Η ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία δεν είναι μια απλή κυβερνητική εναλλαγή. Είναι πολιτικός σεισμός με διεθνείς μετασεισμούς, από τον Λευκό Οίκο και το Κρεμλίνο μέχρι το Κίεβο και τις Βρυξέλλες.
Για δεκαέξι χρόνια, ο Όρμπαν λειτούργησε ως ο πιο χρήσιμος εσωτερικός διαβρωτής της ευρωπαϊκής συνοχής: φίλος του Τραμπ, συνομιλητής του Πούτιν, μόνιμος αντίπαλος της Ουκρανίας και σταθερό αγκάθι για την ΕΕ. Η κάλπη δεν ανέτρεψε απλώς μια κυβέρνηση. Χτύπησε ένα ολόκληρο μοντέλο εξουσίας.
Η Βουδαπέστη υπήρξε επί χρόνια το πιο βολικό προγεφύρωμα για όλους όσοι ήθελαν μια Ευρώπη αδύναμη, διχασμένη και φοβική. Ο Όρμπαν δεν ήταν απλώς ένας «ιδιόρρυθμος» ηγέτης. Ήταν ο πολιτικός μηχανισμός μέσω του οποίου ο τραμπισμός έβρισκε ευρωπαϊκή βιτρίνα και ο πουτινισμός ευρωπαϊκό διάδρομο.
Τώρα, με την ήττα του Fidesz και την άνοδο του Πέτερ Μάγιαρ, το παιχνίδι αλλάζει. Όχι επειδή η Ουγγαρία μεταμορφώνεται ξαφνικά σε φιλελεύθερο παράδεισο, αλλά επειδή καταρρέει ένας κρίσιμος κρίκος της αλυσίδας που κρατούσε την Ευρώπη όμηρο εσωτερικών βέτο, πολιτικών εκβιασμών και στρατηγικής ασάφειας απέναντι στη Μόσχα.
Τι χάνει ο Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ χάνει τον πιο εμβληματικό του σύμμαχο στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Ο Όρμπαν δεν ήταν για το MAGA απλώς ένας ξένος πρωθυπουργός. Ήταν το «success story» της αυταρχικής δεξιάς: το παράδειγμα ενός ηγέτη που κατάφερε να λυγίσει θεσμούς, να υποτάξει την ενημέρωση, να επιβάλει ιδεολογική ηγεμονία και να το βαφτίσει «λαϊκή εντολή».
Η πτώση του στέλνει ένα ενοχλητικό μήνυμα προς την Ουάσιγκτον: ότι ακόμη και τα πιο επιθετικά εθνολαϊκιστικά μοντέλα δεν είναι ανίκητα. Και αυτό έρχεται σε μια στιγμή εξαιρετικά άβολη για τον Τραμπ, με φόντο τις αμερικανικές midterms, τις εσωτερικές ρωγμές του MAGA και τη φθορά ενός ηγέτη που δεν μπορεί πια να εμφανίζεται ως ασταμάτητος.
Τι χάνει ο Πούτιν
Για τη Μόσχα, η απώλεια είναι πιο χειροπιαστή και πιο επικίνδυνη.
Ο Όρμπαν ήταν ο άνθρωπος που κρατούσε ανοιχτή μέσα στην ΕΕ μια εστία μπλοκαρίσματος, καθυστέρησης και υπονόμευσης. Ήταν η φωνή που θόλωνε τις ευρωπαϊκές αποφάσεις, το χέρι που τραβούσε το φρένο σε κυρώσεις, βοήθεια προς την Ουκρανία και κοινές πρωτοβουλίες κατά της ρωσικής επιρροής.
Με την αποδυνάμωσή του, το Κρεμλίνο χάνει έναν πολύτιμο εσωτερικό μοχλό πίεσης στην καρδιά της Δύσης. Χάνει έναν σύμμαχο που δεν χρειαζόταν να βγει από την ΕΕ για να την πολεμά εκ των έσω. Και αυτό για τον Πούτιν είναι πολύ πιο σοβαρό από μια απλή εκλογική ήττα συμμάχου. Είναι απώλεια εργαλείου.
Τι κερδίζουν Ουκρανία και Βρυξέλλες
Το Κίεβο και οι Βρυξέλλες δεν πανηγυρίζουν άδικα.
Η ήττα Όρμπαν αφαιρεί από την Ουκρανία έναν από τους πιο επίμονους ευρωπαίους αντιπάλους της. Η Βουδαπέστη υπήρξε σταθερά πηγή τριβής, καχυποψίας και πολιτικού σαμποτάζ σε κρίσιμες στιγμές του πολέμου.
Για την ΕΕ, το αποτέλεσμα συνιστά μια σπάνια ανάσα στρατηγικής ανασυγκρότησης. Δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται οι εσωτερικές αντιθέσεις ούτε ότι η νέα ουγγρική ηγεσία θα υπογράψει λευκή επιταγή σε όλα. Σημαίνει όμως ότι οι Βρυξέλλες απαλλάσσονται από έναν επαγγελματία ταραξία που είχε μετατρέψει τη συμμετοχή του στην Ένωση σε διαρκή μέθοδο εκβιασμού.
Η ήττα του Όρμπαν δεν είναι απλώς το τέλος ενός κύκλου στην Ουγγαρία. Είναι ρήγμα σε μια ολόκληρη διεθνή πολιτική αρχιτεκτονική που ένωνε τον τραμπισμό, τον πουτινισμό και την ευρωπαϊκή αποσταθεροποίηση κάτω από την ίδια στέγη.
Ο Τραμπ χάνει πρότυπο. Ο Πούτιν χάνει εργαλείο. Η Ουκρανία κερδίζει χώρο. Οι Βρυξέλλες κερδίζουν ανάσα.
Και η Ευρώπη βλέπει, έστω καθυστερημένα, ότι ο «ανελεύθερος πειραματισμός» δεν είναι ανίκητος. Όταν σπάει το μοντέλο του Όρμπαν, δεν πέφτει μόνο ένας πρωθυπουργός. Τρίζει ολόκληρο το αφήγημα της αυταρχικής δεξιάς.