Η ναυαγοσωστική κάλυψη δεν είναι διακοσμητική υποχρέωση. Είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Και φέτος, για πρώτη φορά, η υπόθεση φαίνεται πως περνά από τα πρόστιμα στην ποινική αξιολόγηση.
Στο μικροσκόπιο των εισαγγελικών αρχών μπαίνουν πλέον οι Δήμοι που δεν εξασφαλίζουν την προβλεπόμενη ναυαγοσωστική κάλυψη στις πολυσύχναστες παραλίες τους.
Σύμφωνα με υπηρεσιακό έγγραφο του αρμόδιου υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, με ημερομηνία 29 Μαΐου, οι λιμενικές αρχές καλούνται να προχωρήσουν άμεσα σε ελέγχους και, όπου διαπιστώνονται παραβάσεις, να μην περιορίζονται μόνο στην επιβολή διοικητικών κυρώσεων.
Το έγγραφο προβλέπει ρητά ότι σε περίπτωση παραβάσεων πρέπει να ενημερώνεται εγγράφως και χωρίς καθυστέρηση ο αρμόδιος Εισαγγελέας, προκειμένου να αξιολογηθούν ποινικά οι παραλείψεις των υπόχρεων.
Με απλά λόγια: όποιος Δήμος αφήνει παραλίες χωρίς ναυαγοσώστες, δεν θα κρύβεται πίσω από δικαιολογίες, καθυστερήσεις, άγονους διαγωνισμούς και υπηρεσιακά «δεν προλάβαμε».
Η ανθρώπινη ζωή δεν μπαίνει σε διαγωνιστική αναμονή
Η υπόθεση είναι εξαιρετικά σοβαρή. Από την 1η Ιουνίου έχει ξεκινήσει η νέα ναυαγοσωστική περίοδος και ήδη η πρώτη εικόνα δείχνει μεγάλα κενά σε αρκετές περιοχές της χώρας.
Το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο. Κάθε χρόνο παρακολουθούμε το ίδιο έργο: Δήμοι που καθυστερούν, διαδικασίες που σέρνονται, παραλίες που χαρακτηρίζονται πολυσύχναστες αλλά μένουν χωρίς κάλυψη, ναυαγοσωστικοί πύργοι άδειοι και πολίτες εκτεθειμένοι.
Μόνο που φέτος αλλάζει το πλαίσιο πίεσης. Δεν μιλάμε απλώς για πρόστιμα. Μιλάμε για πιθανές ποινικές ευθύνες, όταν από την αδράνεια ή την πλημμελή οργάνωση τίθεται σε κίνδυνο η ανθρώπινη ζωή.
Και εδώ δεν χωρούν πολιτικές υπεκφυγές.
Ούτε «μας έπεσαν πολλά μαζί».
Ούτε «δεν βρήκαμε προσωπικό».
Ούτε «ο διαγωνισμός άργησε».
Ούτε «φταίει ο ανάδοχος».
Όταν μια παραλία είναι υποχρεωτικό να έχει ναυαγοσώστη και δεν έχει, κάποιος έχει ευθύνη.
Τι προβλέπει το έγγραφο
Στο υπηρεσιακό έγγραφο γίνεται σαφής αναφορά στις διοικητικές κυρώσεις του άρθρου 13 του Π.Δ. 71/2020, αλλά και στην ανάγκη ενημέρωσης του αρμόδιου Εισαγγελέα.
Η διατύπωση είναι αποκαλυπτική: οι παραλείψεις πρέπει να αξιολογούνται ποινικά, επειδή διακυβεύεται η συστηματική οργάνωση της ναυαγοσωστικής κάλυψης των παραλιών της χώρας, η οποία συνδέεται άμεσα με το μείζον καθήκον της Πολιτείας για την προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα.
Αυτό σημαίνει ότι η ναυαγοσωστική κάλυψη δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μία τυπική δημοτική εκκρεμότητα, αλλά ως κρίσιμος μηχανισμός δημόσιας ασφάλειας.
