Ο Ερντογάν απαιτεί διαβεβαιώσεις για τις σχέσεις της Βηρυτού με Κύπρο, Ελλάδα και Ισραήλ – Πίσω από τη ρητορική περί «ουδετερότητας» κρύβεται η αγωνία της Τουρκίας να μη μείνει έξω από τον νέο ενεργειακό χάρτη
Η Τουρκία δεν αρκείται πλέον να αμφισβητεί τις θαλάσσιες συμφωνίες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Απαιτεί να ενημερώνεται, να διαβουλεύεται και, ουσιαστικά, να εγκρίνει τις επιλογές των γειτονικών κρατών.
Αυτό ακριβώς αποκαλύπτει η επίσκεψη του προέδρου του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, στην Άγκυρα και η απαίτηση της τουρκικής ηγεσίας να λάβει διαβεβαιώσεις ότι η Βηρυτός δεν κατευθύνεται προς έναν ευρύτερο άξονα συνεργασίας με την Κύπρο, την Ελλάδα και το Ισραήλ.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Middle East Eye, η συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης που υπέγραψαν Κύπρος και Λίβανος τον Νοέμβριο του 2025 προκάλεσε έντονο αιφνιδιασμό στην Άγκυρα. Τούρκος αξιωματούχος φέρεται να υποστήριξε ότι ο Λίβανος προχώρησε χωρίς να συμβουλευτεί προηγουμένως την Τουρκία.
Εδώ βρίσκεται και ο πυρήνας της τουρκικής αντίληψης: ένας κυρίαρχος Λίβανος θεωρείται ότι όφειλε να ζητήσει τη γνώμη της Άγκυρας πριν συμφωνήσει με μια άλλη διεθνώς αναγνωρισμένη χώρα.
Το «λάθος» του Λιβάνου ήταν ότι αποφάσισε μόνος του
Η συμφωνία Κύπρου–Λιβάνου έβαλε τέλος σε μια εκκρεμότητα σχεδόν δύο δεκαετιών και ανοίγει τον δρόμο για έρευνες υδρογονανθράκων και στενότερη ενεργειακή συνεργασία. Υπεγράφη στις 26 Νοεμβρίου 2025 από τους προέδρους Νίκο Χριστοδουλίδη και Ζοζέφ Αούν. Μία ημέρα αργότερα, η Τουρκία την απέρριψε ως «απαράδεκτη», ισχυριζόμενη ότι παραβλέπει τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων.
Η Άγκυρα, όμως, δεν φαίνεται να ανησυχεί μόνο για την ίδια τη συμφωνία. Εκείνο που πραγματικά τη θορυβεί είναι όσα μπορεί να ακολουθήσουν.
Μια στενότερη σχέση της Βηρυτού με τη Λευκωσία θα μπορούσε σταδιακά να συνδεθεί με τα περιφερειακά ενεργειακά και μεταφορικά σχέδια που προωθούν Κύπρος, Ελλάδα και Ισραήλ. Ηλεκτρικές διασυνδέσεις, υποθαλάσσια καλώδια, ενεργειακές υποδομές και νέοι εμπορικοί διάδρομοι διαμορφώνουν έναν χάρτη στον οποίο η Τουρκία δεν θα έχει αναγκαστικά τον κεντρικό ρόλο που διεκδικεί.
Και αυτό είναι που η Άγκυρα δυσκολεύεται να αποδεχθεί.
«Ουδετερότητα» με τουρκικούς όρους
Η τουρκική πλευρά εμφανίζεται να ζητά από τον Λίβανο να διατηρήσει την «ουδετερότητά» του στις περιφερειακές αντιπαραθέσεις. Μόνο που η συγκεκριμένη ουδετερότητα μοιάζει εξαιρετικά επιλεκτική.
Ο Λίβανος μπορεί να συνεργάζεται με την Τουρκία, να ζητά οικονομική στήριξη, στρατιωτική βοήθεια και διπλωματική παρέμβαση. Όταν, όμως, υπογράφει συμφωνία με την Κυπριακή Δημοκρατία ή πλησιάζει ένα περιφερειακό σχήμα στο οποίο συμμετέχει το Ισραήλ, τότε η Άγκυρα απαιτεί εξηγήσεις.
Με απλά λόγια, «ουδέτερος» θεωρείται εκείνος που δεν διαταράσσει τους τουρκικούς σχεδιασμούς.
Η επίσκεψη Αούν πραγματοποιήθηκε, επισήμως, με στόχο την ενίσχυση των πολιτικών, οικονομικών και στρατιωτικών σχέσεων των δύο χωρών. Μετά τις συνομιλίες, ο Ερντογάν εξέφρασε μάλιστα ενδιαφέρον για τουρκική συμμετοχή σε νέο σχήμα ασφάλειας στον Λίβανο μετά τη λήξη της αποστολής του ΟΗΕ.
Η επιδίωξη είναι εμφανής: περισσότερη τουρκική παρουσία στον Λίβανο και λιγότερος χώρος για την επιρροή άλλων περιφερειακών δυνάμεων.
Η πραγματική μάχη γίνεται για τον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο μια γραμμή πάνω στον θαλάσσιο χάρτη. Αφορά ποιος θα ελέγξει τις επόμενες ενεργειακές, στρατιωτικές και εμπορικές συνδέσεις της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Τουρκία θέλει να αποτελέσει τον απαραίτητο διάδρομο μεταξύ Μέσης Ανατολής, Ασίας και Ευρώπης. Κάθε συνεργασία που μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τη δική της συμμετοχή αντιμετωπίζεται ως δυνητική απειλή.
Γι’ αυτό η συμφωνία Κύπρου–Λιβάνου έχει μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα από όση δείχνει αρχικά. Αναγνωρίζει εμπράκτως την Κυπριακή Δημοκρατία ως συνομιλητή, δημιουργεί προϋποθέσεις ενεργειακής συνεργασίας και ενισχύει τη δυνατότητα συγκρότησης ενός περιφερειακού δικτύου που δεν θα περνά υποχρεωτικά από την Άγκυρα.
Ο Λίβανος καλείται τώρα να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη του για τουρκική στήριξη και στο δικαίωμά του να χαράζει ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική.
Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, αφορά την ίδια την Τουρκία: ζητά πραγματικά ουδετερότητα από τη Βηρυτό ή απαιτεί ένα πιστοποιητικό γεωπολιτικής υποταγής;