Η μεταφορά 70 πυραύλων ATACMS και 12 συστημάτων M270 στο Κίεβο, η νέα συμφωνία για τις ρωσικές βάσεις και οι πληροφορίες που θέλουν την Άγκυρα να επεκτείνεται προς τις πετρελαιοπηγές του Ντέιρ εζ-Ζορ
Η Τουρκία επιχειρεί για ακόμη μία φορά να πατήσει ταυτόχρονα σε διαφορετικές γεωπολιτικές βάρκες.
Διατηρεί ενεργειακές και οικονομικές σχέσεις με τη Ρωσία, παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ, ενισχύει στρατιωτικά την Ουκρανία και ταυτόχρονα διευρύνει την επιρροή της στη Συρία.
Μόνο που αυτή τη φορά τα περιθώρια ελιγμών στενεύουν.
Η προτεινόμενη μεταφορά αμερικανικής κατασκευής πυραύλων και εκτοξευτών από τα τουρκικά αποθέματα προς την Ουκρανία αποτελεί ευθεία ενίσχυση του Κιέβου στον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας.
Την ίδια ώρα, η Μόσχα εξασφαλίζει ότι δεν θα αποχωρήσει εντελώς από τη Συρία, ενώ το Ισραήλ παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία τις τουρκικές κινήσεις.
Η Συρία μετατρέπεται ξανά σε σκακιέρα πάνω στην οποία κινούνται στρατοί, βάσεις, ραντάρ, πετρέλαια και πύραυλοι.
Οι 70 ATACMS που εξοργίζουν τη Μόσχα
Η Τουρκία έχει προτείνει τη μόνιμη μεταφορά προς την Ουκρανία:
- 70 βαλλιστικών πυραύλων M39 ATACMS.
- 12 εκτοξευτών M270 MLRS.
- 2.524 μη κατευθυνόμενων πυραύλων M26 των 227 χιλιοστών με υποπυρομαχικά.
- 47.000 βλημάτων πυροβολικού των 203 χιλιοστών, επίσης με υποπυρομαχικά.
Η διαδικασία δεν αποτελεί ακόμη ολοκληρωμένη πώληση. Επειδή τα οπλικά συστήματα είναι αμερικανικής προέλευσης, απαιτείται η έγκριση της Ουάσιγκτον και η ολοκλήρωση της προβλεπόμενης διαδικασίας στο αμερικανικό Κογκρέσο.
Η συνολική αρχική αξία απόκτησης του στρατιωτικού υλικού υπολογίζεται σε περίπου 284 εκατομμύρια δολάρια.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι επιθυμεί να περιορίσει τα αποθέματα παλαιότερων οπλικών συστημάτων, προκειμένου να χρηματοδοτήσει τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεών της.
Το Κίεβο, όμως, δεν αγοράζει παλιοσίδερα.
Αποκτά όπλα ικανά να ενισχύσουν σημαντικά την ισχύ πυρός του απέναντι στις ρωσικές δυνάμεις.
Δεν πρόκειται ακόμη για επίσημη ρήξη Τουρκίας–Ρωσίας. Αποτελεί, όμως, κίνηση που η Μόσχα δύσκολα μπορεί να αντιμετωπίσει ως μια απλή εμπορική συναλλαγή.
Η Ρωσία παραμένει στην Ανατολική Μεσόγειο
Παράλληλα, Μόσχα και Δαμασκός κατέληξαν, έπειτα από 18 μήνες διαπραγματεύσεων, σε συμφωνία για το μέλλον των ρωσικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Συρία.
Η συμφωνία αφορά την αεροπορική βάση Χμεϊμίμ, κοντά στη Λαττάκεια, και τη ναυτική εγκατάσταση στην Ταρτούς.
Χρειάζεται, ωστόσο, μία ουσιαστική διευκρίνιση: η Ρωσία δεν επιστρέφει από το μηδέν στην Ανατολική Μεσόγειο. Η στρατιωτική παρουσία της δεν είχε εξαφανιστεί πλήρως.
Με το νέο καθεστώς, το συριακό κράτος αναλαμβάνει τη διαχείριση των πολιτικών εγκαταστάσεων, μεταξύ των οποίων το αεροδρόμιο Χμεϊμίμ και η εμπορική προβλήτα της Ταρτούς.
Τα στρατιωτικά τμήματα θα μετατραπούν μέσα σε τρεις μήνες σε κοινά ρωσοσυριακά κέντρα εκπαίδευσης και κατάρτισης.
