Το Ισραήλ παραδέχθηκε ότι χτύπησε την Αμπού αλ-Ντουχούρ για να εμποδίσει πιθανή τουρκική στρατιωτική ανάπτυξη – Η Άγκυρα διαψεύδει, οι ΗΠΑ μιλούν για «αχρείαστη κλιμάκωση» και η Συρία μετατρέπεται σε πεδίο σύγκρουσης δύο περιφερειακών δυνάμεων
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν άφησε αυτή τη φορά κανένα περιθώριο για διπλωματικές ερμηνείες.
Η Τουρκία, είπε, δεν μπορεί να αποκτήσει στρατιωτική βάση στη Συρία.
Και επειδή, κατά την ισραηλινή εκδοχή, η Άγκυρα δεν κατάλαβε τις προηγούμενες προειδοποιήσεις, το Ισραήλ φρόντισε να στείλει το μήνυμα με τον τρόπο που γνωρίζει καλύτερα:
Με αεροπορικά πλήγματα.
Η δήλωση του Ισραηλινού πρωθυπουργού αποτελεί ουσιαστικά πολιτική ανάληψη ευθύνης για τον βομβαρδισμό της αεροπορικής βάσης Αμπού αλ-Ντουχούρ στη βορειοδυτική Συρία, περίπου 70 χιλιόμετρα από τα συροτουρκικά σύνορα.
«Προφανώς δεν άκουσαν, οπότε βεβαιωθήκαμε ότι το κατάλαβαν σαφώς», ανέφερε ο Νετανιάχου, περιγράφοντας χωρίς περιστροφές τη λογική της επίθεσης.
Δεν επρόκειτο, συνεπώς, για ένα ακόμη αδιευκρίνιστο χτύπημα μέσα στο συριακό χάος.
Ήταν προειδοποίηση προς την Τουρκία.
Χτυπήθηκε ο διάδρομος – Το μήνυμα έμεινε
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδόθηκαν από τη Συρία, η Αμπού αλ-Ντουχούρ δέχθηκε οκτώ αεροπορικά πλήγματα. Στόχοι ήταν ο διάδρομος προσγείωσης και απογείωσης και αποθηκευτικές εγκαταστάσεις, ενώ δεν αναφέρθηκαν θύματα.
Η επίθεση πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες μετά την επίσκεψη τουρκικής στρατιωτικής αντιπροσωπείας, η οποία φέρεται να εξέτασε την κατάσταση της βάσης και τις δυνατότητες επαναλειτουργίας της.
Η εγκατάσταση δεν εξαφανίστηκε από τον χάρτη. Η επιλογή, όμως, του διαδρόμου και των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων ως στόχων κατέστησε σαφές ότι το Ισραήλ δεν σκοπεύει να περιμένει την εγκατάσταση τουρκικών δυνάμεων πριν αντιδράσει.
Ο αρχηγός του ισραηλινού γενικού επιτελείου, στρατηγός Εγιάλ Ζαμίρ, συμπλήρωσε το μήνυμα δηλώνοντας ότι ο ισραηλινός στρατός δεν θα επιτρέψει σε «εχθρικές δυνάμεις» να εγκατασταθούν στα σύνορά του και ότι θα χρησιμοποιεί τις επιχειρησιακές δυνατότητές του όπου και όταν το κρίνει αναγκαίο.
Η φράση έχει μεγαλύτερη σημασία από όσο φαίνεται.
Το Ισραήλ δεν χαρακτηρίζει επισήμως την Τουρκία εχθρικό κράτος. Την αντιμετωπίζει, όμως, πλέον ως στρατιωτική απειλή όταν η παρουσία της πλησιάζει τον χώρο που το ίδιο θεωρεί κρίσιμο για την ασφάλειά του.
Η Άγκυρα διαψεύδει – Το Ισραήλ αποφασίζει προληπτικά
Η Τουρκία αρνείται ότι σχεδίαζε την ανάπτυξη στρατευμάτων στην Αμπού αλ-Ντουχούρ και χαρακτηρίζει τους ισραηλινούς ισχυρισμούς αβάσιμους.
Το Ισραήλ, από την άλλη, υποστηρίζει ότι η Δαμασκός βρισκόταν κοντά στην παραβίαση ενός καθεστώτος ασφαλείας, επιτρέποντας την εγκατάσταση τουρκικών δυνάμεων στη βάση.
Μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί δημοσίως συμφωνία ανάπτυξης τουρκικών στρατευμάτων στη συγκεκριμένη εγκατάσταση. Υπήρχε, όμως, τουρκικό ενδιαφέρον για την αποκατάστασή της και μια πολύ ευρύτερη στρατιωτική συνεργασία της Άγκυρας με τη νέα συριακή ηγεσία.
Αυτό ήταν αρκετό για τον Νετανιάχου.
Το Ισραήλ δεν περίμενε να επιβεβαιωθεί η εγκατάσταση. Χτύπησε για να την καταστήσει αδύνατη.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η πραγματική κλιμάκωση: μια περιφερειακή δύναμη βομβαρδίζει στρατιωτική εγκατάσταση τρίτης χώρας για να εμποδίσει μια άλλη περιφερειακή δύναμη να αποκτήσει παρουσία εκεί.
Η κυριαρχία της Συρίας περνά σε δεύτερο πλάνο.
Τον πρώτο λόγο τον έχουν τα αεροσκάφη, οι βάσεις και οι ζώνες επιρροής.
Το Ισραήλ απαγορεύει στην Τουρκία όσα επιτρέπει στον εαυτό του
Η ισραηλινή θέση έχει και μια προφανή αντίφαση.
Το Ισραήλ δηλώνει ότι δεν θα ανεχθεί τουρκικές δυνάμεις μέσα στη Συρία, την ώρα που το ίδιο έχει αναπτύξει στρατεύματα στη ζώνη υπό επιτήρηση του ΟΗΕ στα Υψίπεδα του Γκολάν και διακηρύσσει ότι δεν προτίθεται να αποχωρήσει από τη λεγόμενη «ζώνη ασφαλείας».
Η Τουρκία, βεβαίως, δεν είναι αθώος παρατηρητής. Έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη βόρεια Συρία, έχει στηρίξει ένοπλες οργανώσεις και αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια το συριακό έδαφος ως προέκταση της δικής της ζώνης ασφαλείας.
Οι δύο χώρες, επομένως, δεν συγκρούονται για την απαραβίαστη συριακή κυριαρχία.
Συγκρούονται για το ποιος θα ορίζει τα όριά της.
Και αυτή είναι η πιο ωμή αλήθεια πίσω από τις δηλώσεις περί ασφάλειας και διεθνούς δικαίου.
Οι ΗΠΑ φοβούνται αυτό που πλησιάζει
Ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία, Τομ Μπαράκ, χαρακτήρισε την ισραηλινή επίθεση «αχρείαστη κλιμάκωση» και δήλωσε ότι δεν συμβάλλει στην περιφερειακή σταθερότητα.
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να δημιουργήσει μηχανισμό αποτροπής συγκρούσεων μεταξύ Τουρκίας, Ισραήλ και Συρίας, ώστε ένα στρατιωτικό επεισόδιο να μη μετατραπεί σε άμεση αναμέτρηση δύο συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μόνο που ο μηχανισμός αναζητείται αφού έπεσαν οι βόμβες.
Και το μήνυμα του Νετανιάχου δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας: εάν η Τουρκία επιχειρήσει να δημιουργήσει στρατιωτικό αποτύπωμα που το Ισραήλ θεωρεί απειλή, η απάντηση μπορεί να είναι ξανά στρατιωτική.
Η Συρία έγινε η σκακιέρα – Αλλά τα πιόνια είναι πραγματικά
Η Άγκυρα θέλει τη Συρία ως στρατηγικό βάθος, πεδίο πολιτικής επιρροής και χώρο στρατιωτικής παρουσίας.
Το Ισραήλ θέλει μια Συρία ανίκανη να φιλοξενήσει δυνάμεις που θα μπορούσαν να απειλήσουν τα σύνορά του.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να κρατήσουν τους δύο συμμάχους τους μακριά από μια ανοιχτή σύγκρουση.
Και η Δαμασκός βλέπει το έδαφός της να μετατρέπεται ξανά σε χώρο όπου άλλοι χαράσσουν κόκκινες γραμμές.
Ο Νετανιάχου είπε ότι η Τουρκία δεν μπορεί να έχει βάση στη Συρία.
Δεν περίμενε τη συγκατάθεση της Άγκυρας, της Δαμασκού ή της διεθνούς κοινότητας.
Έστειλε αεροσκάφη.
Στη νέα Μέση Ανατολή, οι κόκκινες γραμμές δεν ανακοινώνονται απλώς.
Βομβαρδίζονται επάνω στον χάρτη.