Αν αυτό λέγεται ευρωπαϊκός έλεγχος, τότε δεν μιλάμε για θεσμική θωράκιση αλλά για γραφειοκρατική συνενοχή διά της αδράνειας. Σε μια χώρα όπου ο ΟΠΕΚΕΠΕ έχει εξελιχθεί σε σύμβολο αδιαφάνειας, απάτης και πολιτικής προστασίας, οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί εμφανίστηκαν για ακόμη μία φορά κατώτεροι των περιστάσεων.
Και την ίδια ώρα που τα σκάνδαλα δεν προλαμβάνονται, δεν αποκαλύπτονται έγκαιρα και δεν ξεριζώνονται, η ΕΕ συνεχίζει να ξοδεύει, να δανείζεται και να φορτώνει τους λαούς της με όλο και μεγαλύτερο κόστος. Περισσότερα χρήματα, περισσότερη γραφειοκρατία, λιγότερη λογοδοσία.
Ο έλεγχος που δεν βλέπει το προφανές
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι μια «τεχνική αστοχία» του συστήματος. Είναι η εικόνα ενός κράτους όπου οι επιδοτήσεις έγιναν πεδίο λεηλασίας, με πολιτικές πλάτες, διοικητικές σκιές και μηχανισμούς που λειτούργησαν όχι για να προστατεύσουν το δημόσιο χρήμα, αλλά για να το διασκορπίσουν χωρίς πραγματικό έλεγχο.
Όταν ένα τέτοιο σκάνδαλο δεν αναδεικνύεται με την ένταση που του αναλογεί, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο εθνικό. Είναι και ευρωπαϊκό.
Η ΕΕ των κανόνων, που αποτυγχάνει στην πράξη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αρέσκεται να μιλά για διαφάνεια, εποπτεία, χρηστή διαχείριση και θεσμική αυστηρότητα. Όμως στην πράξη, πολύ συχνά λειτουργεί εκ των υστέρων: όταν η ζημιά έχει γίνει, όταν τα χρήματα έχουν χαθεί, όταν οι ευθύνες έχουν διαχυθεί και όταν η αλήθεια έχει ήδη θαφτεί κάτω από φακέλους, επιτροπές και αργοκίνητες διαδικασίες.
Αυτό δεν είναι Ευρώπη λογοδοσίας. Είναι Ευρώπη καθυστερημένης διαπίστωσης.
Δάνεια, δαπάνες, μηδενική κάθαρση
Το πιο προκλητικό είναι ότι το ίδιο σύστημα που αποτυγχάνει να προστατεύσει αποτελεσματικά τα ευρωπαϊκά κονδύλια, συνεχίζει να διευρύνει τις δαπάνες του και να χτίζει νέους κύκλους χρέους. Οι Βρυξέλλες ζητούν εμπιστοσύνη, αλλά παράγουν δυσπιστία. Ζητούν συμμόρφωση, αλλά ανέχονται πολιτικά βολικές τρύπες. Ζητούν θυσίες από τις κοινωνίες, αλλά δεν εγγυώνται ούτε στοιχειώδη κάθαρση εκεί όπου βρωμάει το σύστημα.
Και έτσι, ο Ευρωπαίος πολίτης πληρώνει δύο φορές: μία για το σκάνδαλο και μία για την υποκρισία.
Όταν οι επιδοτήσεις γίνονται εργαλείο απάτης, οι κυβερνήσεις κάνουν πως δεν βλέπουν και η Ευρώπη έρχεται πάντα αργά, τότε δεν έχουμε «ατέλειες ελέγχου». Έχουμε ένα σύστημα που προστατεύει πρώτα τον εαυτό του και τελευταίο τον πολίτη.