Την ώρα που μεγάλο μέρος της κοινωνίας παραμένει καθηλωμένο στον καναπέ, η αγροτιά βρίσκεται ξανά στους δρόμους. Όχι από ιδιοτροπία, ούτε από «συντεχνιακή λογική», αλλά από ανάγκη. Η επιβίωση του πρωτογενούς τομέα, η διατροφική ασφάλεια και η ίδια η ύπαιθρος δοκιμάζονται σε συνθήκες που πλέον δεν αντέχονται: κόστος παραγωγής, ενέργεια, καύσιμα, εφόδια, τιμές πώλησης κάτω του κόστους.
Και όμως, σε αντίθεση με προηγούμενα χρόνια, κάτι αλλάζει.
Η κοινωνία αυτή τη φορά δεν γύρισε την πλάτη
Η εορταστική έξοδος κύλησε με δυσκολίες, καθυστερήσεις και ταλαιπωρία. Κι όμως, δεν υπήρξε το γνώριμο κύμα οργής απέναντι στους αγρότες. Δεν υπήρξε η μαζική απαίτηση «να ανοίξουν οι δρόμοι πάση θυσία». Το μήνυμα είναι σαφές: ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας κατανοεί ότι χωρίς αγρότες δεν υπάρχει ούτε φθηνό ράφι, ούτε επισιτιστική επάρκεια, ούτε εθνική αυτάρκεια.
Αυτή η σιωπηρή κοινωνική ανοχή είναι ίσως το πιο ισχυρό όπλο της κινητοποίησης.
Ρήγματα στο εσωτερικό των μπλόκων
Την ίδια στιγμή, όμως, η κινητοποίηση εισέρχεται σε κρίσιμη καμπή. Οι φωνές για «διάλογο» είναι υπαρκτές, αλλά μέχρι στιγμής αδύναμες σε κύρος και σαφή εκπροσώπηση. Η λεγόμενη «κίνηση των 18» επιχείρησε να εμφανιστεί ως συνομιλητής, ωστόσο πέντε μπλόκα πήραν δημόσια αποστάση, διαψεύδοντας τη συμμετοχή τους και δηλώνοντας ότι δεν εκπροσωπούνται από τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία.
Το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη διαφορετικών απόψεων – αυτό είναι υγιές. Το πρόβλημα είναι ο κίνδυνος αποσυντονισμού. Όταν το μήνυμα θολώνει, όταν η κοινωνία δεν ξέρει ποιος μιλά και για ποιον, τότε ανοίγει χώρος είτε για κυβερνητική διαχείριση του χρόνου είτε για απαξίωση του αγώνα.
Ιστορικά, οι μεγάλες αγροτικές κινητοποιήσεις δεν ηττήθηκαν στους δρόμους. Ηττήθηκαν μέσα, όταν χάθηκε η ενότητα στο βασικό πλαίσιο.
Το ευρωπαϊκό μέτωπο και τα «μάτια» στραμμένα στην Ελλάδα
Οι εικόνες από τρακτέρ δεν περιορίζονται στα ελληνικά μπλόκα. Στις Βρυξέλλες, στη Γαλλία, στο Βέλγιο, αλλά και σε χώρες όπως η Αγγλία, οι αγρότες βγαίνουν μαζικά στους δρόμους. Το κύμα δεν δείχνει να κοπάζει· αντίθετα, πληροφορίες αναφέρουν ότι σύντομα θα ενταχθούν πιο δυναμικά η Ιταλία, η Γερμανία και η Αυστρία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κοινωνική συμμαχία που διαμορφώνεται σε ορισμένες χώρες. Στη Γαλλία, μοτοσικλετιστές βγήκαν στους δρόμους για να στηρίξουν έμπρακτα τους αγρότες, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα: ο αγώνας της αγροτιάς δεν είναι απομονωμένος, είναι υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας.
Γιατί ο αγώνας αυτός αφορά όλους
Η αγροτική κινητοποίηση δεν είναι απλώς μια διεκδίκηση επιδοτήσεων. Είναι μάχη:
- για τιμές που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής,
- για ενέργεια και καύσιμα που δεν στραγγαλίζουν,
- για παραμονή του πληθυσμού στην ύπαιθρο,
- για εθνική διατροφική ασφάλεια σε έναν κόσμο ασταθή.
Όταν καταρρέει η αγροτιά, ακολουθούν όλα τα υπόλοιπα: εισαγωγές, ακρίβεια, εξάρτηση.
Το στοίχημα της επόμενης μέρας
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν οι αγρότες έχουν δίκιο – αυτό πλέον το αναγνωρίζουν ακόμη και όσοι ενοχλούνται. Το ερώτημα είναι αν θα καταφέρουν:
- να διατηρήσουν ενιαίο και καθαρό μήνυμα,
- να μην επιτρέψουν τη διάσπαση σε “εκπροσώπους” χωρίς βάση,
- να κρατήσουν την κοινωνία στο πλευρό τους.
Η Ευρώπη παρακολουθεί. Και μαζί της παρακολουθούν και όσοι γνωρίζουν ότι, ίσως για πρώτη φορά μετά από χρόνια, η αγροτιά δεν παλεύει μόνη της.
Αν χαθεί αυτή η στιγμή, δύσκολα θα επιστρέψει. Αν κρατηθεί η ενότητα, τότε ο αγώνας αυτός μπορεί να αποδειχθεί όχι απλώς δίκαιος, αλλά καθοριστικός.