Δεν είναι απλώς ένα πιάτο φαγητό. Είναι σεβασμός στον άνθρωπο που νοσηλεύεται, που πονά, που φοβάται, που δεν επέλεξε να βρίσκεται εκεί.
Υπάρχουν ειδήσεις που δεν φωνάζουν, δεν προκαλούν πολιτικό θόρυβο, δεν γεμίζουν πάνελ. Κι όμως, λένε περισσότερα για την κοινωνία μας από πολλές μεγάλες δηλώσεις. Μία τέτοια ιστορία είναι αυτή του Ιάκωβου Απέργη, του σεφ στο Τζάνειο νοσοκομείο, που επιμένει να αντιμετωπίζει το φαγητό των ασθενών όχι ως τυπική υποχρέωση, αλλά ως πράξη αξιοπρέπειας.
Ο Ιάκωβος Απέργης μίλησε στην εκπομπή «Buongiorno» και περιέγραψε με απλά, αλλά βαθιά λόγια, αυτό που συχνά ξεχνά το σύστημα: ότι ο άνθρωπος που βρίσκεται σε ένα δημόσιο νοσοκομείο δεν βρίσκεται εκεί από επιλογή. Βρίσκεται επειδή αρρώστησε, επειδή πόνεσε, επειδή δεν είχε άλλη λύση, επειδή εκεί εφημέρευε, επειδή εκεί ήταν ο γιατρός του.
Και σε αυτή τη στιγμή, ακόμη και ένα πιάτο φαγητό μπορεί να γίνει είτε παρηγοριά είτε προσβολή.
«Θέλω να δίνω στον άνθρωπο την αξιοπρέπεια που του αξίζει»
Ο ίδιος το είπε καθαρά:
«Θέλω να κάνω το αυτονόητο, να δίνω στον άνθρωπο την αξιοπρέπεια που του αξίζει».
Μία φράση που ακούγεται απλή, αλλά στην πραγματικότητα είναι ολόκληρη φιλοσοφία δημόσιας υγείας. Γιατί το φαγητό στο νοσοκομείο δεν είναι δευτερεύον. Είναι μέρος της φροντίδας. Είναι μέρος της ανάρρωσης. Είναι μέρος της ανθρώπινης μεταχείρισης.
Όταν ένας ασθενής λαμβάνει άνοστο, κακομαγειρεμένο ή κακής ποιότητας φαγητό, δεν λαμβάνει απλώς ένα κακό γεύμα. Λαμβάνει το μήνυμα ότι κανείς δεν νοιάστηκε αρκετά.
Και αυτό είναι που ο Ιάκωβος Απέργης προσπαθεί καθημερινά να αλλάξει.
Η προσωπική πληγή που έγινε αποστολή
Η σχέση του με το Τζάνειο δεν είναι απρόσωπη. Η μητέρα του πέθανε στο συγκεκριμένο νοσοκομείο το 2003. Ο ίδιος έχει περάσει πολλά χρόνια κοντά σε νοσοκομεία, σε παιδιά με αυτισμό, σε κακοποιημένα παιδιά, σε ΑμεΑ.
Ξέρει, λοιπόν, πως πίσω από κάθε δίσκο φαγητού υπάρχει ένας άνθρωπος. Ένας ασθενής. Ένας συγγενής που αγωνιά. Μία οικογένεια που δοκιμάζεται.
Γι’ αυτό και η δική του μάχη δεν είναι απλώς μαγειρική. Είναι βαθιά ανθρώπινη.
Οι δυσκολίες πίσω από την κουζίνα
Ο σεφ του Τζανείου δεν ωραιοποιεί την κατάσταση. Αντιθέτως, μιλά για ελλείψεις σε προσωπικό, σε μηχανήματα, σε πόρους.
Όπως εξήγησε, ακόμη και όταν υπάρχει διάθεση και σχέδιο για ένα καλύτερο γεύμα, η καθημερινότητα μπορεί να το ανατρέψει. Ένα χαλασμένο καζάνι, ένα μηχάνημα που δεν λειτουργεί, η έλλειψη προσωπικού, όλα μπορούν να αλλάξουν το πρόγραμμα της κουζίνας.
Κι όμως, εκείνος επιμένει.
Δεν στέκεται στη γκρίνια. Δεν κρύβει τα προβλήματα, αλλά δεν αφήνει και τα προβλήματα να ακυρώσουν τον σκοπό του.
«Έχω έναν σκοπό, να μαγειρεύω καλά με οποιονδήποτε τρόπο», είπε.
Το αυτονόητο που έγινε είδηση
Και εδώ βρίσκεται η πικρή αλήθεια: σε μια κανονική χώρα, αυτό δεν θα έπρεπε να είναι είδηση.
Το ότι ένας άνθρωπος προσπαθεί να προσφέρει αξιοπρεπές φαγητό σε ασθενείς δημόσιου νοσοκομείου θα έπρεπε να είναι ο κανόνας. Όχι η εξαίρεση. Όχι η «καλή είδηση της ημέρας». Όχι κάτι που προκαλεί συγκίνηση επειδή σπανίζει.
Αλλά ακριβώς επειδή σπανίζει, αξίζει να ειπωθεί.
Γιατί ο Ιάκωβος Απέργης δεν μιλά μόνο για κουζίνα. Μιλά για σεβασμό. Για το πώς ένα δημόσιο νοσοκομείο οφείλει να βλέπει τον ασθενή. Όχι ως αριθμό, όχι ως περιστατικό, όχι ως βάρος, αλλά ως άνθρωπο.
Σε μια εποχή που συζητάμε διαρκώς για ελλείψεις, κονδύλια, διοικήσεις, προμήθειες και συστήματα, έρχεται ένας σεφ από την κουζίνα ενός νοσοκομείου να μας θυμίσει κάτι απλό και μεγάλο:
Η αξιοπρέπεια δεν αρχίζει πάντα από τα μεγάλα λόγια.
Μερικές φορές αρχίζει από ένα πιάτο ζεστό, καλομαγειρεμένο φαγητό.