Συνδυασμένες επιθέσεις με πυραύλους και drones πίεσαν τις αμερικανικές αεράμυνες, άδειασαν πολύτιμα αποθέματα αναχαιτιστών και αποκάλυψαν μια επικίνδυνη ασυμμετρία
Το Ιράν δεν χρειάστηκε να καταστρέψει ολόκληρο το αμερικανικό σύστημα αεράμυνας για να πετύχει τον στόχο του. Του αρκούσε να το αναγκάσει να πολεμά συνεχώς, να καταναλώνει πανάκριβους πυραύλους αναχαίτισης και τελικά να αφήσει ένα μόνο ιρανικό βλήμα να περάσει.
Αυτό συνέβη, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, κατά τη διάρκεια των επιθέσεων του Ιουλίου εναντίον αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία. Για πέντε ημέρες, οι ιρανικές δυνάμεις εξαπέλυαν αλλεπάλληλα κύματα πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, δοκιμάζοντας τις αντοχές των αμερικανικών συστημάτων.
Στις 17 Ιουλίου, ένας πύραυλος κατάφερε να διαπεράσει την άμυνα και να πλήξει εγκατάσταση αμερικανικής βάσης. Τρεις Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 100 τραυματίστηκαν, ενώ αναφέρθηκαν ζημιές και σε στρατιωτικά αεροσκάφη. Ο θάνατος του τρίτου στρατιωτικού επιβεβαιώθηκε αργότερα από τις αμερικανικές αρχές. AP
Το «σφυροκόπημα» των αμυντικών συστημάτων
Η ιρανική τακτική δεν στηρίχθηκε αποκλειστικά στην ταχύτητα ή στην καταστροφική ισχύ των πυραύλων. Βασίστηκε στον κορεσμό.
Πύραυλοι με δυνατότητα αλλαγής πορείας, drones, διαφορετικά ύψη πτήσης και διαδοχικά κύματα επιθέσεων υποχρέωσαν τις αμερικανικές μονάδες να αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα πολλαπλές απειλές. Κάθε ύποπτος στόχος έπρεπε να εντοπιστεί, να αξιολογηθεί και –εφόσον θεωρούνταν επικίνδυνος– να αναχαιτιστεί.
Το πρόβλημα βρίσκεται στην αριθμητική του σύγχρονου πολέμου. Ένας αναχαιτιστής Patriot μπορεί να κοστίζει περίπου 4 έως 5 εκατομμύρια δολάρια, ενώ ένα επιθετικό drone είναι δυνατόν να κατασκευαστεί με ένα μικρό κλάσμα αυτού του ποσού. Reuters
Ο αμυνόμενος, επομένως, μπορεί να καταρρίπτει σχεδόν τα πάντα και παρ’ όλα αυτά να βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση. Διότι ξοδεύει ταχύτερα, ακριβότερα και από ένα περιορισμένο οπλοστάσιο, ενώ ο επιτιθέμενος επιλέγει τον χρόνο, τον όγκο και τη σύνθεση κάθε νέου κύματος.
Μία αναχαίτιση δεν είναι απλώς ένα κουμπί
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υποστήριξε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν σχεδόν όλους τους εισερχόμενους πυραύλους και ότι μόνο ένας πέρασε.
Από στενά επιχειρησιακή άποψη, αυτή η εικόνα μπορεί να θεωρηθεί επιτυχία της αεράμυνας. Από στρατηγική άποψη, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ο ένας πύραυλος που δεν αναχαιτίστηκε ήταν αρκετός για να προκαλέσει νεκρούς, δεκάδες τραυματισμούς και σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία της βάσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι Patriot «απέτυχαν» ή ότι το Ιράν απέκτησε πλήρη υπεροχή. Σημαίνει ότι ακόμη και ένα ισχυρό αμυντικό σύστημα έχει όρια: διαθέσιμα πυρομαχικά, αριθμό ταυτόχρονων εμπλοκών, χρόνο επαναφόρτωσης και συγκεκριμένη περιοχή κάλυψης.
Το κρίσιμο πρόβλημα των αποθεμάτων
Σύμφωνα με πηγές που επικαλέστηκαν οι New York Times, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χρησιμοποιήσει περισσότερους από 1.500 πυραύλους Patriot στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής, με το απόθεμα να έχει περιοριστεί κάτω από τους 1.700 αναχαιτιστές. Οι δημόσιες εκτιμήσεις, πάντως, διαφέρουν σημαντικά, καθώς το Πεντάγωνο δεν αποκαλύπτει το πραγματικό μέγεθος των αποθεμάτων του.
Το βέβαιο είναι ότι η ζήτηση έχει αυξηθεί απότομα, ενώ η παραγωγή δεν μπορεί να ακολουθήσει με την ίδια ταχύτητα. Η Ουκρανία χρειάζεται Patriot για την αντιμετώπιση των ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων, οι αμερικανικές δυνάμεις πρέπει να προστατεύσουν βάσεις στη Μέση Ανατολή και οι σύμμαχοι των ΗΠΑ ζητούν πρόσθετα συστήματα και πυρομαχικά.
Η Ουάσιγκτον έχει ήδη προχωρήσει σε συμφωνίες δισεκατομμυρίων με τις αμερικανικές αμυντικές βιομηχανίες για την αύξηση της παραγωγής εξαρτημάτων για Patriot και THAAD. Ωστόσο, η δημιουργία νέων γραμμών παραγωγής και η ενίσχυση της βιομηχανικής δυνατότητας απαιτούν χρόνο. Reuters
Τα μαθήματα από την Ουκρανία
Η Τεχεράνη φαίνεται να αξιοποιεί εμπειρίες από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η Ρωσία έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει σύνθετα κύματα επιθέσεων: drones και δολώματα για να αποκαλύψει ή να απασχολήσει την αεράμυνα, πυραύλους κρουζ από διαφορετικές κατευθύνσεις και βαλλιστικά όπλα για το τελικό πλήγμα.
Το Ιράν προσαρμόζει αυτή τη λογική στις δικές του δυνατότητες. Δεν επιχειρεί απαραίτητα να νικήσει τεχνολογικά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Προσπαθεί να τους επιβάλει έναν πόλεμο φθοράς, στον οποίο κάθε αμερικανική επιτυχής αναχαίτιση έχει υψηλό οικονομικό και επιχειρησιακό κόστος.
Παράλληλα, η δυνατότητα ενεργοποίησης ένοπλων οργανώσεων σε διαφορετικές χώρες υποχρεώνει την Ουάσιγκτον να προστατεύει εγκαταστάσεις σε μια τεράστια γεωγραφική ζώνη. Περισσότερες βάσεις σημαίνουν περισσότερα ραντάρ, περισσότερες συστοιχίες, περισσότερα πληρώματα και κυρίως περισσότερους αναχαιτιστές.
Το Ιράν, επομένως, δεν «κέρδισε» μια συμβατική μάχη καταστρέφοντας τις αμερικανικές αεράμυνες. Πέτυχε όμως μια επικίνδυνη τακτική διάρρηξη και αποκάλυψε το πραγματικό πρόβλημα της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης του κόσμου: ακόμη και η τεχνολογική υπεροχή εξαρτάται από αποθήκες που αδειάζουν και εργοστάσια που δεν προλαβαίνουν να τις ξαναγεμίσουν.
Και αυτό είναι πλέον το κρίσιμο ερώτημα για την Ουάσιγκτον: μπορεί να κατασκευάζει πυραύλους αναχαίτισης γρηγορότερα απ’ όσο οι αντίπαλοί της μπορούν να την αναγκάζουν να τους εκτοξεύει;