Η ΑΑΔΕ στήνει ενιαίο μητρώο για 7,1 εκατομμύρια ιδιοκτήτες – Ε9, Κτηματολόγιο, ΔΕΔΔΗΕ, μισθώσεις και χρήση ακινήτων μπαίνουν κάτω από ένα ψηφιακό μικροσκόπιο
Από τον Ιούνιο, εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων δεν θα έχουν απέναντί τους απλώς μία ακόμη πλατφόρμα. Θα έχουν απέναντί τους το νέο ψηφιακό μάτι του κράτους πάνω στην περιουσία τους.
Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, το λεγόμενο ΜΙΔΑ, έρχεται να ενώσει σε μία ενιαία βάση ό,τι μέχρι σήμερα ήταν διασκορπισμένο σε Ε9, Κτηματολόγιο, ΔΕΔΔΗΕ, μισθώσεις, δηλώσεις χρήσης, τετραγωνικά, δικαιώματα και ηλεκτροδοτήσεις. Δηλαδή όλα. Και αυτό αφορά πάνω από 7,1 εκατομμύρια ιδιοκτήτες, φυσικά και νομικά πρόσωπα, που θα κληθούν να μπουν με τους κωδικούς τους στο myAADE και να επιβεβαιώσουν ή να διορθώσουν την εικόνα της περιουσίας τους.
Το κράτος που επί δεκαετίες δεν κατάφερε να συνεννοήσει τις υπηρεσίες του, τώρα καλεί τον πολίτη να λύσει τον γρίφο. Να ταιριάξει τον ΑΤΑΚ με τον ΚΑΕΚ. Να ελέγξει τετραγωνικά. Να επιβεβαιώσει χρήση. Να διορθώσει αποκλίσεις. Να δηλώσει αν το ακίνητο είναι ιδιοκατοικούμενο, μισθωμένο, κενό, δωρεάν παραχωρούμενο, επαγγελματικό ή αγροτικό.
Και φυσικά, όποιο λάθος βρεθεί, δύσκολα θα θεωρηθεί απλώς «γραφειοκρατική αστοχία».
Θα γίνει δεδομένο.
Θα γίνει ειδοποίηση.
Θα γίνει διασταύρωση.
Και αργά ή γρήγορα, μπορεί να γίνει λογαριασμός.
Το κράτος δεν απλοποιεί – συγκεντρώνει
Η επίσημη εξήγηση είναι γνωστή: ενιαία εικόνα, τάξη στα δεδομένα, διασύνδεση υπηρεσιών, λιγότερη ταλαιπωρία, λιγότερα λάθη.
Μόνο που πίσω από τις ωραίες λέξεις κρύβεται η ουσία: για πρώτη φορά το Δημόσιο θα έχει συγκεντρωμένη, διασταυρωμένη και συνεχώς εμπλουτιζόμενη εικόνα για κάθε ακίνητο της χώρας.
Δεν θα βλέπει μόνο τι δήλωσες στο Ε9.
Δεν θα βλέπει μόνο τι υπάρχει στο Κτηματολόγιο.
Δεν θα βλέπει μόνο αν υπάρχει παροχή ρεύματος.
Δεν θα βλέπει μόνο αν το ακίνητο νοικιάζεται.
Θα τα βλέπει όλα μαζί.
Και όταν όλα μπουν στο ίδιο σύστημα, τότε κάθε απόκλιση θα φωτίζεται αυτόματα. Διαφορά στα τετραγωνικά; Διαφορά στη χρήση; Άλλο εμβαδόν στο Κτηματολόγιο και άλλο στην εφορία; Άλλο δηλωμένο ακίνητο και άλλη πραγματική εικόνα; Το ΜΙΔΑ θα τα βγάζει στην επιφάνεια.
Εδώ βρίσκεται και το μεγάλο ζήτημα: η ψηφιοποίηση παρουσιάζεται ως εξυπηρέτηση, αλλά λειτουργεί και ως μηχανισμός πλήρους ελέγχου.
Ο πολίτης καλείται να διορθώσει το χάος που δημιούργησε το ίδιο το Δημόσιο
Για δεκαετίες, ο ιδιοκτήτης δήλωνε στοιχεία αλλού στην εφορία, αλλού στο Κτηματολόγιο, αλλού στους δήμους, αλλού σε τακτοποιήσεις, αλλού σε παροχές ηλεκτροδότησης. Κάθε υπηρεσία είχε τη δική της εικόνα. Κάθε βάση δεδομένων είχε τη δική της αλήθεια. Κάθε χαρτί μπορούσε να λέει κάτι διαφορετικό.
Και τώρα, αντί το κράτος να αναλάβει το κόστος αυτής της διοικητικής αποτυχίας, καλεί τον πολίτη να μπει στην πλατφόρμα και να βγάλει άκρη.
Να γίνει ο ίδιος λογιστής.
Να γίνει ο ίδιος μηχανικός.
Να γίνει ο ίδιος διορθωτής του κράτους.
Να γίνει ο ίδιος υπεύθυνος για τις αποκλίσεις που επί χρόνια παρήγαγαν οι υπηρεσίες.
Αυτό δεν είναι μεταρρύθμιση χωρίς κόστος. Είναι μετακύλιση ευθύνης.
