Στη Δροσιά του Δήμου Χαλκιδέων, όπως και σε πολλούς δήμους, τα δημοτικά γήπεδα χρησιμοποιούνται από περισσότερους από έναν φορείς: σχολεία, δημοτικά προγράμματα άθλησης, αθλητικά σωματεία και ακαδημίες. Αυτό συχνά γεννά απορίες: ποιος παίρνει πόσες ώρες, με ποια κριτήρια, και αν η διαδικασία είναι νόμιμη και διαφανής.
1) Τι είναι η «παραχώρηση» και τι δεν είναι
Η παραχώρηση χρήσης δημοτικής αθλητικής εγκατάστασης σημαίνει ότι ο Δήμος (ή ο αρμόδιος φορέας του) δίνει δικαίωμα χρήσης για συγκεκριμένες ημέρες και ώρες, για προπονήσεις ή αγώνες, με όρους.
Δεν σημαίνει ότι ο χρήστης γίνεται «δημοτικός» φορέας ή ότι αποκτά ιδιοκτησία ή μόνιμη κυριότητα στον χώρο.
2) Γιατί χρειάζεται κατανομή ωρών
Οι διαθέσιμες ώρες ενός γηπέδου είναι περιορισμένες, ειδικά στις «καλές» ώρες (απόγευμα–βράδυ). Όταν υπάρχουν πολλοί ενδιαφερόμενοι, απαιτείται:
- εβδομαδιαίο πρόγραμμα χρήσης (ημέρα–ώρα–φορέας),
- πρόβλεψη για αγώνες Σαββατοκύριακου,
- κανόνες για αλλαγές λόγω καιρού, συντήρησης ή εκδηλώσεων.
Το βασικό είναι ότι η κατανομή πρέπει να είναι ξεκάθαρη και γραπτή, ώστε να μην υπάρχουν γκρίζες ζώνες.
3) Ποια είναι η νόμιμη διαδικασία (τι πρέπει να υπάρχει)
Για να είναι η παραχώρηση νόμιμη και ελέγξιμη, συνήθως πρέπει να υπάρχουν:
- Αίτημα/αίτηση χρήσης από τον ενδιαφερόμενο φορέα (συνήθως ανά σεζόν).
- Απόφαση του αρμόδιου οργάνου (Δήμος ή ο αρμόδιος δημοτικός οργανισμός) που εγκρίνει την παραχώρηση ή/και την κατανομή ωρών.
- Όροι χρήσης (κανονισμός ή συμφωνητικό) που καθορίζει:
- αν υπάρχει τέλος χρήσης,
- κανόνες ασφάλειας,
- ευθύνη για ζημιές,
- καθαριότητα/τάξη μετά τη χρήση,
- τήρηση ωραρίων και σεβασμός σε άλλους χρήστες.
- Πρόγραμμα χρήσης σε ισχύ, που ενημερώνεται όταν αλλάζουν δεδομένα.
Με απλά λόγια: η νομιμότητα φαίνεται από το αν υπάρχουν έγγραφα και αποφάσεις και όχι από προφορικές συνεννοήσεις.
4) Με τι «όφελος» ο Δήμος παραχωρεί χώρο
Ο Δήμος δεν παραχωρεί χώρους μόνο για οικονομικό κέρδος. Τα κύρια οφέλη είναι:
- κοινωνικό: περισσότερα παιδιά/νέοι στον αθλητισμό, πρόληψη, υγεία,
- οργανωτικό: οργανωμένη χρήση με κανόνες αντί για άναρχη πρόσβαση,
- λειτουργικό: καλύτερη αξιοποίηση μιας δημόσιας υποδομής,
- τοπική δραστηριότητα: αγώνες και διοργανώσεις που ενεργοποιούν την κοινότητα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει και οικονομικό/πρακτικό αντάλλαγμα, όπως τέλος χρήσης (αν προβλέπεται), ή υποχρεώσεις που μειώνουν τα λειτουργικά βάρη (π.χ. καθαριότητα μετά τη χρήση, τήρηση κανονισμών, αποκατάσταση μικροφθορών).
5) Τι μπορεί να ζητήσει ένας πολίτης για να ελέγξει τη διαφάνεια
Αν ένας πολίτης θέλει να δει καθαρά τι ισχύει, τα δύο βασικά έγγραφα είναι:
- η απόφαση παραχώρησης/κατανομής ωρών για τη συγκεκριμένη περίοδο,
- το ισχύον εβδομαδιαίο πρόγραμμα χρήσης του γηπέδου.
Με αυτά απαντιούνται άμεσα:
- πόσες ώρες δίνονται σε κάθε φορέα,
- αν υπάρχει αποκλειστικότητα ή κοινή χρήση,
- ποιος αποφάσισε και πότε,
- ποιοι είναι οι όροι χρήσης.
6) Συμπέρασμα
Η σωστή διαχείριση ενός δημοτικού γηπέδου κρίνεται από τρία πράγματα:
- γραπτές αποφάσεις,
- δημοσιότητα/διαφάνεια,
- ίδιοι κανόνες για όλους.
Όταν αυτά υπάρχουν, μειώνονται οι εντάσεις και η εγκατάσταση λειτουργεί προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.