Βγήκε Άρειος Πάγος για τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη και το αφήγημα στήθηκε σε μία λέξη: «σεισμός». Όχι για την κοινωνία που επί χρόνια στραγγίζεται. Όχι για τον ενυπόθηκο δανειολήπτη της κρίσης που είδε τον κόπο μιας ζωής να γίνεται πακέτο προς πώληση. «Σεισμός» — επειδή οι τράπεζες μπορεί μακροπρόθεσμα να χάσουν €1,5 δισ..
Και κάπου εδώ αποκαλύπτεται η πραγματική ιεράρχηση: ζημιά = όταν αγγίζεται η κερδοφορία. Δικαιοσύνη = όταν “μπαίνει εμπόδιο” στη ροή του χρήματος.
Τι λένε: «€1,5 δισ. σεισμός»
Η γλώσσα δεν είναι αθώα. Όταν ένα δικαστικό “φρένο” σε υπερχρεώσεις και λάθος υπολογισμούς βαφτίζεται καταστροφή, σημαίνει ότι το σύστημα έχει συνηθίσει να θεωρεί δικαίωμα το να παίρνει παραπάνω.
Το “σοκ” δεν είναι η απόφαση. Το “σοκ” είναι ότι για πρώτη φορά η δημόσια συζήτηση αναγκάζεται να κοιτάξει το πώς παράχθηκαν οι οφειλές, οι τόκοι, οι ανατοκισμοί, οι “ρυθμίσεις”, οι καταγγελίες και οι πλειστηριασμοί.
Τι δεν λένε: «η κοινωνική ζημιά είναι ήδη εδώ»
Εδώ και χρόνια εξελίσσεται μια μεθοδική αναδιανομή περιουσίας:
- τράπεζες → funds/servicers → εισπρακτικές → real estate,
- με το δημόσιο και το ρυθμιστικό πλαίσιο να λειτουργούν σαν λιπαντικό της διαδικασίας.
Και στο τέλος της αλυσίδας, ο πολίτης:
χάνει σπίτι, χάνει ασφάλεια, χάνει διαπραγματευτική δύναμη, χάνει χρόνο και χρήμα σε δικαστήρια.
Αυτός είναι ο πραγματικός “σεισμός”. Απλώς δεν γράφεται ως τίτλος, γιατί δεν έχει ισχυρό λόμπι.
Τα “μαξιλάρια” που δεν ακούγονται
Όταν μιλάμε για απώλειες τραπεζών, οφείλουμε να θυμόμαστε και τα εργαλεία απορρόφησης που επικαλείσαι:
- το πλαίσιο του αναβαλλόμενου φόρου,
- οι κρατικές εγγυήσεις τύπου «Ηρακλής»,
- και γενικότερα η αρχιτεκτονική “στήριξης” που επιτρέπει στο τραπεζικό σύστημα να βγαίνει κερδισμένο ή προστατευμένο, ενώ το ρίσκο και η πίεση μεταφέρονται στον πολίτη.
Το ηθικό ερώτημα είναι απλό:
Όταν οι πολίτες πληρώνουν το κόστος των μηχανισμών, γιατί δεν δικαιούνται το όφελος της δικαιοσύνης;
Κρίση & μαζική υπερχρέωση → ενυπόθηκα δάνεια “κολλάνε” σε αδιέξοδο.
- Διαχείριση NPLs → τιτλοποιήσεις/μεταβιβάσεις/servicers.
- Πλειστηριασμοί ως “λύση” → το σπίτι γίνεται “asset”.
- Δικαστική εξέλιξη/Άρειος Πάγος → ανοίγει παράθυρο για αναδρομικές διεκδικήσεις, αγωγές, επαναϋπολογισμούς.
- Μιντιακή πλαισίωση → “σεισμός στις τράπεζες”, όχι “ανάσα στην κοινωνία”.
- Ποιος προστατεύει τον ενυπόθηκο δανειολήπτη της κρίσης όταν απέναντί του έχει μηχανισμό νομικό/οικονομικό/εισπρακτικό;
- Γιατί η δημόσια συζήτηση συγκινείται για την τραπεζική απώλεια, αλλά σιωπά για το κοινωνικό κόστος των πλειστηριασμών;
- Πόσες υποθέσεις θα χρειαστεί να κερδηθούν για να αλλάξει πρακτική στην αγορά και να σταματήσει η “κανονικότητα” της υπερχρέωσης;
- Ποια είναι η ευθύνη της κυβέρνησης όταν η πολιτική της μετριέται στην πράξη ως διευκόλυνση της μεταφοράς περιουσίας;
- Θα υπάρξει θεσμική παρέμβαση ώστε να μη χρειάζεται ο πολίτης να “αγοράζει” δικαιοσύνη με χρόνια δικών και αμοιβές;
Το πραγματικό σκάνδαλο δεν είναι αν οι τράπεζες θα χάσουν €1,5 δισ. σε βάθος χρόνου.
Το πραγματικό σκάνδαλο είναι ότι χρόνια τώρα η κοινωνία χάνει σπίτια, γη και αξιοπρέπεια — και αυτό παρουσιάζεται σαν “αναγκαία προσαρμογή”.
Όταν το σπίτι του πολίτη γίνεται γραμμή σε Excel, τότε η δημοκρατία δεν υποχωρεί με θόρυβο. Υποχωρεί με σιωπή.