Διότι άλλο πράγμα είναι να οργανώνεις το κράτος και άλλο να φορτώνεις στον πολίτη την υποχρέωση να αποδείξει ότι δεν φταίει για την ασυνεννοησία του κράτους.
Τα τετραγωνικά είναι η μεγάλη νάρκη
Το πιο κρίσιμο σημείο είναι τα τετραγωνικά μέτρα. Εκεί θα αποκαλυφθούν οι μεγαλύτερες αποκλίσεις: Ε9, ΕΝΦΙΑ, Κτηματολόγιο, δήμοι, νομιμοποιήσεις, τακτοποιήσεις, ηλεκτροδοτούμενοι χώροι.
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό άγχος.
Διότι όταν ένα σύστημα εντοπίζει διαφορές στα τετραγωνικά, δεν τις εντοπίζει αθώα. Τις εντοπίζει ως βάση για μελλοντικές διορθώσεις, επιβαρύνσεις, αναδρομικούς ελέγχους, δημοτικά τέλη, φόρους, πρόσθετες υποχρεώσεις.
Μπορεί σήμερα να μιλούν για «ελαστικότητα» στην αρχή. Μπορεί να λένε ότι ο πολίτης θα έχει χρόνο να ελέγξει και να επιβεβαιώσει. Όμως όλοι ξέρουν πώς λειτουργεί αυτό το κράτος: πρώτα ανοίγει η πλατφόρμα, μετά έρχεται η προθεσμία, μετά οι διασταυρώσεις, μετά οι ειδοποιήσεις, μετά οι επιβαρύνσεις.
Και ο ιδιοκτήτης μένει μόνος απέναντι σε ένα ψηφιακό σύστημα που ξέρει τα πάντα, αλλά δεν συγχωρεί εύκολα τίποτα.
Από το ακίνητο στο πλήρες προφίλ περιουσίας
Το ΜΙΔΑ δεν καταγράφει απλώς ένα ακίνητο. Καταγράφει την πραγματική του ζωή.
Ποιος το έχει.
Τι δικαίωμα έχει.
Πόσα τετραγωνικά είναι.
Πού βρίσκεται.
Αν ηλεκτροδοτείται.
Αν κατοικείται.
Αν νοικιάζεται.
Αν είναι κενό.
Αν παραχωρείται δωρεάν.
Αν χρησιμοποιείται επαγγελματικά.
Αν είναι αγροτικό.
Αν συνδέεται με μισθωτή.
Πόσο είναι το μίσθωμα.
Πόσο διαρκεί η μίσθωση.
Αυτό δεν είναι απλώς μητρώο. Είναι πλήρης περιουσιακός χάρτης.
Και από τη στιγμή που θα δημιουργηθεί, θα αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία θα πατά κάθε επόμενη πολιτική: φορολογική, δημοτική, πολεοδομική, στεγαστική, ελεγκτική.
Σήμερα λένε «τακτοποίηση δεδομένων».
Αύριο μπορεί να πουν «δικαιότερη φορολόγηση».
Μεθαύριο μπορεί να πουν «νέες διασταυρώσεις».
Και στο τέλος, ο ιδιοκτήτης θα καταλάβει ότι η περιουσία του δεν είναι πλέον απλώς δηλωμένη. Είναι διαρκώς παρακολουθούμενη.
Το πραγματικό ερώτημα: προστασία ή παγίδα;
Κανείς λογικός άνθρωπος δεν είναι εναντίον της τάξης στα δημόσια δεδομένα. Κανείς δεν λέει ότι η χώρα πρέπει να παραμείνει στο χάος, στα λάθη, στις πολλαπλές δηλώσεις και στις ασυμφωνίες.
Το ζήτημα είναι άλλο.
Θα χρησιμοποιηθεί το ΜΙΔΑ για να μειωθεί η ταλαιπωρία του πολίτη ή για να ανοίξει ένας νέος κύκλος πιέσεων;
Θα διορθώσει το κράτος τα λάθη του ή θα τα χρεώσει στον ιδιοκτήτη;
Θα υπάρξει πραγματική περίοδος προσαρμογής ή θα στηθεί άλλη μία μηχανή προθεσμιών και προστίμων;
Θα προστατευτούν οι πολίτες από παλιές ασυμφωνίες ή θα βρεθούν να απολογούνται για αυτές;
Διότι η εμπειρία δείχνει ότι στην Ελλάδα κάθε νέα πλατφόρμα ξεκινά ως «διευκόλυνση» και καταλήγει ως νέα υποχρέωση.
Το ΜΙΔΑ μπορεί να παρουσιαστεί ως ψηφιακό άλμα. Στην πράξη, όμως, είναι η στιγμή που το κράτος αποκτά ενιαία, πλήρη και διασταυρωμένη εικόνα της ακίνητης περιουσίας κάθε πολίτη.
Και το κρίσιμο δεν είναι αν το κράτος θα ξέρει.
Το κρίσιμο είναι τι θα κάνει με όσα θα ξέρει.
Γιατί όταν το κράτος που δεν μπορεί να συνεννοηθεί με τον εαυτό του ζητά από τον πολίτη να αποδείξει την αλήθεια της περιουσίας του, τότε η ψηφιοποίηση παύει να είναι πρόοδος.
Γίνεται προειδοποίηση.