Για χρόνια πούλησαν στην Ευρώπη το παραμύθι της απόλυτης «πράσινης» βεβαιότητας: φόροι, επιβαρύνσεις, λογαριασμοί-σοκ, ενεργειακή φτώχεια και μια κοινωνία που έπρεπε απλώς να πληρώνει χωρίς να ρωτά. Τώρα, μπροστά στην πραγματικότητα των πολέμων, της γεωπολιτικής αστάθειας και της ενεργειακής ανασφάλειας, το ίδιο σύστημα επιστρέφει στα πυρηνικά σαν να μη συνέβη τίποτα.
Δεν πρόκειται για στρατηγική ωρίμανση. Πρόκειται για πολιτική ομολογία αποτυχίας. Όταν το αφήγημα της «καθαρής μετάβασης» δεν άντεξε την πρώτη μεγάλη διεθνή σύγκρουση με την πραγματικότητα, οι ίδιες ελίτ που μοίραζαν μαθήματα οικολογικής ορθότητας, αλλάζουν γραμμή χωρίς συγγνώμη, χωρίς αυτοκριτική, χωρίς καμία λογοδοσία για το κόστος που φόρτωσαν στις κοινωνίες.
Το μεγάλο φιάσκο του αφηγήματος
Η «πράσινη μετάβαση» παρουσιάστηκε ως μονόδρομος, σχεδόν σαν θρησκευτικό δόγμα. Όποιος αμφισβητούσε το κόστος, τις τεχνικές αδυναμίες ή τις γεωπολιτικές εξαρτήσεις, βαφτιζόταν περίπου εχθρός της προόδου. Μόνο που η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ πιο βίαιη από τα συνθήματα: η Ευρώπη βρέθηκε εκτεθειμένη, ακριβή, ενεργειακά ευάλωτη και πολιτικά υποκριτική.
Τα πυρηνικά ως “ρεαλισμός” της τελευταίας στιγμής
Τώρα, ξαφνικά, τα πυρηνικά επιστρέφουν στο τραπέζι ως λύση ανάγκης. Όχι επειδή ανακάλυψαν κάποια νέα αλήθεια, αλλά επειδή το προηγούμενο μοντέλο δεν έβγαινε. Όταν η θεωρία συνάντησε το κόστος, τον πόλεμο και την πίεση της αγοράς, οι μεγάλες διακηρύξεις ξεφούσκωσαν. Και η νέα στροφή παρουσιάζεται περίπου ως σοβαρότητα, λες και δεν προηγήθηκε μια τεράστια πολιτική και οικονομική εξαπάτηση.
Και η Ελλάδα πού ακριβώς στέκεται;
Σε μια χώρα με υποδομές που δοκιμάζονται, με κρατική ανεπάρκεια που αποκαλύπτεται σε κάθε κρίση και με κοινωνία εξουθενωμένη από το διαρκές κόστος, η ευρωπαϊκή ενεργειακή κωλοτούμπα δεν είναι θεωρητική συζήτηση. Είναι απειλή. Γιατί όταν οι ισχυροί αλλάζουν μοντέλο, οι αδύναμοι καλούνται να πληρώσουν ξανά το τίμημα. Χωρίς σχέδιο, χωρίς ασφάλεια, χωρίς εθνική θωράκιση, μόνο με πρόχειρες δικαιολογίες και εισαγόμενες αποφάσεις.
Δεν γύρισαν στα πυρηνικά επειδή βρήκαν ξαφνικά τη λύση. Γύρισαν γιατί κατέρρευσε το ψέμα που πουλούσαν τόσα χρόνια. Και τώρα ζητούν από τους λαούς να πληρώσουν ξανά, αυτή τη φορά όχι μόνο την αποτυχία τους, αλλά και το θράσος τους.