Ορισμένες ρωσικές δυνάμεις θα παραμείνουν, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινωθεί ο ακριβής αριθμός τους.
Η Μόσχα, επομένως, διατηρεί στρατιωτικό αποτύπωμα και πρόσβαση στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά χάνει την αποκλειστικότητα που διέθετε επί καθεστώτος Άσαντ.
Το Ισραήλ βλέπει την Τουρκία να πλησιάζει
Για το Ισραήλ, η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι πλέον μόνο η ρωσική παρουσία.
Είναι η προοπτική να αποκτήσει η Τουρκία μόνιμες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ραντάρ και δυνατότητα ελέγχου του συριακού εναέριου χώρου.
Τουρκικά στρατιωτικά κλιμάκια είχαν εξετάσει τις βάσεις Τ4, Παλμύρας και Χάμα ως πιθανά σημεία ανάπτυξης δυνάμεων.
Το Ισραήλ βομβάρδισε τις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις, στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί ανεξέλεγκτη τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Συρία.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν φτάσει στο σημείο να προειδοποιούν ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να δημιουργήσει δικές του βάσεις στη Συρία, εάν προχωρήσουν τα τουρκικά σχέδια.
Πρώην κορυφαία στελέχη της ισραηλινής ασφάλειας υποστηρίζουν πλέον ανοιχτά ότι οι φιλοδοξίες του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αυξάνουν την πιθανότητα αντιπαράθεσης ανάμεσα στις δύο χώρες.
Οι πληροφορίες για το Ντέιρ εζ-Ζορ
Τις τελευταίες ημέρες κυκλοφορούν πληροφορίες ότι η Τουρκία άρχισε να δημιουργεί νέα στρατιωτική εγκατάσταση στο Ντέιρ εζ-Ζορ, σε περιοχή με σημαντικές πετρελαιοπηγές.
Οι αναφορές κάνουν λόγο για περίπου 50 Τούρκους στρατιωτικούς, τεθωρακισμένα οχήματα, ραντάρ και μέσα επιτήρησης.
Μέχρι στιγμής, όμως, δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση από την Τουρκία ή τη Συρία ούτε επαρκής ανεξάρτητη επιβεβαίωση. Συνεπώς, η ίδρυση της συγκεκριμένης βάσης δεν μπορεί ακόμη να παρουσιαστεί ως βεβαιωμένο γεγονός.
Εάν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για εξαιρετικά σημαντική μεταβολή.
Η τουρκική στρατιωτική παρουσία θα επεκτείνεται βαθύτερα στην ανατολική Συρία, κοντά σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και σε περιοχές που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν υπό κουρδικό ή αμερικανικό έλεγχο.
Για τις αραβικές φυλές της περιοχής, το πετρέλαιο δεν είναι απλώς ένα ακόμη γεωπολιτικό χαρτί. Αποτελεί φυσικό πλούτο που θεωρούν ότι ανήκει στους κατοίκους της Συρίας και όχι στις ξένες δυνάμεις που επιχειρούν να καλύψουν το κενό που άφησαν πίσω τους οι Αμερικανοί.
Μια επικίνδυνη ισορροπία
Η Άγκυρα δεν έχει ανοίξει ακόμη επίσημο μέτωπο με τη Μόσχα. Με τη μεταφορά, όμως, αμερικανικών πυραύλων προς την Ουκρανία ενισχύει άμεσα τον αντίπαλο της Ρωσίας.
Παράλληλα, η επέκταση της τουρκικής επιρροής στη Συρία συγκρούεται με την ισραηλινή απαίτηση για απόλυτη επιχειρησιακή ελευθερία στον συριακό εναέριο χώρο.
Η Ρωσία διατηρεί μειωμένο αλλά υπαρκτό στρατιωτικό αποτύπωμα. Η Τουρκία επιχειρεί να καλύψει το κενό ισχύος. Το Ισραήλ δηλώνει ότι δεν θα παρακολουθεί αδρανές.
Η σύγκρουση δεν είναι αναπόφευκτη. Οι προϋποθέσεις για ένα επικίνδυνο στρατιωτικό επεισόδιο, όμως, πολλαπλασιάζονται.
Και η Συρία, για ακόμη μία φορά, κινδυνεύει να πληρώσει τον λογαριασμό των ξένων δυνάμεων που διεκδικούν έδαφος, βάσεις, ουρανό και πετρέλαιο.