Η συζήτηση για αμερικανικές χερσαίες επιχειρήσεις κατά του Ιράν δεν αφορά ένα απλό στρατιωτικό σενάριο, αλλά το ενδεχόμενο μιας τεράστιας γεωπολιτικής παγίδας. Άλλο οι αεροπορικές επιδρομές, άλλο μια πολεμική βύθιση μέσα σε μια χώρα με μέγεθος, βάθος, ακτογραμμή και στρατιωτική αντοχή που δεν θυμίζει σε τίποτα “εύκολο στόχο”.
Αυτό που σήμερα φαίνεται πιο πιθανό δεν είναι μια ολοκληρωμένη εισβολή τύπου Ιράκ 2003, αλλά περιορισμένες χερσαίες ή αμφίβιες επιχειρήσεις ειδικού σκοπού γύρω από το Ορμούζ και κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις. Όμως η Ιστορία έχει δείξει ότι οι «περιορισμένες» επιχειρήσεις είναι συχνά ο προθάλαμος μιας πολύ μεγαλύτερης εμπλοκής.
Γιατί η πλήρης εισβολή δεν είναι εύκολη υπόθεση
Το Ιράν δεν είναι ούτε στρατιωτικά ούτε γεωγραφικά ένας αντίπαλος που “σπάει” γρήγορα.
Μια χώρα με τεράστια έκταση, σύνθετο ανάγλυφο, μεγάλη ακτογραμμή και εσωτερική ανθεκτικότητα δεν υποτάσσεται με μερικά πλήγματα και επικοινωνιακές δηλώσεις.
Σε αντίθεση με παλαιότερες αμερικανικές επεμβάσεις, εδώ δεν υπάρχει καθαρή εικόνα ισχυρής διεθνούς συμμαχίας πρόθυμης να μπει σε πόλεμο εδάφους. Και χωρίς στιβαρό στρατηγικό σχέδιο εξόδου, κάθε βήμα προς το ιρανικό έδαφος μπορεί να μετατραπεί σε μακρόσυρτη, αιματηρή και πανάκριβη περιπέτεια.
Το Ορμούζ είναι ο πραγματικός πυροκροτητής
Η ουσία δεν είναι μόνο η Τεχεράνη. Είναι το Στενό του Ορμούζ.
Όσο παραμένει υπό απειλή ή μερικό αποκλεισμό, τόσο αυξάνεται η πίεση προς την Ουάσιγκτον να κάνει κάτι πιο δραστικό από αεροπορικές επιδρομές και ναυτική επιτήρηση.
Εκεί ακριβώς γεννιέται το πιο επικίνδυνο σενάριο: όχι γενική εισβολή, αλλά στοχευμένη χερσαία ή αμφίβια επιχείρηση για κατάληψη κρίσιμων σημείων, νησίδων ή ενεργειακών κόμβων. Στα χαρτιά αυτό ακούγεται “περιορισμένο”. Στην πράξη, όμως, μπορεί να ανοίξει την πόρτα σε αλυσιδωτή κλιμάκωση που κανείς δεν θα ελέγχει εύκολα.
Το πολιτικό και οικονομικό κόστος μπορεί να γίνει εφιάλτης
Ο λογαριασμός ενός τέτοιου πολέμου δεν μετριέται μόνο σε πυραύλους, καύσιμα και μετακινήσεις στρατευμάτων. Μετριέται σε πολιτική φθορά, παγκόσμια ενεργειακή αναταραχή, νέα άνοδο τιμών και σοβαρό κίνδυνο να παγιδευτούν οι ΗΠΑ σε έναν ακόμα πόλεμο χωρίς καθαρό τέλος.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση της αμερικανικής στρατηγικής: από τη μία θέλει να επιβάλει ισχύ και να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της υπερδύναμης, από την άλλη γνωρίζει ότι μια βαθιά χερσαία εμπλοκή μπορεί να εξελιχθεί σε βαρύ στρατηγικό αυτογκόλ. Γι’ αυτό και το πιο πιθανό σενάριο παραμένει η συνέχιση αεροναυτικής πίεσης, με τον κίνδυνο όμως ενός “μικρού” χερσαίου βήματος που θα γίνει μεγάλη βουτιά.
Η αμερικανική χερσαία εισβολή στο Ιράν δεν είναι σήμερα το πιο πιθανό σενάριο. Το πραγματικό danger zone είναι άλλο: μια “περιορισμένη” επιχείρηση που θα πουληθεί ως λύση ανάγκης και θα εξελιχθεί σε πόλεμο χωρίς πόρτα εξόδου. Και τότε δεν θα μιλάμε για στρατηγική ισχύ, αλλά για το πιο ακριβό λάθος της Ουάσιγκτον.