Η Ισπανία επέστρεψε περισσότερους από 48.000 μετανάστες στο Μαρόκο και ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός καταγγέλλει επικίνδυνη προπαγάνδα, διπλά μέτρα και πολιτική μυωπία
Με μια ιδιαίτερα σκληρή παρέμβαση, ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας και επικεφαλής του Κινήματος Πέντε Αστέρων, Τζουζέπε Κόντε, εξαπέλυσε ολομέτωπη επίθεση κατά της Τζόρτζια Μελόνι για τη στάση της απέναντι στην Ισπανία και τη μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα.
Η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι περισσότεροι από 48.000 άνθρωποι επέστρεψαν στο Μαρόκο, έπειτα από τη μαζική είσοδό τους στον ισπανικό θύλακα της Βόρειας Αφρικής. Την ίδια στιγμή, η Ρώμη, η οποία μόλις μία ημέρα νωρίτερα είχε επιλέξει τη λογική των μονομερών μέτρων και της πολιτικής απομόνωσης της Μαδρίτης, άρχισε ξαφνικά να μιλά για κοινή ευρωπαϊκή απάντηση.
Η Μελόνι, δηλαδή, ανακάλυψε ξανά την Ευρώπη όταν αντιλήφθηκε ότι η Ισπανία δεν κατέρρευσε και ότι η καταστροφολογική προπαγάνδα της είχε ήδη ξεπεραστεί από τα γεγονότα.
«Τώρα ξαναθυμήθηκε τον ευρωπαϊσμό»
Ο Κόντε κατηγορεί ευθέως την Ιταλίδα πρωθυπουργό ότι, μόλις διαπίστωσε πως η Ισπανία κατάφερε να διαχειριστεί την κατάσταση, εγκατέλειψε τις πολεμικές κορώνες και φόρεσε ξανά τον μανδύα της φιλοευρωπαίας ηγέτιδας.
Μέχρι λίγες ώρες νωρίτερα, η ιταλική κυβέρνηση επιχειρούσε να εμφανίσει μια κρίση στη Θέουτα —σε αφρικανικό έδαφος και χωρίς αυτόματη πρόσβαση των μεταναστών στην υπόλοιπη Ζώνη Σένγκεν— ως άμεση απειλή για την Ιταλία και την Ευρώπη.
«Η αυλή των εφημερίδων και των τηλεοπτικών σταθμών θα τη βοηθήσει τώρα να αναποδογυρίσει την πραγματικότητα», σχολιάζει δηκτικά ο Κόντε, καταγγέλλοντας ότι το μεταναστευτικό χρησιμοποιήθηκε για εσωτερική πολιτική κατανάλωση.
Η κατασκευή ενός εξωτερικού εχθρού ήταν χρήσιμη για να περάσουν σε δεύτερο πλάνο τα προβλήματα της Ιταλίας στην ασφάλεια, στη μετανάστευση και στο κόστος ζωής, αλλά και η πολιτική αμηχανία που προκαλούν υποθέσεις και συνομιλίες κομματικών στελεχών με πρόσωπα που συνδέονται, σύμφωνα με καταγγελίες, με κυκλώματα οργανωμένου εγκλήματος.
Όταν η Ιταλία ζητούσε βοήθεια, η Ισπανία ήταν εκεί
Η πολιτική αντίφαση γίνεται ακόμη πιο κραυγαλέα όταν ο Κόντε θυμίζει το καλοκαίρι του 2023 και τη μεγάλη μεταναστευτική πίεση στη Λαμπεντούζα.
Τότε η Μελόνι δεν μιλούσε για εθνικές λύσεις και κλειστές πόρτες. Έγραφε στη Φον ντερ Λάιεν και ζητούσε ευρωπαϊκή κινητοποίηση, υποστήριξη και αλληλεγγύη.
Και η Ισπανία δεν γύρισε την πλάτη στην Ιταλία.
Η Μαδρίτη είχε σταθεί δίπλα στη Ρώμη τόσο στις διαπραγματεύσεις για τα 209 δισεκατομμύρια ευρώ του ιταλικού Ταμείου Ανάκαμψης όσο και στη μάχη των μεσογειακών χωρών για δικαιότερη κατανομή της ευθύνης στο μεταναστευτικό.
Η Ιταλία απαίτησε ευρωπαϊκή αλληλεγγύη όταν βρέθηκε σε δύσκολη θέση. Όταν, όμως, ήρθε η σειρά της Ισπανίας, η κυβέρνηση Μελόνι προτίμησε να σηκώσει το δάχτυλο, να μοιράσει ευθύνες και να παίξει το παιχνίδι της εύκολης εθνικιστικής προπαγάνδας.
Η πολιτική του μεγαφώνου
Η αιχμηρότερη φράση του Κόντε αφορά την ίδια την πολιτική φυσιογνωμία της Ιταλίδας πρωθυπουργού.
Την κατηγορεί ότι εξακολουθεί να συμπεριφέρεται σαν κομματική ακτιβίστρια με το μεγάφωνο στο Κόλε Όπιο και όχι σαν ηγέτιδα μιας μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας, η οποία οφείλει να προβλέπει τις συνέπειες των αποφάσεών της.
Γιατί αύριο η Ιταλία μπορεί να βρεθεί ξανά μόνη απέναντι σε μια νέα μεταναστευτική πίεση στη Μεσόγειο. Και τότε θα ζητήσει από τους ίδιους εταίρους, τους οποίους σήμερα κατηγορεί και απομονώνει, να δείξουν αλληλεγγύη.
Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα: η εξωτερική πολιτική δεν είναι τηλεοπτικό σύνθημα ούτε προεκλογική παράσταση. Οι συμμαχίες δεν χτίζονται με κραυγές, ούτε η Ευρώπη μπορεί να λειτουργεί ως σωσίβιο όταν μια κυβέρνηση δυσκολεύεται και ως σάκος του μποξ όταν θέλει να συσπειρώσει το ακροατήριό της.
Η Μελόνι μπορεί να αλλάξει ύφος. Μπορεί να επιστρέψει στις εκκλήσεις για ευρωπαϊκή συνεργασία. Μπορεί ακόμη και να επιχειρήσει, με τη βοήθεια φιλικών μέσων ενημέρωσης, να παρουσιάσει την πολιτική αναδίπλωσή της ως στρατηγική επιτυχία.
Η πραγματικότητα, όμως, παραμένει αμείλικτη:
Χθες απομόνωνε την Ισπανία. Σήμερα ζητά ευρωπαϊκή απάντηση.
Και αυτή η πολιτική κωλοτούμπα δεν εξαφανίζεται, όσα μεγάφωνα και όσα τηλεοπτικά πάνελ κι αν επιστρατευτούν.
Μετάφραση – μεταφορά – επεξεργασία: Νίκος Παπίγγης, αρχιτέκτων, με μεταπτυχιακές σπουδές στην περιφερειακή ανάπτυξη, Φλωρεντία και Αθήνα.