Οι 165.000 συνταξιούχοι που συνεχίζουν να εργάζονται ενισχύουν τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης με 89,1 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Το Ταμείο εμφανίζει θετικό αποτέλεσμα, αλλά οι επικουρικές παραμένουν καθηλωμένες.
Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι δεν στηρίζουν μόνο το δικό τους εισόδημα. Με τις εισφορές που εξακολουθούν να καταβάλλουν, έχουν μετατραπεί σε έναν από τους σημαντικότερους αιμοδότες της παλιάς επικουρικής ασφάλισης.
Από τους περίπου 294.000 συνταξιούχους που έχουν δηλώσει απασχόληση, οι 165.000 υπόκεινται σε ασφαλιστικές κρατήσεις. Οι υπόλοιποι εξαιρούνται με βάση ειδικές διατάξεις, όπως συμβαίνει με συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ που συνεχίζουν την αγροτική δραστηριότητα.
Με μέση μηνιαία εισφορά επικουρικής ασφάλισης περίπου 45 ευρώ, οι 165.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι αποδίδουν στον κλάδο 89,1 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Πρόκειται για χρήματα που ενισχύουν αποφασιστικά τα έσοδα του συστήματος. Τα σχετικά στοιχεία δημοσιεύθηκαν από το Capital.gr.
Το παλιό Ταμείο χάνει νέους ασφαλισμένους
Η σημασία αυτών των εισφορών γίνεται ακόμη μεγαλύτερη μετά τη δημιουργία του ΤΕΚΑ. Από την 1η Ιανουαρίου 2022 οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας, για τους οποίους προβλέπεται επικουρική ασφάλιση, κατευθύνονται υποχρεωτικά στο νέο κεφαλαιοποιητικό Ταμείο. Παράλληλα, δόθηκε δυνατότητα προαιρετικής ένταξης και σε ήδη ασφαλισμένους νεότερης ηλικίας. ΤΕΚΑ – κατηγορίες υπαγωγής.
Αυτό σημαίνει ότι ο παλιός κλάδος επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ στερείται σταδιακά τη ροή εισφορών από τους νέους εργαζομένους, ενώ εξακολουθεί να πληρώνει τις υφιστάμενες συντάξεις. Το κράτος καλείται να καλύπτει το κόστος της μετάβασης, το οποίο εκτιμάται μεταξύ 160 και 200 εκατ. ευρώ ετησίως.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα σχεδόν 90 εκατ. ευρώ των εργαζόμενων συνταξιούχων δεν είναι μια ασήμαντη ενίσχυση. Είναι ένα ποσό που απορροφά μεγάλο μέρος της πίεσης και συμβάλλει ώστε ο κλάδος να εμφανίζει θετικά αποτελέσματα.
Το 2024 καταγράφηκε πλεόνασμα, το 2025 η εικόνα εμφανίστηκε ακόμη καλύτερη, ενώ θετικό αποτέλεσμα αναμένεται και για το 2026. Κι όμως, η βελτίωση των οικονομικών στοιχείων δεν έχει περάσει στις τσέπες των δικαιούχων.
Το Ταμείο έχει πλεόνασμα, οι συνταξιούχοι όχι
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση. Οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν παγωμένες, παρά το γεγονός ότι ο κλάδος δεν εμφανίζει πλέον το έλλειμμα που χρησιμοποιήθηκε επί χρόνια ως βασικό επιχείρημα για τον αποκλεισμό των αυξήσεων.
Το άρθρο 96 του νόμου 4387/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 44 του νόμου 4670/2020, προβλέπει αυτόματο μηχανισμό εξισορρόπησης όταν υπάρχουν ελλείμματα. Σε μια τέτοια περίπτωση αποκλείεται η αναπροσαρμογή των συντάξεων. Όταν όμως το οικονομικό αποτέλεσμα είναι θετικό, η ύπαρξη της ρήτρας δεν αποτελεί από μόνη της απαγόρευση αύξησης. Το κείμενο του νόμου 4670/2020.
Για να προχωρήσει αναπροσαρμογή απαιτείται υπουργική απόφαση, αφού προηγηθεί σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής και καθοριστούν οι τεχνικές παράμετροι. Επομένως, το σημερινό πάγωμα δεν εξηγείται απλώς με τη φράση «δεν επιτρέπει ο νόμος». Αποτελεί και ζήτημα πολιτικής απόφασης.
Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Εργασίας έχει επικαλεστεί τα πρόσθετα έσοδα από την ψηφιακή κάρτα εργασίας ως δημοσιονομικό χώρο για άλλες ασφαλιστικές παρεμβάσεις. Μέρος αυτής της αύξησης των εσόδων φτάνει και στον κλάδο της επικουρικής ασφάλισης, επιπλέον των εισφορών των εργαζόμενων συνταξιούχων.
Οι συνταξιούχοι, όμως, βλέπουν τις κύριες συντάξεις να αναπροσαρμόζονται και τις επικουρικές να μένουν ακίνητες. Και αυτό ενώ οι ίδιοι, ακόμη και μετά τη συνταξιοδότηση, συνεχίζουν να πληρώνουν εισφορές που στηρίζουν το σύστημα.
Τα 89,1 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν, σε αδρές γραμμές, στο ετήσιο κόστος μιας περιορισμένης αύξησης κοντά στο 3% για το σύνολο των επικουρικών, ανάλογα με τον τελικό αριθμό των δικαιούχων και τα αποτελέσματα της αναλογιστικής μελέτης. Δεν πρόκειται, συνεπώς, για ένα ποσό χωρίς κοινωνικό αντίκρισμα.
Το ερώτημα προς το υπουργείο Εργασίας είναι πλέον συγκεκριμένο: εφόσον το Ταμείο εμφανίζει πλεόνασμα και οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι το ενισχύουν με σχεδόν 90 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο, πότε θα επιστρέψει έστω ένα μέρος αυτής της βελτίωσης στους δικαιούχους;
Διότι δεν μπορεί οι συνταξιούχοι να καλούνται να κρατούν όρθια την επικουρική ασφάλιση και, όταν έρχεται η ώρα της αύξησης, να ανακαλύπτουν ότι για τους ίδιους το ταμείο παραμένει κλειστό.