«Επικήρυξη» του επικίνδυνου ψαριού σχεδιάζει το υπουργείο – Αμοιβή άνω των 4,7 ευρώ το κιλό εξετάζεται για τους επαγγελματίες αλιείς
Στο… κυνήγι του λαγοκέφαλου ετοιμάζεται να βάλει τους επαγγελματίες αλιείς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εξετάζοντας την εφαρμογή προγράμματος οικονομικής επιβράβευσης για κάθε κιλό ψαριού που θα αλιεύεται και θα παραδίδεται.
Ο λαγοκέφαλος, ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο και εισβολικό είδος που έχει εξαπλωθεί πλέον και στις ελληνικές θάλασσες, έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα τόσο στο θαλάσσιο οικοσύστημα όσο και στους επαγγελματίες ψαράδες.
Οι αλιείς βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με καταστροφές στα δίχτυα, στα παραγάδια και στον υπόλοιπο εξοπλισμό τους, καθώς το συγκεκριμένο ψάρι διαθέτει εξαιρετικά ισχυρά δόντια και μπορεί να προκαλέσει σημαντικές ζημιές.
Το υπουργείο εξετάζει τώρα ένα πρόγραμμα «επικήρυξης» του λαγοκέφαλου, ακολουθώντας το παράδειγμα της Κύπρου, όπου οι αλιείς λαμβάνουν οικονομική αποζημίωση για τις ποσότητες που παραδίδουν.
Πάνω από 4,7 ευρώ το κιλό
Στην Κύπρο η αποζημίωση ανέρχεται σήμερα στα 4,7 ευρώ ανά κιλό, ωστόσο στην Ελλάδα εξετάζεται το ποσό να είναι ακόμη μεγαλύτερο, ώστε να αποτελέσει πραγματικό κίνητρο για τους επαγγελματίες αλιείς.
Οι λαγοκέφαλοι που εντοπίζονται στις ελληνικές θάλασσες ζυγίζουν συνήθως από δύο έως τρία κιλά, ενώ έχουν αλιευθεί και ψάρια που φτάνουν ακόμη και τα εννέα κιλά.
Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον εφαρμοστεί η αμοιβή των 4,7 ευρώ ή και περισσότερο ανά κιλό, η αλίευση ενός μεγάλου λαγοκέφαλου θα μπορούσε να αποφέρει στον ψαρά περισσότερα από 40 ευρώ.
Η οικονομική αποζημίωση θεωρείται απαραίτητη, καθώς η αλίευση και η ασφαλής διαχείριση του ψαριού απαιτούν χρόνο, εξοπλισμό και ιδιαίτερη προσοχή.
Στοχευμένη εξαλίευση
Το σχέδιο δεν θα προβλέπει απλώς την αλίευση οποιουδήποτε αριθμού ψαριών, αλλά στοχευμένες επιχειρήσεις εξαλίευσης στις περιοχές όπου συγκεντρώνονται και αναπαράγονται οι λαγοκέφαλοι.
Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στις περιόδους αναπαραγωγής, ώστε να περιοριστεί όσο το δυνατόν περισσότερο η αύξηση του πληθυσμού τους.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που εξετάζεται, θα απαιτείται καταγραφή των αλιευμάτων, χαρτογράφηση των περιοχών όπου εμφανίζεται το είδος, επιστημονική παρακολούθηση και εφαρμογή συστήματος ιχνηλασιμότητας.
Παράλληλα, θα πρέπει να εξασφαλιστεί η ασφαλής αποθήκευση, μεταφορά και τελική διαχείριση των ψαριών που θα συγκεντρώνονται.
Δεν υπάρχει «μαγική λύση»
Οι αρμόδιες υπηρεσίες ξεκαθαρίζουν ότι η «επικήρυξη» του λαγοκέφαλου δεν αποτελεί οριστική λύση.
Η εμπειρία από την Κύπρο έχει δείξει ότι, ακόμη και με οικονομικά κίνητρα, το είδος δεν μπορεί να εξαφανιστεί πλήρως από τη Μεσόγειο.
Η στοχευμένη αλιεία, όμως, μπορεί να περιορίσει σημαντικά τον πληθυσμό του, να μειώσει το αναπαραγωγικό του απόθεμα και να προσφέρει μία ανάσα στους επαγγελματίες αλιείς που υφίστανται μεγάλες οικονομικές ζημιές.
Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτείται ένα συνολικό και μακροπρόθεσμο σχέδιο, το οποίο θα συνδυάζει την επιστημονική έρευνα, την οργανωμένη αλιεία, την ενημέρωση των πολιτών και την οικονομική στήριξη των ψαράδων.
Εισβολέας χωρίς φυσικό εχθρό
Ο λαγοκέφαλος, με επιστημονική ονομασία Lagocephalus sceleratus, προέρχεται από τον Ινδικό και τον δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό.
Έφτασε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και τα τελευταία χρόνια έχει εξαπλωθεί με μεγάλη ταχύτητα, ιδιαίτερα στις θερμότερες θαλάσσιες περιοχές.
Στη Μεσόγειο δεν διαθέτει ουσιαστικούς φυσικούς εχθρούς, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός του να αυξάνεται ανεξέλεγκτα.
Παράλληλα, ανταγωνίζεται τα ντόπια είδη για τροφή, καταστρέφει αλιεύματα και προκαλεί ζημιές στον αλιευτικό εξοπλισμό.
Απαγορεύεται η κατανάλωσή του
Ο λαγοκέφαλος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος για τη δημόσια υγεία, καθώς περιέχει τετροδοτοξίνη, μία ισχυρή νευροτοξίνη που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση, παράλυση ακόμη και θάνατο.
Η τοξίνη δεν καταστρέφεται με το μαγείρεμα, το ψήσιμο, το τηγάνισμα ή την κατάψυξη.
Για τον λόγο αυτό, η κατανάλωση και η διάθεση λαγοκέφαλου στην αγορά απαγορεύονται αυστηρά.
Οι πολίτες δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλώνουν το συγκεκριμένο ψάρι, ακόμη και αν αφαιρεθούν τα εσωτερικά του όργανα ή μαγειρευτεί σε υψηλή θερμοκρασία.
Όχι επιθετικός, αλλά χρειάζεται προσοχή
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο λαγοκέφαλος δεν θεωρείται ψάρι που επιτίθεται συστηματικά στον άνθρωπο.
Ωστόσο, έχουν καταγραφεί περιστατικά τραυματισμών, κυρίως όταν το ψάρι εγκλωβίζεται, αισθάνεται ότι απειλείται ή πλησιάζει πολύ κοντά σε λουόμενους και ψαράδες.
Τα δυνατά του δόντια μπορούν να προκαλέσουν σοβαρό τραυματισμό, γι’ αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κατά την αλίευση ή την απομάκρυνσή του.
Η επιστημονική παρακολούθηση του φαινομένου συνεχίζεται με τη συμμετοχή ιχθυολόγων και αρμόδιων φορέων.
Μέχρι σήμερα, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του ελληνικού προγράμματος.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο λαγοκέφαλος έχει μετατραπεί πλέον σε έναν σοβαρό πονοκέφαλο για τις ελληνικές θάλασσες.
Και κάπως έτσι, το σύνθημα για τους ψαράδες γίνεται πλέον ξεκάθαρο:
Κυνηγάμε λαγοκέφαλους – αλλά με σχέδιο, επιστημονική καθοδήγηση και οικονομική στήριξη.