Και πολύ σωστά.
Γιατί ένας πνιγμός δεν είναι στατιστικό στοιχείο. Είναι μια ζωή που χάθηκε. Είναι μια οικογένεια που διαλύθηκε. Είναι μια κοινωνία που μετά ψάχνει ποιος δεν έκανε τη δουλειά του.
Ευθύνες και στους αναδόχους
Το έγγραφο ξεκαθαρίζει και κάτι ακόμη σημαντικό: όπου έχει υπάρξει ανάθεση ναυαγοσωστικής κάλυψης, οι ευθύνες δεν σταματούν στον Δήμο.
Στο κάδρο μπαίνουν και οι ανάδοχες εταιρείες, καθώς και οι ίδιοι οι ναυαγοσώστες, όταν υπάρχει ανάληψη καθηκόντων αλλά η κάλυψη δεν παρέχεται όπως προβλέπεται.
Άρα η εικόνα «υπάρχει σύμβαση, άρα είμαστε καλυμμένοι» δεν αρκεί.
Το ερώτημα είναι απλό: υπάρχει ναυαγοσώστης στη θέση του; Υπάρχει εξοπλισμός; Υπάρχει πύργος; Υπάρχει καθημερινή κάλυψη στο προβλεπόμενο ωράριο; Τηρείται το πλαίσιο ή απλώς υπάρχει ένα χαρτί σε κάποιον φάκελο;
Οι Δήμοι να απαντήσουν δημόσια
Ειδικά οι παραλιακοί Δήμοι οφείλουν άμεσα να ενημερώσουν τους πολίτες:
Ποιες παραλίες έχουν χαρακτηριστεί πολυσύχναστες;
Ποιες έχουν ναυαγοσωστική κάλυψη;
Πότε ξεκίνησε η κάλυψη;
Ποιος είναι ο ανάδοχος;
Υπάρχουν κενά;
Έχουν γίνει έλεγχοι από το Λιμενικό;
Έχουν επιβληθεί πρόστιμα;
Η διαφάνεια εδώ δεν είναι πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση.
Οι πολίτες που πηγαίνουν με τα παιδιά τους στη θάλασσα έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν αν η παραλία στην οποία βρίσκονται είναι πραγματικά ασφαλής ή αν απλώς έχει αφεθεί στην τύχη της.
Τέλος στην αυτοδιοικητική χαλαρότητα
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να ζητά συνεχώς αρμοδιότητες, χρηματοδοτήσεις, προβολή και χειροκροτήματα, αλλά όταν έρχεται η ώρα της ευθύνης να κρύβεται πίσω από διαδικασίες.
Η ασφάλεια στις παραλίες δεν είναι εποχιακή λεπτομέρεια. Δεν είναι θέμα βιτρίνας. Δεν είναι κάτι που το θυμόμαστε όταν συμβεί τραγωδία.
Είναι υποχρέωση.
Και από τη στιγμή που υπάρχει έγγραφο που θέτει ζήτημα ποινικής αξιολόγησης των παραλείψεων, οι Δήμοι πλέον γνωρίζουν.
Δεν μπορούν να πουν ότι δεν ήξεραν.
Δεν μπορούν να πουν ότι δεν ενημερώθηκαν.
Δεν μπορούν να πουν ότι δεν είχαν προειδοποιηθεί.
Από εδώ και πέρα, κάθε ακάλυπτη παραλία είναι πολιτική, διοικητική και ενδεχομένως ποινική ευθύνη.
Και αν κάποιοι θεωρούσαν ότι η ναυαγοσωστική κάλυψη είναι μια τυπική υποχρέωση για να περνά το καλοκαίρι, ας το ξανασκεφτούν.
Γιατί η θάλασσα δεν συγχωρεί.
Και πλέον, όπως φαίνεται, ούτε ο Εισαγγελέας.