερη τιμή του στις 21 Αυγούστου συνδέεται με την υποδοχή τμήματος του λειψάνου του στη γενέτειρά του, την Αξό, το 1993. Βίος του Αγίου Αθανασίου Πατελλάρου