Υπότιτλος
Η παρενόχληση του αεροσκάφους που μετέφερε τον Νίκο Δένδια δεν είναι ένα “τεχνικό επεισόδιο”. Είναι πολιτική δήλωση της Άγκυρας απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία, την Ελλάδα, τη Γαλλία και την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κύπρος: Ο ασύρματος της Τύμπου, τα τουρκικά F-16 και το μήνυμα προς την Ευρώπη
Η τουρκική παρενόχληση στο στρατιωτικό αεροσκάφος που μετέφερε στην Κύπρο τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα ακόμη επεισόδιο ρουτίνας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μετέδωσαν ελληνικά και κυπριακά μέσα, η παρενόχληση έγινε μέσω ασυρμάτου από τον λεγόμενο «πύργο ελέγχου» του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου, στα κατεχόμενα, ενώ αντίστοιχες παρενοχλήσεις φέρονται να δέχθηκαν και κρατικά αεροσκάφη που μετέφεραν υπουργούς Άμυνας της Γαλλίας και της Ολλανδίας προς την Κύπρο. Παράλληλα, κυπριακά μέσα ανέφεραν ότι από την Τύμπου απογειώθηκαν δύο τουρκικά F-16, τα οποία παρακολουθούσαν από απόσταση τις ευρωπαϊκές αποστολές.
Το περιστατικό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή συνέβη την παραμονή της Άτυπης Συνόδου των υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λευκωσία. Το ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας είχε ανακοινώσει ότι ο Νίκος Δένδιας μεταβαίνει στην Κύπρο για τη Σύνοδο, όπου θα συζητηθούν ζητήματα ασφαλείας, Ουκρανίας, ελευθερίας ναυσιπλοΐας, αμυντικής ετοιμότητας της Ε.Ε. και η επιχειρησιακή εφαρμογή του άρθρου 42(7) της Συνθήκης της Ε.Ε., δηλαδή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής.
Επομένως, η Άγκυρα δεν παρενόχλησε απλώς ένα ελληνικό αεροσκάφος. Έστειλε μήνυμα σε μια ευρωπαϊκή αμυντική διαδικασία που γίνεται σε έδαφος κράτους-μέλους της Ε.Ε., στην Κυπριακή Δημοκρατία. Και αυτό έχει σημασία.
Το δεύτερο στοιχείο είναι η χρονική συγκυρία. Στη Λευκωσία αναμένεται η υπογραφή της συμφωνίας SOFA μεταξύ Κύπρου και Γαλλίας, δηλαδή συμφωνίας για το καθεστώς παρουσίας και φιλοξενίας γαλλικών στρατιωτικών δυνάμεων στο νησί. Κυπριακά μέσα μετέδωσαν ότι η συμφωνία θα υπογραφεί από τον Κύπριο υπουργό Άμυνας Βασίλη Πάλμα και τη Γαλλίδα υπουργό Άμυνας Κατρίν Βοτρέν, στο περιθώριο της ευρωπαϊκής συνάντησης στη Λευκωσία.
Εκεί βρίσκεται η ουσία. Η Τουρκία ενοχλείται από κάθε βήμα που ενισχύει την αμυντική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ενοχλείται από την παρουσία ευρωπαϊκών αποστολών. Ενοχλείται από τη στρατηγική σχέση Λευκωσίας – Παρισιού. Ενοχλείται από το γεγονός ότι η Κύπρος δεν παρουσιάζεται πλέον μόνο ως “πρόβλημα”, αλλά ως κόμβος ασφάλειας, άμυνας και ευρωπαϊκής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η παρενόχληση μέσω ασυρμάτου από την Τύμπου έχει και έναν βαθύ συμβολισμό: η Τουρκία επιχειρεί να εμφανίσει το παράνομο αεροδρόμιο των κατεχομένων ως δήθεν κανονικό κέντρο ελέγχου, άρα να επιβάλει στην πράξη μια εικόνα “κανονικότητας” του ψευδοκράτους. Αυτό δεν είναι απλή πρόκληση. Είναι προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων μέσα από επαναλαμβανόμενες κινήσεις χαμηλής έντασης.
Το ίδιο ισχύει και για τα F-16. Ακόμη κι αν δεν υπήρξε άμεση εμπλοκή, η απογείωση και παρακολούθηση ευρωπαϊκών κρατικών αεροσκαφών από τουρκικά μαχητικά λειτουργεί ως επίδειξη ισχύος. Η Άγκυρα θέλει να δείξει ότι παρακολουθεί, παρεμβαίνει, πιέζει και αμφισβητεί. Το κάνει στο Αιγαίο. Το κάνει στην Κύπρο. Το κάνει όπου θεωρεί ότι μπορεί να δοκιμάσει τα όρια Ελλάδας, Κύπρου και Ευρώπης.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο τι έκανε η Τουρκία. Το ερώτημα είναι τι θα κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Διότι όταν παρενοχλούνται αεροσκάφη που μεταφέρουν υπουργούς Άμυνας κρατών-μελών της Ε.Ε., σε αποστολή προς τη Λευκωσία, τότε το θέμα δεν είναι διμερές. Είναι ευρωπαϊκό. Δεν αφορά μόνο την Αθήνα και τη Λευκωσία. Αφορά το κύρος της ίδιας της Ευρώπης.
Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος-μέλος της Ε.Ε. Το παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου βρίσκεται σε κατεχόμενο έδαφος. Και η παρουσία τουρκικών μαχητικών στην εξίσωση δεν μπορεί να περάσει ως “συνηθισμένη ένταση”. Είναι μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πίεσης, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος αποκτά αυξημένη στρατιωτική, ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία.
Η Αθήνα και η Λευκωσία οφείλουν να θέσουν το ζήτημα όχι μόνο ως τουρκική πρόκληση, αλλά ως ευρωπαϊκή δοκιμασία. Γιατί αν η Ευρώπη μιλά για κοινή άμυνα, στρατηγική αυτονομία και ασφάλεια, δεν μπορεί να σιωπά όταν ευρωπαϊκές αποστολές παρενοχλούνται πάνω από την Κύπρο.
Η Τουρκία έστειλε μήνυμα.
Τώρα πρέπει να απαντήσει η Ευρώπη. Όχι με ευχολόγια. Με σαφή πολιτική καταδίκη, διπλωματική πίεση και πρακτική στήριξη στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Γιατί στην Κύπρο δεν δοκιμάζεται μόνο η αντοχή της Λευκωσίας. Δοκιμάζεται η σοβαρότητα ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.