Ομολογώ ότι απέναντί σου είμαι διχασμένος. Σε εκτιμώ για τη δουλειά που έχεις κάνει στα Υπουργεία που ανέλαβες — και ως άνθρωπος μου είσαι συμπαθής. Όμως, το τελευταίο διάστημα, κάποια πολιτικά στραβοπατήματα και κυρίως μια εσωκομματική παραζάλη γύρω από σενάρια «αλλαγής εν κινήσει» με κάνουν να σηκώνω φρύδι.
Το λέω χωρίς κακία και χωρίς προσωπικές αιχμές: το 2027 δεν είναι 1981. Οι ψηφοφόροι δεν είναι «κοπάδι» για να τους σύρει κανείς όπου βολεύει τους σχεδιασμούς ενός μηχανισμού. Και η πολιτική πραγματικότητα δεν συγχωρεί όσους μπερδεύουν τις αναμνήσεις με τις πιθανότητες.
Το σημείο καμπής: η ηλικία, ο ρόλος, η αυταπάτη
Είμαστε σχεδόν συνομήλικοι — με λίγους μήνες διαφορά. Εγώ το 2027 σκοπεύω, μετά από 41 χρόνια επαγγελματικής διαδρομής, να βγω στη σύνταξη και να επιλέγω μόνο ό,τι έχει ουσία. Εσύ, αντίθετα, προσβλέπεις στην κορυφή: αρχηγία και Πρωθυπουργία.
Σε αυτήν την ηλικία όμως —67-68— δεν είσαι «Αχιλλέας». Είσαι πολιτικός με βαριά εμπειρία, υποχρεωμένος να λειτουργεί ως Νέστορας: με μέτρο, αυτοσυγκράτηση και στρατηγική ψυχραιμία. Κι αν κάποιος σε σπρώχνει να παίξεις το παιχνίδι σαν να είσαι σε προεκλογικό 1981, δεν σου κάνει χάρη. Σου στήνει παγίδα.
Τα 3 δεδομένα που πρέπει να μπουν πάνω στο τραπέζι
1) Δεν υπάρχει «νεοδημοκρατικό DNA»
Δεν υπήρξε ποτέ ως μόνιμη «εγγύηση» πολιτικής κυριαρχίας. Οι πλειοψηφίες χτίζονται με κοινωνικές συμμαχίες, αποτελεσματικότητα, αξιοπιστία και κέντρο βάρους. Η ιδέα ενός «DNA» είναι παραμύθι για εσωτερική κατανάλωση — όχι εργαλείο νίκης.
2) Η ψήφος έγινε προσωποκεντρική
Σήμερα όποιον ρωτήσεις, είναι πιθανότερο να σου πει «ψηφίζω τον Κυριάκος Μητσοτάκης» παρά «ψηφίζω πάντα Νέα Δημοκρατία». Αυτό δεν είναι έπαινος ούτε ύβρις. Είναι πολιτικό δεδομένο.
Και όσοι έφυγαν δεξιότερα προς Κυριάκος Βελόπουλος ή Δημήτρης Νατσιός, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι «γυρίζουν πίσω» επειδή θα αλλάξει πρόσωπο στην κορυφή. Αντίθετα, το πιθανότερο είναι να ζητήσουν κι άλλα, πιο ακραία «πιστοποιητικά». Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι «πώς τους επαναφέρουμε». Είναι: τι χάνουμε από το Κέντρο αν τρέξουμε να τους μοιάσουμε;
3) Αν αμφισβητήσετε/απομακρύνετε τον Μητσοτάκη και το κεντρώο επιτελείο, το ρίσκο είναι συρρίκνωση
Όχι επειδή ο Μητσοτάκης είναι αλάνθαστος, αλλά επειδή η σημερινή εκλογική αρχιτεκτονική της ΝΔ στηρίζεται σε ισορροπία: κεντρώο άνοιγμα + τεχνοκρατική εικόνα + αίσθηση κυβερνησιμότητας. Αν σπάσει αυτή η τριπλέτα, μπορεί να βρεθείτε να πανηγυρίζετε όχι με «3 μπροστά», αλλά με «2» — όποτε το πιάνετε.
Πώς αλλάζει το παιχνίδι μέχρι το 2027
- 1981: άλλη κοινωνία, άλλη ιδεολογία, άλλες κομματικές ταυτίσεις (και άλλος πολιτικός ανταγωνισμός).
- Μεταπολίτευση → 2000s: σταδιακή μετατόπιση προς τον πραγματισμό και το Κέντρο, με ισχυρή επίδραση του ΠΑΣΟΚ στο πολιτικό/διοικητικό μοντέλο.
- 2010–2019: κρίση, τιμωρητική ψήφος, ρευστές ταυτότητες.
- 2019–σήμερα: προσωποποίηση της πολιτικής, το Κέντρο ως κλειδί, δεξιά διαρροή ως μόνιμη πίεση.
- 2027: όποιος νομίζει ότι κερδίζει με «εσωτερικούς μύθους», κινδυνεύει να χάσει από την πραγματικότητα.
5 Ερωτήματα
- Ποια ακριβώς εκλογική δεξαμενή πιστεύετε ότι θα ανακτηθεί με «δεξιότερη» ρητορική — και ποιο είναι το κόστος στο Κέντρο;
- Ποιος εγγυάται ότι μια «αλλαγή εν κινήσει» δεν θα διαλύσει την εικόνα σταθερότητας που κρατά κρίσιμους αναποφάσιστους;
- Τι κάνετε αν όσοι πήγαν δεξιότερα δεν επιστρέψουν ποτέ — ό,τι κι αν κάνετε;
- Έχετε σχέδιο για να μη μετατραπεί η ΝΔ σε κόμμα «στενότερου ακροατηρίου»;
- Τι προτιμάτε: πραγματική ισχύ μέσα σε μια μεγάλη πλειοψηφία ή «καθαρότητα» που οδηγεί σε μικρότερα ποσοστά;
Το λέω με εκτίμηση, αλλά και με την αυστηρότητα που απαιτούν οι καιροί: καλύτερα να είσαι ισχυρός παίκτης μέσα σε μια μεγάλη πολιτική ορχήστρα, παρά να κυνηγήσεις μια κορυφή που μπορεί να σε οδηγήσει σε μικρότερη σκηνή.
Το 2027 δεν θα συγχωρέσει αυταπάτες. Θα μετρήσει μόνο αποτέλεσμα.